IsanGate IsanGate IsanGate IsanGate Easyhome in Thailand IsanGate IsanGate
IsanGate IsanGate IsanGate IsanGate IsanGate IsanGate IsanGate
IsanGate IsanGate IsanGate IsanGate IsanGate IsanGate IsanGate
IsanGate IsanGate IsanGate IsanGate IsanGate IsanGate IsanGate
IsanGate IsanGate
IsanGate   IsanGate
 

ค้นหาฉับไวภาษาไทย-อีสาน-อังกฤษ

ข้อมูลคำศัพท์นี้นำมาจาก หนังสือสารานุกรมภาษาอีสาน-ไทย-อังกฤษ ของ คุณพ่อ ดร.ปรีชา พิณทอง ฉบับพิมพ์ครั้งที่ 1 พ.ศ. 2532   แปลและให้ความหมายคำเป็นภาษาอังกฤษโดย คุณแซม แมททิกซ์ (Samuel A. Mattix) ชาวอเมริกันเข้ามาสอนศาสนาที่จังหวัดนครพนมเป็นเวลาหลายปี คุณแซมเข้าใจภาษาอีสานและพูดภาษาอีสานได้ดีเหมือนคนอีสานทีเดียว

Banner Ads 728x90px

ภาษาอีสานนั้นมีคำพูดที่หลากหลาย คำคำเดียวอาจมีความหมายได้หลายอย่าง บรรดาคำเหล่านี้ล้วนเป็นคำเก่าทั้งสิ้น บางคำยังใช้กันอยู่ บางคำเกิดขึ้นใหม่ บางคำหมุนเวียนเปลี่ยนไป บางคำเสื่อมสิ้นไปสูญหายไปเหมือนคนเพราะเกิดนาน จะมีหลงเหลืออยู่บ้างก็ในวรรณคดีอีสานเก่าๆ อักษรย่อที่ใช้ในสารานุกรมจะมีความหมายดังนี้

บัญชีอักษรย่อที่ใช้ในสารานุกรมนี้

  1. อักษรย่อในวงเล็บ ที่บอกที่มาของคำ
    ข. = เขมร       ป. = ปาลิ (บาลี)       ป., ส. = บาลี, สันสกฤต       จ. = จีน         ส่วย = ส่วย       อ. = อังกฤษ
    ญวณ = ญวณ
  2. อักษรย่อหน้าบทนิยาม บอกชนิดของคำตามหลักบาลีไวยากรณ์
    ก. = กริยา (verb)
    น. = นาม (noun)
    บ. = บุรพบท (preposition)
    ว. = วิเศษณ์ (คุณศัพท์หรือกริยาวิเศษณ์) (modifier)
    ส. = สรรพนาม (pronoun)
    สัน. = สันธาน (conjunction)
    อ. = อุทาน (exclamation)
  3. คำในวงเล็บท้ายตัวอย่างที่ยกมา บอกหลักฐานที่อ้างอิง ซึ่งมีชื่อเต็มดังนี้
    (กลอน) = คำกลอน
    (กล่อมลูก) = คำกล่อมลูก
    (กา) = กาฬเกษ
    (กาไก) = ท้าวกาไก
    (กาเผือก) = ท้าวกาเผือก
    (กาพย์ปู่) = กาพย์ปู่สอนหลาน
    (คำสอน) = ท้าวคำสอน
    (จำปา) = จำปาสี่ต้น
    (เชตพน) = เรื่องวัดเชตพน
    (เซิ้งกลอง) = เซิ้งตบกลอง
    (เซียงเหมี้ยง) = หนังสือเซียงเหมี้ยง
    (นกจอกน้อย) = ท้าวนกจอกน้อย
    (นิทาน) = นิทานพื้นบ้าน
    (บ) = คำโบราณ
    (บัง) = บังรหัส
    (ปฐมปนา) = ปฐมปนา
    (ประเพณี) = ประเพณีโบราณไทยอีสาน
    (ประวัติอุบล) = ประวัติเมืองอุบล
    (ปริศนา) = ปัญหาคดีโลก
    (ปัสเสน) = พญาปัสเสนทิ์
    (ปัญหา) = ปัญหาคดีโลก
    (ปู่) = หนังสือปู่สอนหลาน
    (ผญา) = คำผญา (ภาษิตอีสาน)
    (ผอกผี) = ประเพณีผอกผี
    (ผาแดง) = ผาแดงนางไอ่
    (ผูกแขน) = ประเพณีผูกแขน
    (เพลง) = เพลงผู้ใหญ่ลี
    (ภาษิต) = ภาษิตอีสาน
    (มทรี) = มหาชาติกัณฑ์มทรี
    (มนต์) = มนต์โบราณอีสาน
    (มนต์ปลูกผม) = มนต์ทำให้ผมดก
    (มาลัยสูตร) = มาลัยสูตร
    (ขึ้นลำ) = ก่อนจะขึ้นกลอนลำ
    (ขุนทึง) = ขุนทึงนางนี
    (ขุนบุรม) = พื้นขุนบุรม
    (ขูลู) = ขูลูนางอั้ว
    (คชนาม) = ท้าวคชนาม
    (คลองสิบสี่) = คลองสิบสี่
    (ย่า) = ย่าสอนหลาน
    (ยามอัฏฐกาล) = ยามแปดในหมอดูโบราณ
    (สิน) = สินทอง
    (สืบ) = สิบพระสูรย์ สืบปสูญ
    (เวส) = เวสสันดร
    (เวส-กลอน) = เวสสันดรคำกลอน
    (สรรพสิทธิ) = สรรพสิทธิคำโคลง
    (สม) = สมที่คึด
    (สอย) = คำสอย
    (สังข์) = สังข์ศิลป์ชัย
    (สำ) = คำสำนวน
    (สิริจัน) = สิริจันโทวาท
    (สุด) = สุดที่อ่าว
    (สุริย์วงศ์) = สุริย์วงศ์
    (สู่ขวัญ) = ประเพณีสู่ขวัญ
    (เสียว) = เสียวสวาสดิ์
    (โสกผู้ญิง) = โสกผู้หญิง
    (โสกวัน) = โฉลกวัน
    (โสวัตร) = ท้าวโสวัตร
    (อ่านเจือง) = อ่านหนังสือ
    (อิน) = อินทิญาณสอนลูก
    (หน้าผาก) = หน้าผากไกลกะดัน
    (หมอดู) = หมอดูโบราณอีสาน
    (หมาหยุย) = ท้าวหมาหยุย
    (หลาน) = กาพย์หลานสอนปู่
    (ฮุ่ง) = ท้าวฮุ่ง หรือ ท้าวเจือง

หากมีข้อบกพร่องด้วยการพิมพ์ผิด พิมพ์ตก พิมพ์หล่น ก็ต้องขออภัยมา ณ ที่นี้ เนื่องจากข้อมูลคำศัพท์มีเป็นจำนวนมาก บางคำอาจเป็นคำเก่าที่ไม่มีใช้แล้วในปัจจุบัน (ซึ่งไม่ใช่การพิมพ์ผิด) บางคำพยายามพิมพ์ให้อ่านเหมือนกับ การเลียนเสียงสำเนียงภาษาอีสานแท้ๆ จนท่านอาจจะคิดว่าพิมพ์ผิดไป ถ้าท่านมีข้อสงสัย หรือจะทักท้วงที่ไหน อย่างไร ก็โปรดได้เสนอแนะไปที่ webmaster [at] isangate.com จะขอบพระคุณยิ่งครับ

ต้องขอบคุณน้องๆ นักศึกษาฝึกงานจากสถาบันราชภัฏอุบลราชธานี และลูกศิษย์นักเรียนโรงเรียนเบ็ญจะมะมหาราชหลายๆ คนที่ช่วยกันป้อนข้อมูลคำศัพท์ และขอบคุณเป็นพิเศษ สำหรับโปรแกรมการสืบค้น ASP จาก นายต๋อง (อรรถกรณ์ ศรีณรงค์) แห่ง www.tongzweb.com และทำการดัดแปลงเป็นภาษา PHP โดย นายกระป๋อง ลูกศิษย์รักอีกคน

และกราบขอบพระคุณอย่างสูง สำหรับบรรดาข้อมูลคำศัพท์เหล่านี้จาก คุณพ่อ ดร.ปรีชา พิณทอง ที่ได้ศึกษาค้นคว้ารวบรวมไว้ให้เราลูกหลานได้มีโอกาสเรียนรู้ และสืบสานเป็นมรดกทางวัฒนธรรมตลอดไป

กลับไปค้นคำจาก Isan Dictionary Online

 

Click to TOP

 

Home ภาษาอีสานวันละคำ ผญา สุภาษิต อักษรโบราณอีสาน ธรรมะจากหลวงพ่อ ไปเอาบุญบ้านเฮา มาม่วนซื่นโฮแซว มาม่วนซื่นโฮแซว แผนผังเว็บไซต์