ความทวย โดย : อาจารย์สวิง บุญเติม ปธ.๙ M.A.
ความทวยเรียงตามหมวดอักษร
ก | ข | ค | ง | จ | ซ | ญ | ด | ต | ถ | ท | ธ |
น | บ | ป | ผ | ฝ | พ | ฟ | ภ | ม | ย | ล | ศ | ส | ห | อ | ฮ
|
ความทวย : | "หญิงเห็นกลาย ชายเห็นชายเด้า เข้าบ่เข้าคลำเบิ่งเอา" เจ้าว่าแม่นหยัง? |
| คำตอบ : | คือ ผู้ชายฝนมีดหรือฝนพร้า อธิบายเวลาลับมีด-พร้า ผู้ชายจะนั่งยองๆ ผลักมีดไปตามหินและดึงกลับเป็นจังหวะๆ เอวก็จะโยกตัวไปตามจังหวะผลักและดึงกลับนั้น | |
| ความทวย : | "ญาท่านบ่เว้า ญาเจ้าบ่แสดง" เจ้าว่าแม่นหยัง? | |
| คำตอบ : | คือ พระพุทธรูป | |
| ความทวย : | "หญ้าผีบ้าบ่ถูกกะติด" เจ้าว่าแม่นหยัง? | |
| คำตอบ : | คือ หญ้าคา | |
|
ความทวย : | "ดำจั่งหมี ตีก้นจั่งกัด คำจั่งหมัดสนเคราทางก้น" เจ้าว่าแม่นหยัง? |
| คำตอบ : | คือ สิ่ว และ เข็มเย็บผ้า (จั่ง = คล้าย, สนเครา = สนตะพาย) | |
| ความทวย : | "ดังบ่มีฮู อยู่ป่ากินสัตว์" เจ้าว่าแม่นหยัง? | |
| คำตอบ : | คือ เสือ (ดัง = จมูก, ฮู = รู) | |
| ความทวย : | "ดังอยู่ดิน บินบนอยู่เทิงฟ้า" เจ้าว่าแม่นหยัง? | |
| คำตอบ : | คือ เฮือหอ (ดัง = เสียงดัง, เฮือหอ = เรือเหาะหรือเครื่องบิน) | |
|
ความทวย : | "ต้นมันท่อลำเทียน หมากมันเลียนซ่ายล่าย" เจ้าว่าแม่นหยัง? |
| คำตอบ : | คือ ต้นข้าว อธิบายได้ว่า ต้นมันเล็กๆ แต่หมาก (เมล็ด) มันจะเรียงเป็นรวงยาว | |
| ความทวย : | "ตักกะเต็ม บ่ตักกะเต็ม" เจ้าว่าแม่นหยัง? | |
| คำตอบ : | คือ หมากพร้าว อธิบายว่า น้ำมะพร้าวไม่มีใครไปตักใส่ไว้ มันก็เต็มอยู่อย่างนั้น | |
| ความทวย : | "ตาเดียว หลายหน่อ" เจ้าว่าแม่นหยัง? | |
| คำตอบ : | คือ ตากล้า อธิบายว่า แปลงนาที่หว่านข้าวเพื่อเอาต้นกล้าไปดำนานั้น ชาวอีสานเรียก ตากล้า ตากล้าแปลงเดียวนั้นจะมีหน่อข้าวที่หว่านลงไปงอกขึ้น นับหน่อไม่ได้ | |
| ความทวย : | "โตอยู่นา ตาอยู่บ้าน" เจ้าว่าแม่นหยัง? | |
| คำตอบ : | คือ ปูกับเหล็กตาปู อธิบายว่า โต (ตัว) อยู่นา (ท้องนา) คือ ปู ตาอยู่บ้านคือเหล็กตาปู | |
| ความทวย : | "ตกปุ๊ก ข้างซี่บ่ให้ว่าขี้ช้าง ยื่อแย่งแขนงเดียว" เจ้าว่าแม่นหยัง? | |
| คำตอบ : | คือ ข้าวเหนียวแดง | |
| ความทวย : | "ตักบ่เต็ม" เจ้าว่าแม่นหยัง? | |
| คำตอบ : | คือ ต้นบก อธิบายว่า บก ภาษาอีสานคือเหือดแห้ง | |
| ความทวย : | "ตากบ่แห้ง" เจ้าว่าแม่นหยัง? | |
| คำตอบ : | คือ ซุ่ม ปัญหาเชาวว์ หมายถึงความซุ่มที่ไม่แห้ง (ในที่นี้จะหมายถึง ซุ่มขังไก่ เพราะในสำเนียงคนอีสาน ซุ่มกับสุ่ม ออกเสียงเหมือนกัน) | |
| ความทวย : | "โตใหญ่ตาน้อย" เจ้าว่าแม่นหยัง? | |
| คำตอบ : | คือ ช้าง | |
| ความทวย : | "ตุ้มกลางดง โค่งโน่งกลางเหล่า เค้าเม้ากลางเฮือน แอ๋แอ่นกลางซาน" เจ้าว่าแม่นหยัง? | |
| คำตอบ : | จุ้มกลางดง คือ เสียงปืน, โค่งโน่งกลางเหล่า คือ คันแฮ้ว เค้าเม้ากลางเฮือน คือ ใต้กระบอง แอ๋แอ่นกลางซาน คือ ไม้คานหาบของ | |
| ความทวย : | "ตาบ่เน่า เก่าบ่เป็น" เจ้าว่าแม่นหยัง? | |
| คำตอบ : | คือ ความดีที่คนทำไว้ | |
|
ความทวย : | "แถนบ่เว้า หมู่เจ้ากะให้" เจ้าว่าแม่นหยัง? |
| คำตอบ : | คือ บั้งไฟ (แถน = พระอินทร์) | |
| ความทวย : | "ไถบ่มีฮอย แต่ว่าจ่อยเบิ้ดโต" เจ้าว่าแม่นหยัง? | |
| คำตอบ : | คือ ไถเงิน (ฮอย = รอย, จ่อย = ผอม, เบิ้ดโต = ทั่วทั้งตัว) | |
| ความทวย : | "เถียงอีหยัง บังแดดบ่ได้" เจ้าว่าแม่นหยัง? | |
| คำตอบ : | คือ คนเถียงกัน กระท่อมนา คนอีสานเรียกว่า "เถียงนา" คนทะเลาะกัน คนอีสานเรียกว่า "เถียงกัน" (อีหยัง = คืออะไร) | |
| ความทวย : | "ถมบ่เต็ม" เจ้าว่าแม่นหยัง? | |
| คำตอบ : | คือ บก คำตอบนี้เป็นคำตอบปัญหาเชาว์เพราะถ้ายังมีคำว่า "บก" หรือพร่องอยู่มันก็ต้องไม่มีคำว่าเต็ม | |
| ความทวย : | "ถิ่มใส่น้ำดังโป๊ก ถิ่มใส่บกดังถ่วน ถิ่มใส่ป่าหญ้าดังป้อง ดังก้องทั่วเมือง" เจ้าว่าแม่นหยัง? | |
| คำตอบ : | คือ ความดีคนดี อันว่าความดีคนดีนั้นโบราณท่านว่าตกน้ำไม่ไหลคือทิ้งลงน้ำจะให้จมมันก็ไม่จม ใช้ไม้แข็งกะจะให้ตาย ให้แตก มันก็ไม่ตาย เพราะมันมีฐานมวลชนรองรับเหมือนทิ้งลงน้ำ ยกให้มวลชนไป เหมือนทิ้งเข้าป่าหญ้าป้อง มันก็ยิ่งดังระเบิดเมือง | |
|
ความทวย : | "ทางบ่มีเส้น" เจ้าว่าแม่นหยัง? |
| คำตอบ : | คือ ทางสวรรค์ ทางนิพพาน | |
| ความทวย : | "ทิศบ่มีทาง" เจ้าว่าแม่นหยัง? | |
| คำตอบ : | คือ ทิศสึกใหม่ | |
| ความทวย : | "ท้องอยู่หลัง" เจ้าว่าแม่นหยัง? | |
| คำตอบ : | คือ หม้อกะทะ | |
| ความทวย : | "เทิงกะดำ หลุ่มกะดำ มักตำกันเวลากลางคืน" เจ้าว่าแม่นหยัง? | |
| คำตอบ : | คือ ขนตา คนส่วนใหญ่ชอบนอนเวลากลางคืน เวลานอนจะหลับตา ขนตาดำข้างล่างกับขนตาดำข้างบนมันจะปิดทับกัน หรือมาชนกันอยู่ คนอีสานเรียกว่า "ตำ" | |
|
ความทวย : | "ธงบ่มีสัญชาติ ปราชญ์เอามาจาระนัย" เจ้าว่าแม่นหยัง? |
| คำตอบ : | คือ ธงบุญผะเหวด | |
| ความทวย : | "ธรรมอันใด๋หมุนไปคือล้อ" เจ้าว่าแม่นหยัง? | |
| คำตอบ : | คือ ธรรมจักร | |
| ความทวย : | "ธรรมอยู่ในคัมภีร์ แต่ว่าอยู่สู่หม่อง" เจ้าว่าแม่นหยัง? | |
| คำตอบ : | คือ ธรรมดา | |
ก | ข | ค | ง | จ | ซ | ญ | ด | ต | ถ | ท | ธ |
น | บ | ป | ผ | ฝ | พ | ฟ | ภ | ม | ย | ล | ศ | ส | ห | อ | ฮ
