ความทวย โดย : อาจารย์สวิง บุญเติม ปธ.๙ M.A.
ความทวยเรียงตามหมวดอักษร
ก | ข | ค | ง | จ | ซ | ญ | ด | ต | ถ | ท | ธ |
น | บ | ป | ผ | ฝ | พ | ฟ | ภ | ม | ย | ล | ศ | ส | ห | อ | ฮ
|
ความทวย : | "เนื้อจิ้มเนื้อ แซบเกินเชื่ออีหลี" เจ้าว่าแม่นหยัง? |
| คำตอบ : | คือ เด็กน้อยดูดนมแม่ | |
| ความทวย : | "น้อยๆ มันนุ่งผ้าเหลือง ใหญ่ขึ้นมามันนุ่งผ้าเขียว" เจ้าว่าแม่นหยัง? | |
| คำตอบ : | คือ ไม้ไผ่ | |
| ความทวย : | "น้ำบ่มีฝน คนกินกะบ่ได้" เจ้าว่าแม่นหยัง? | |
| คำตอบ : | คือ น้ำหมอก หรือน้ำค้าง | |
| ความทวย : | "นกกดตาแดง น้ำแห้งกะตาย" เจ้าว่าแม่นหยัง? | |
| คำตอบ : | คือ ตะเกียงเบิ๊ดน้ำมัน | |
| ความทวย : | "นกโก่นโต่น สี้ก้นแม่เจ้าของ" เจ้าว่าแม่นหยัง? | |
| คำตอบ : | คือ ลูกกุญแจ (โก่นโต่น = การเปลือยกาย) | |
| ความทวย : | "นาหนองน้อย บ่มีจอกบ่มีแหน มีปลาซิวหัวแป โตหนึ่งอยู่หั่น" เจ้าว่าแม่นหยัง? | |
| คำตอบ : | คือ ปากกับลิ้น (หัวแป = หัวแบน) | |
| ความทวย : | "นอนหงายให้เขาขี่ เอามือตี่ยัดใส่" เจ้าว่าแม่นหยัง? | |
| คำตอบ : | คือ เกิบ (ตี่ = คลี่ออก หรือแยกออก) | |
|
ความทวย : | "บ่มีขาขึ้นกกไม้ บ่มีใส้ฮ้องดัง" เจ้าว่าแม่นหยัง? |
| คำตอบ : | คือ งู และ แมงง่วง (เรไร) | |
| ความทวย : | "บ่มีตาขึ้นต้นไม้ บ่มีไส้กินคน บ่มีขนนอนบวก" เจ้าว่าแม่นหยัง? | |
| คำตอบ : | คือ เครือไม้ (เถาวัลย์) ยุง และ ปลิง | |
| ความทวย : | "บักน้อยๆ แก่ไส้ลอดขอน" เจ้าว่าแม่นหยัง? | |
| คำตอบ : | คือ เข็ม อธิบายว่า เข็มที่สอดด้ายเวลาเย็บผ้า ขอนนั้นคือ ดูกผ้า | |
| ความทวย : | "บักหัวโล่นโตนน้ำแต่เดิ๊ก" เจ้าว่าแม่นหยัง? | |
| คำตอบ : | คือ กระบวยตักน้ำ (เดิ๊ก = ดึก) | |
| ความทวย : | "ใบมันท่อแป้นกี่ หมากมันจี่กินกะเป็น" เจ้าว่าแม่นหยัง? | |
| คำตอบ : | คือ กกกล้วย (แป้นกี่ = ไม้กระดานรองนั่งทอผ้า, กี่คือที่ทอผ้าของคนอีสาน) | |
| ความทวย : | "บานแพ่แว่ มีตั้งแต่ของดี" เจ้าว่าแม่นหยัง? | |
| คำตอบ : | คือ เปิดหนังสืออ่าน | |
| ความทวย : | "บักน้อยๆ ไปค้าบ่เห็นฮอย" เจ้าว่าแม่นหยัง? | |
| คำตอบ : | คือ เฮือ เรือไปที่ไหนจะไม่มีรอยเหลือได้ | |
|
ความทวย : | "ป้องกะหลิ่วกิ่วกลาง ขึ้นกกยูงขึ้นกกยางกะได้" เจ้าว่าแม่นหยัง? |
| คำตอบ : | คือ มดแดง อธิบายว่า มดแดงมันตัวเล็กๆ คอดกิ่วกลางตัว ขึ้นต้นยูง ขึ้นต้นยางต้นโตๆ ก็ขึ้นได้คล่อง | |
| ความทวย : | "ปลาอีหยังตายแล้วกะยังถั่ง" เจ้าว่าแม่นหยัง? | |
| คำตอบ : | ปลาแดก | |
| ความทวย : | "ปลาหยังปลาบ่มีเลือด" เจ้าว่าแม่นหยัง? | |
| คำตอบ : | คือ ปลาท่องโก๋ | |
| ความทวย : | "เปิดสิ่นในวัด บ่ขัดศีลธรรม" เจ้าว่าแม่นหยัง? | |
| คำตอบ : | คือ เปิดห่อคัมภีร์มาเรียน อธิบายว่า สมัยก่อนหนังสือใบลาน โบราณจารย์ท่านจะเอาผ้าซิ่นไหมที่คนยังไม่ได้ใช้มาห่อไว้ | |
| ความทวย : | "ไปท่อไร่นา มาท่อก้อนเส้า" เจ้าว่าแม่นหยัง? | |
| คำตอบ : | คือ ตึกแหกับตุ้มแห (ทอดแหกับตะล่อมเข้า) | |
| ความทวย : | "ปลดบ่หลุด" เจ้าว่าแม่นหยัง? | |
| คำตอบ : | คือ ข้อง หมายถึง ข้องใส่ปลาที่ชาวอีสานทำขึ้น แต่คำตอบนี้เป็นเชาว์ปัญญา เพราะข้องก็คือติดๆ อย่างไม่หลุด ถ้าหลุดจะเรียกว่า ข้อง ได้อย่างไร | |
|
ความทวย : | "ผู้อยู่โคกปั้นถ้วย" เจ้าว่าแม่นหยัง? |
| คำตอบ : | คือ มดลิ้น อธิบายว่า มดเวลามันขุดรูมันจะเอาดินมาวางรอบๆ รู กองดินนั้นมีลักษณะเหมือนถ้วย | |
| ความทวย : | "ผู้อยู่ห้วยสานมอง" เจ้าว่าแม่นหยัง? | |
| คำตอบ : | คือ แมงย่างซิ้น อธิบายว่า เป็นแมลงชนิดหนึ่งคล้ายแมงมุม แต่ตัวใหญ่กว่าและยาวกว่า ลำตัวไม่มีขน ชอบทำตาข่ายดักอาหารกิน คนอีสานชอบกินแมลงชนิดนี้ด้วย | |
| ความทวย : | "ผู้อยู่หนองกองก้น" เจ้าว่าแม่นหยัง? | |
| คำตอบ : | คือ บักหอย หอยโข่งหรือหอยอะไรก็ตามเวลามันจะไปมันจะคว่ำหน้าลง และยกก้นขึ้นเคลื่อนตัวไป | |
| ความทวย : | "ผักกินบ่ได้ ไม้กินบ่เป็น" เจ้าว่าแม่นหยัง? | |
| คำตอบ : | คือ ผักตู ผักตูคือประตู บางแห่งออกเสียงเป็นผักกะตู | |
| ความทวย : | "ผู้เฮ็ดบ่ได้ใช้ ผู้ใช้บ่ได้เฮ็ด" เจ้าว่าแม่นหยัง? | |
| คำตอบ : | คือ โลงผี | |
|
ความทวย : | "ฝาอีหยังหย่างไปกะได้" เจ้าว่าแม่นหยัง? |
| คำตอบ : | คือ ปลาฝา | |
| ความทวย : | "ฝนบ่คม มีแต่ลมกับน้ำ" เจ้าว่าแม่นหยัง? | |
| คำตอบ : | คือ ฝนตก | |
| ความทวย : | "เฝ้าบ่หนี ผีบ่ย่าน" เจ้าว่าแม่นหยัง? | |
| คำตอบ : | คือ อยู่ยาม | |
|
ความทวย : | "พระฤาษีอยู่ในถ้ำ ฝนตกฮำปีละเทื่อ" เจ้าว่าแม่นหยัง? |
| คำตอบ : | คือ พระพุทธรูปยามสงกรานต์ อธิบายว่า พระพุทธรูปปีหนึ่งเขาจะเอาลงสรงน้ำครั้งหนึ่ง | |
| ความทวย : | "พระบ่ได้บวช บ่ต้องสวดกะนับถือ" เจ้าว่าแม่นหยัง? | |
| คำตอบ : | คือ พระเจ้าแผ่นดิน | |
| ความทวย : | "พรหมสองหน้า ผู้ข้าเกิดนำ" เจ้าว่าแม่นหยัง? | |
| คำตอบ : | คือ พ่อกับแม่ | |
| ความทวย : | "พีเคิ่งกลาง หางหัวมันส่วย" เจ้าว่าแม่นหยัง? | |
| คำตอบ : | คือ งูกินเขียด (พีเคิ่งกลาง = อ้วนตรงกลาง, มันส่วย = มันเรียวปลาย) | |
| ความทวย : | "พิศหนู มีหูอยู่ปาก พิศนาคมีปากอยู่ท้อง พิศหล่องหง่องมีท้องอยู่หลัง" เจ้าว่าแม่นหยัง? | |
| คำตอบ : |
คือ กระทอ, มีดสะนาก และ หม้อกระทะ อธิบายว่า พิศหนู มีหูอยู่ปากคือ กระทอ พิศนาคมีปากอยู่ท้อง คือ มีดปาดหมากของคนแก่สมัยโบราณ (บางแห่งเรียกมีดสะนาก) พิศหล่องหง่องมีท้องอยู่หลัง คือหม้อกระทะ (พิศหนูให้อ่านออกเสียงว่าพิดสะหนู, พิศนาค อ่านว่า พิดสะนาก) |
|
|
ความทวย : | "ไฟไหม้ป่าบ่ไหม้หมกเห็ด" เจ้าว่าแม่นหยัง? |
| คำตอบ : | คือ โพนปลวก อธิบายว่า เวลาไฟไหม้ป่า โคลนปลวกหรือจอมปลวกจะไม่ถูกไหม้ด้วย | |
| ความทวย : | "ไฟไหม้ดัง บ่ไหม้ขี้มูก" เจ้าว่าแม่นหยัง? | |
| คำตอบ : | คือ คนสูบยา เวลาคนสูบยา (บุหรี่) จะเอาควันออกทางจมูก (ดัง = จมูก) | |
| ความทวย : | "ฟ้าวบ่ไว ไฟบ่ลุก" เจ้าว่าแม่นหยัง? | |
| คำตอบ : | ฟ้าวบ่ไว คือ ช้า และไฟบ่ลุก คือ ไฟฟ้า (ฟ้าว = รีบเร่ง) | |
|
ความทวย : | "ภูเขาสูงบ่มีบ่อนตั้ง" เจ้าว่าแม่นหยัง? |
| คำตอบ : | คือ โหง่นขี้ฝ่า (บ่อน = ที่, โหง่น = กลุ่มที่ตั้งขึ้นดำทะมึน, ขี้ฝ่า = ก้อนเมฆ) | |
| ความทวย : | "ภาชนะบ่มีแกง ภาแลงบ่มีข้าว" เจ้าว่าแม่นหยัง? | |
| คำตอบ : | คือ เดือนเคิ่งซีก (พระจันทร์ครึ่งซีก) | |
| ความทวย : | "ภูต่ำคนปั้น ภูเป็นชั้นคนทำ" เจ้าว่าแม่นหยัง? | |
| คำตอบ : | คือ คันแทนา กับ ตึกแถว (คันแทนา คือ คันนา) | |
ก | ข | ค | ง | จ | ซ | ญ | ด | ต | ถ | ท | ธ |
น | บ | ป | ผ | ฝ | พ | ฟ | ภ | ม | ย | ล | ศ | ส | ห | อ | ฮ
