สมุนไพร (ยาฮากไม้) : IsanGate ประตูสู่อีสานบ้านเฮา

ว่าด้วยยาขี้โม้

ยาขี้โม้

ขนานที่หนึ่ง ให้เอายาหัวหนัก 3 ฮ้อย ฮากหญ้าคา 3 ฮ้อย ฮากไม้ไผ่บ้าน 3 ฮ้อย ฮากพร้าวไฟ 3 ฮ้อย สารโด่เด 3 ฮ้อย ต้มกินดีแล
ขนานที่สอง เอาดูกชั่ง 1 ฮากหญ้าคา 3 ฮ้อย เขากวาง 5 บาท ต้มกินดีแล
ขนานที่สาม เอาต้นมูก 1 หัวข่า 1 ต้นตากวาง 1 ยาหัว 1 อ้อยดำ 1 ชั่งเอาอย่างละถ่อกัน ส่วนต้นตากวางนั้นให้เอาน้อยกว่าหมู่ ต้มกินดีแล
หมายเหตุ เวลาจะต้มยานี้ให้แต่งเครื่องดังนี้
1. ซวย 2 ซวย ใส่ปากหม้อ
2. หมากคำหนึ่ง
3. เทียน 4 คู่
4. เหล้าก้อง ไข่หน่วย
5. เงิน 1 บาท
เครื่องทั้งหมดนี้ ให้เอาบูชาไว้นำก้อนเส้าและเวลาดังไฟต้มนั้น บ่ให้เปลี่ยนต้นฟืนเบื้องใดไว้เบื้องนั้นแล

ยาขี้โม้เข้าเอ็นเข้ากระดูก

ให้เอาหัวขิงแดง 1 ข่าโคม 1 ยาหัว 1 อ้อยดำ 1 ข้าวจ้าว 1 เอาอย่างละถ่อกันต้มกินดีแล

ยาขี้โม้ปากคำ

ให้เอาฮากอีเลิศ 1 ฮากหวดข้าว 1 ฮากปอแก้ว เอาทั้งใบทั้งฮากสู่อันใช้น้ำมวกส้มเป็นน้ำกระสายต้มฮม ดีแล

ยาขี้โม้ค้าง

ให้เอาต้นตีนนก 1 เครือหมากร่าง 1 ยาหัว 1 ต้มกินดีแล

อีกขนานหนึ่ง เอาต้นเสียวน้อย 1 แก่นส้มโฮง 1 หัวข่าป่า 1 หัวข่าบ้าน 1 แก่นตากวาง 1 น้ำตาล ่ 1 ยาหัว 1 ให้เอาพอสมควรต้มกิน ดีแล