Herbs : ยาสมุนไพร ภูมิปัญญาฅนอีสาน

ว่าด้วยยาหมาว้อและพิธีรักษาหมาว้อกัด

พิธีรักษาหมาว้อกัดคน ให้แต่งเครื่องดังนี้

	1. ขันธ์ 5	2. ดอกไม้ขาว
	3. เทียนค่าหัวค่าคิงของผู้ป่วย	4. ธูป 5 อัน
	5. หญ้าคากำมือ 1	6. ฝ้ายมุงคุล
	7. เงิน 6 บาท

คันแต่งเครื่องครบแล้ว ให้ได้ธูปใต้เทียนไหว้พระ ป่าวเทวดา แล้วทำน้ำมนต์ให้ว่า

นโม 3 จบ
พุทธํ ธมฺมํ สงฺฆํ เถิงทุติยมฺปิ ตติยมฺปิ
พุทธคุณ ธัมมคุณ สังฆคุณ
สกฺกตฺวา พุทฺธรัตนํ ไปจนสุด
สูตรธาตุทั้ง 4 ว่า
นะ มะ พะ ธะ นะ พะ ธะ นะ พะ ธะ นะ มะ มะ พะ ทะ นะ
โอมยกพุทธํ โอมยกธมฺมํ โอมยกสงฺฆํ เอหิ สิริสาวํ ตุเม พุทธํ ตุเม ธมฺมํ ตุเม สงฺฆํ ตุเม นสวาหย

เฉพาะข้อ 5 กับข้อ 6 ให้ว่าข้อละ 7 เทื่อ แล้วเอาน้ำมนต์ให้คนป่วยกินและสาดน้ำมนต์ แล้วเอาฝ้ายมุงคุลมัดแขนมัดขาและคอเทอญ แล้วจึงแต่งยาต่อไปนี้

ยาแก้พิษ

ให้เอาผากไม้กระโดน 1 ผากม่วง 1 ขี้หมาก้ายแข้ 1 แข่วแข้ 1 ฝนกิน ฝนทาบาดแผลแล
อีกขนานหนึ่ง เอาฮากต้นหมาว้อ 1 ฮากนมสาว 1 แข้วแข้ 1 แข้วเสือ 1 ฝนกินดีแล

ยาปิดบาดแผล

ให้เอาปูนขาว 1 สารหนูแดง 1 ตำผสมกันปิดบาดแผล
อีกขนานหนึ่ง เอาแข้วแข้ 1 แข้วคน 1 ฝนทาดีแล

ยากินทางใน

ให้เอาเครือตาปลาทุบให้แหลกแล้วหุงใส่ข้าวจ้าวกินดีแล
ผิว่า ยังบ่เซา หรือบาดบ่ดี แต่กินข้าวได้อยู่ ให้เอาเครือตาปลาทุบแล้วหุงใส่ข้าวจ้าวกินเรื่อยไปจนเซาแล
อีกขนานหนึ่ง เอาฮากหมากผู้ 1 ฮากหมากแหน่ง 1 ฮากหมากเขือบ้า 1 ฮากหมากก่ำลำเครือ 1 หว้านน้ำ ฝนทาดีแล
ผิว่า ป่วงเป็นบ้า จึงฝนทาแล
ผิว่า บ่เป็นให้เอายาภาคนี้แช่น้ำให้กิน
ผิว่า วิ่งเวียนหรือมึนหัว ให้ฝนใส่น้ำเผิ้งให้กิน ยาพวกนี้ใช้ได้ทั้งกินทั้งทาแล

ยาไล่พิษหมาว้อกัด

ให้เอา ฮากหวดข้า 1 ฮากเยาบ้าน 1 ฮากเครือพายสง 1 ฮากหมากเขือขื่น 1 ฮากต้นหมาว้อ 1 ยาพวกนี้ให้ฝนกินก่อน

ยาถอนพิษ

ให้เอา หมากส้มป่อย 3 หน่วย มาเผาไฟแช่น้ำให้กินดีแล
อีกขนานหนึ่ง ให้เอาฮากยอบ้าน 1 ฮากหมากตอด 1 ฮากง้วนหมู 1 ฝนกินดีแล

ยาต้ม

ให้เอาฮากสโนน้ำ 1 ฮากต้นอีทก 1 ฮากต้นหมาว้อ 1 น้ำอ้อยดำใส่จอกหน่อยหนึ่งต้มกินดีแล

ยากัดหัวมันออก

ให้เอาสารหนูแดง 1 ใบหมากตอด 1 มาตำผสมกันเข้าแล้วเอาไปปิดบาดแผลดีแล
หมายเหตุ คันฮักษาโดยกินยานี้แล้ว ห้ามบ่ให้ผู้ที่ถืกหมาว้อกัดนั้นกิน และลอดต้นหมากเฟื่อง 3 ปีแล