
กลอนเซิ้ง
"เซิ้ง" เป็นคำกลอนประเภทลำ นิยมใช้กลอนเจ็ด การลำเซิ้งจะต่างจากลำแบบ ธรรมดานิดหน่อย คือจะมีหัวหน้าคนหนึ่งลำกลอนเซิ้งเดินไปก่อน
ลูกน้องจะว่าตาม แล้วเดินตามกันไป การลำกลอนเซิ้งใช้ลำขอสิ่งของในวันรวมบุญบั้งไฟ หรือหลังจาก จุดบั้งไฟแล้วซึ่งจะเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า "เซิ้งนำฮอยไฟ"
เซิ้งขอสิ่งของ
โอ่เฮาโอ่พวกฟ้อนเฮาโอ่
เฮือนผู้ใดหลังใหญ่อาดหลาด
เจ้าผู้ทุกข์ทานมาอย่าหน
อย่าได้ขาดในเรื่องกินทาน
พวกแม่ป้าเฮือนอื่นกะมี
หรือสิเตื้องขึ้นฮอดสลึง
บ่ให้ขาดเรื่องกินเรื่องทาน
ให้เราแผ่โตม้อนโตไหม
เลี้ยงควายด่อนให้เป็นโตเขาคำ
เลี้ยงใหญ่แล้วให้ลูกแพ่คือปูยามนา
ลาเฮือนนี้หนีไปเฮือนใหม่
|
มาฮอดนี่เถิงที่เฮือนใผ
บ่ได้บาทหลานน้อยบ่หนี
เจ้าผู้จนทานมาอย่าขาด
ศีลแลทานแห่หลังบังหน้า
เป็นเศรษฐีบ่อยากทานพอเฟื้อง
ทานตำลึงให้เลาได้แปดบาท
เลาให้แล้วแถมพรเลาแหน่
เลี้ยงส่ำใดให้ได้ส่ำนั้น
เลี้ยงควายดำให้เป็นโตเขาแก้ว
ลาเฮาลาพวกฟ้อนเฮาลา
|
เซิ้งบุญบั้งไฟ
ในเวลาจุดบั้งไฟ มีการลำเซิ้งเพื่อให้บั้งไฟขึ้น ไม่ให้แตกหรือชุ การลำเซิ้งในเวลาจุดบั้งไฟนี้ เป็นการลำเซิ้งของบุคคลคนเดียว กลอนเซิ้งว่าดังนี้
ขึ้นเดอหล้าเอย ......
อย่าได้เสียแฮงสร้างบุป่ายางหาถ่าน
อย่าได้ลงมากลั้วดินแดนชุแตก
ให้นางทวยทงขึ้นเมืองเทิงเกิ่งเดิ่ง
อันว่าสีทรงน้องลายทองเจี้ยกระดาษ
คันทรงซามกะดีล้นสมควรเหมิดคู่อย่าง
อย่าได้ลงมาใต้จุไฟให้เข้าโลด
คันบัดนี้ให้เจ้าก่งโค้งโน้งให้คนแห่แหนนำ
อันว่าไหมคำคล้องลายงามเจ้ากว่าหมู่
อย่าได้เสียทีอ้ายผู้สับลายมาแต่ง
อย่าได้เสียทีอ้ายผู้สับลายหาถ่าน
ให้เอาพระจันทร์เป็นเพื่อนเอาเดือนดาวเป็นหมู่
ไปสาเด้อหล้าไปหาเมียไว้ถ้าพี่
|
อย่าได้เสียแฮงสร้างบุป่าไผ่ลอดหาหาง
ให้นางผ่านขึ้นฟ้าเมือฝ้าสู่พรหม
พี่ได้แบกขึ้นค้างนางหล้าอย่าเงี่ยงหงวย
ขึ้นเมื่อเทิงหมอกฟ้าเพลตุ้มจั่งค่อยลง
อ้ายได้วาดแลแต้มดีแล้วค่องงาม
ให้อี่นางลอดฝ้าเมือฟ้าดั่งประสงค์
โทษเถาะนกอีหล้าเมือฟ้าจั่งค่อยลง ละน้า
เจ้าผู้คำลายงามอย่าได้ลงมาใต้
ลายดอกดู่ดอกซ้อนทะลอนเอ้แต่งดี
ดำแลแดงอ้ายกะเอ้อย่าเวซ้ายก่ายหน
หาทางกะพ่องนี้มาเอ้ซู่อัน
อี่ลายงามแก่นชู้ไปถ้อนก่อนพี่ชาย... น้า
ไปหาหีไว้ถ้าอ้ายตาเว็นค้อยจั่งอ่วยลง... น้า
|
การเซิ้งโดยขบวนฟ้อนรำของคุ้มต่างๆ ที่มาแห่แหนบั้งไฟของตนจะสวยงามน่าชม ตามแบบแผนของกรมศิลป์ ส่วนพวกเซิ้งที่มาทีหลังการจุดบั้งไฟนั้นจะเป็นพวกแก่ดีกรี การเซิ้งจึงไปในทางสนุกสนาน ตลกขบขัน
เอามันเข้าว่า ตามแบบกรมสรรพสามิต (ผู้ดูแลการผลิตสุราโดยแท้) แต่ชาวบ้านอีสานก็ไม่เคยแล้งน้ำใจยังสนุกสนานตามกันได้
|