Herbs : ยาสมุนไพร ภูมิปัญญาฅนอีสาน

ว่าด้วยยาฝีต่างๆ

ยาฝีหัวขวั้ม

ให้เอาฆ้อนเฒ่ายาหม่อม ตำพอกเบิ่งก่อน ผิว่า มันม้านขาวก็แม่นแท้แลจิงเอา ยอดกระจาย 1 งาดำ 1 ตำดอมกันพอกฆ่าเสียก่อน แล้วจิงเอา ฮากคัดเค้าแซ่น้ำให้กินดีแล
ผิว่า มันเจ็บมันเสียบแทง ให้เอาฮากผักชีนำโคก ต้มกินดีแล
อีกขนานหนึ่ง เอาเคลือพลูช้าง ต้มกินดีแล
อีกขนานหนึ่ง เอาฮากหุ่งบ้านโตผู้และโตแม่ มาแซ่น้ำอมเป่าดีแล

ยาฝีในท้อง

ให้เอาฮากนมงัว 1 ฮากเครือลิ้นแฮด 1 ฮากหูกวาง ๋ ไม้เท้าสาน 1 ฝนกินดีแล
อีกขนานหนึ่ง เอาฮากนางแซ่ง ฝนใส่น้ำเหล้ากินดีแล
ผิว่า มันฮากออกมาแล้ว เซาแล หรือจะฝนกินแก้ฝีหัวขวั้มหัวขวายอยู่ในท้องก็หายแล
อีกขนานหนึ่ง เอาฮากคัดเค้า 1 ฮากหมากแตก 1 ฮากต้นใส้ไก่ 1 ต้มกินดีแล

คาถาเป่าฝีในท้อง

โอม หมากหลอด กูจักตอดฮูขี้ กูจักตอดฮูหี โอมกะจาก ฝีปาอากอับอยู่ในท้องน้อยและสันหลัง สพฺพตฺถ สพฺพปานีนํ สพฺโสปิ นิวาเรติ ปริสฺตนตมฺพนามหาย
โอม พ่อครูหลวง โอมพ่อครูเค้า โอมพ่อครูเฒ่าอันอยู่ในภูเขาเขียว ภูคีมาบังตนกู พิษฝีในทางน้ำ กูสิไปทางบก พิษฝีในทางฮก กูสิไปทางแปน พิษฝีไปทางแปนกูสิไปทางพื้น พิษฝีไปทางพื้นกูสิไปทางใน พิษฝีไปทางไกลสูสิไปทางใกล้ โอมสหโอมสวาหาย
พิษว่า 3 เทื่อแลคาย ขันธ์ 5 เหล้าก้อง ไข่หน่วย เงินสลึงหนึ่ง

ยาฝีหัวเอี่ยน

ให้เอาฮากเอี่ยนด่อน 1 ฮากนางแซ่ง 1ฮากส้มโอ 1 ฝนใส่น้ำมวกใส ทาดีแล
อีกขนานหนึ่ง เอาขิงกระชาย 1 หัวสีไค 1 ผักอีตู่ไท 1 หมากพริกน้อย 1 เอาถ่อกันแล้วจั่งเอาน้ำขะมุกเป็นน้ำต้ม กินดีแล

ยาฝีเป็นอยู่นม

ให้เอาฮากบีคน 1 ฮากผีหมอบ 1 ฝนทาดีแล

ยาฝีหัวบาน

ให้เอาหัวฝักบั่วน้อย 1 หัวกล้วยตีบ 1 ฝนทาดีแล
อีกขนานหนึ่ง เอาหนังคันคาก 1 แมงหิ่งห้อย 1 มาคั่วแล้วผสมน้ำเหล้าทาดีแล

ยาฝีในคอ

ให้เอาฮากนมสาว 1 ฮากหมากแข้ง 1 ฝนทาดีแล

ยาฝีหัวขาว

ให้เอาฮากเฮื้อนกวาง 1 ฮากเข้ามวกขาว 1 ฝนทาดีแล ผิว่า เจ็บคอ ฝนกินก็ได้ ดีแล

ยาฝีสำบาย

ให้เอาสารหนูแดง 1 ฮากตองทึง 1 ฮากจีนายก้อม 1 ฝนใส่น้ำหมากนาวทา ดีแล อีกขนานหนึ่ง เอานางจิกมาหย่ำเป่าก็เซาแล อีกขนานหนึ่ง เอาขี้กระแตมาเผาไฟ ตำบดใส่น้ำเหล้าทาอ้อมหัวฝี แล้วจั่งเอาเข็มบ่งหัวฝีนั้นออกแล

ยาฝีปลาอาก

ให้เอาหัวมันอ้อน 1 หัวมันเพา 1 ฝนทาดีแล

ยาฝีหัวลม

ให้เอาฮากซ่องฟ้า 1 ฮากส้มลม 1 ฮากปอลมปม 1 เคี้ยวอมเป่าท้อง ฝนกินแด่ ทาแด่ ดีแล อีกขนานหนึ่ง เอาเครือข้าวแกลบ 1 ฮากคัดเค้า 1 ฝนกินดีแล

ยาฝีปลาค่อ

ให้เอาเปลือกท่ม 1 ฮากขี้กา 1 ฝนทาดีแล อีกขนานหนึ่ง เอาหนังฟานมาเผาให้ไหม้ แล้วตำบดใส่น้ำมันไข่ เป้นน้ำมันทา ดีแล
อีกขนานหนึ่ง เอาบีปลาค่อโตคางบ่ลาย มากั้วใส่น้ำเหล้า แล้วอมเป่าแด่ ทาแด่ ดีแล อีกขนานหนึ่ง เอาไม้เกิดกลางโกน 1 ต้นโพธิ์เกิดกลางโกน 1 ต้นหมากใต้ 1 ต้นหมากผู้ 1 ฝนกินทางในดีแล
อีกขนานหนึ่ง ยาทาทางนอก ให้เอาเปลือกและฮากสารดง 1 สารโดเด 1 ฝนทาดีแล