|
ความทวย :
|
"แม่มันฮ้องอีอี ลูกมันพีมั่นลั่น" เจ้าว่าแม่นหยัง?
|
|
คำตอบ :
|
คือ หลากับไนเข็นฝ้าย หลาคือเครื่องมือปั่นฝ้ายให้เป็นเส้นใยเพื่อนำมาทอ ผ้าสมัยโบราณเวลาปั่นเสียงมันจะดัง อี อี หรือ อือ อือ ปั่นให้เป็นเส้น แล้วเขาก็จะม้วนเก็บไว้ที่เหล็กตัวที่หมุนให้ฝ้ายเป้นเส้น เหล็กนี้เขาเรียกกันว่า เหล็กไน ม้วนเข้าไปเรื่อยๆ ฝ้ายที่ม้วนเข้าไปในเหล็กไนก็จะโตขึ้นเรื่อยๆ การที่มันโตขึ้นนี้แหละที่เขาเรียกกันว่า พี ในภาษาอีสาน
(ฮ้อง = ร้อง, พีหรือภี = อ้วน, มั่นลั่น เป็นกิริยาวิเศษของพี = อ้วนเนื้อแน่น)
|
|
ความทวย :
|
"ม้าอี่ขาวหางยาวต้วยก้น บ่ให้ว่าต้นกล้วย" เจ้าว่าแม่นหยัง?
|
|
คำตอบ :
|
คือ เด็กน้อยเอาขี้มูกเช็ดก้น สมัยก่อนเสื้อผ้าที่จะใส่ก็หายาก เด็กเวลาเป็นหวัดขี้มูกไหลก็จะเช็ดด้วยหลังมือ แล้วเอาไปเช็ดก้นตัวเอง (ต้วยก้น = เอามาทาที่ก้น)
|
|
|
ความทวย :
|
"มีน้ำบ่มีปลา" เจ้าว่าแม่นหยัง?
|
|
คำตอบ :
|
คือ น้ำบักพร้าว
|
|
ความทวย :
|
"ยามมื้อเช้าเก็บเข้าบุงหวาย ยามมื้อแลงยายออกยายออก" เจ้าว่าแม่นหยัง?
|
|
คำตอบ :
|
คือ ดาวเทิงฟ้า ดวงดาวบนท้องฟ้าเวลากลางคืนจึงเห็น พอรุ่งเช้าจะไม่เห็น (ยามมื้อแลง = ตอนเย็น)
|
|
ความทวย :
|
"ยืนต่ำกว่านั่ง" เจ้าว่าแม่นหยัง?
|
|
คำตอบ :
|
คือ หมา (สุนัข)
|
|
|
ความทวย :
|
"อยากให้ยาวแล้วปั่น อยากให้สั้นแล้วต่อ" เจ้าว่าแม่นหยัง?
|
|
คำตอบ :
|
คือ เข็นฝ้าย และ ต่อยา อธิบายว่า การเข็นฝ้ายให้เป็นเส้นโดยใช้เครื่องมือที่เรียกว่า "หลา" ชาวอีสานเรียกเข็นฝ้าย การเข็นฝ้ายจะได้เส้นยาวออกไปเรื่อยๆ การต่อยา (จุดบุหรี่สูบ) จะทำให้ยา (บุหรี่) สั้นลงเรื่อยๆ
|
|
|
ความทวย :
|
"ยาวคาคืบ ยัดเข้าหลืบฮูหนัง ทั่งไปทั่งมา น้ำแบ้นไหลออก" เจ้าว่าแม่นหยัง?
|
|
คำตอบ :
|
คือ คนสีฟัน (แปรงฟัน) (คาคืบ = แค่คืบ, หลืบ = ซอกหรือเงื้อม, ฮูหนัง = รูหนัง, ทั่งไป = ชักเข้า, ทั่งมา = ชักออก, น้ำแบ้น = น้ำอสุจิ (แต่ในที่นี้หมายถึงฟองน้ำของยาสีฟันที่ไหลออกจากปาก))
|
|
|
|
ความทวย :
|
"ลงบ่เห็นฮอย ถอยบ่เห็นส้น" เจ้าว่าแม่นหยัง?
|
|
คำตอบ :
|
คือ เฮือ (เรือ)
|
|
ความทวย :
|
"เลือดบ่ดีย้อมสีบ่แดง" เจ้าว่าแม่นหยัง?
|
|
คำตอบ :
|
คนชั่วที่ลื่นความพ่อแม่ (ลื่นความ = ไม่เชื่อฟัง)
|
|
|
ความทวย :
|
"เลียทางปากเอาของใกล้ดากใส่กัน" เจ้าว่าแม่นหยัง?
|
|
คำตอบ :
|
คือ หมาสิเซิงกัน (ดาก = ก้น, สิเซิงกัน = จะสัดกัน)
|
|
|
ความทวย :
|
"ลมบ่มีฝน ฝนบ่มีหยาด" เจ้าว่าแม่นหยัง?
|
|
คำตอบ :
|
ลมบ่มีฝน คือ ลมปาก ฝนบ่มีหยาด คือ ฝนพร้า (ลับมีด)
|
|
ความทวย :
|
"ศิษย์บ่มีครู ผักตูบ่มีบาน" เจ้าว่าแม่นหยัง?
|
|
คำตอบ :
|
ศิษย์บ่มีครู คือ คนเฮียน (เรียน) ด้วยตนเอง ผักตูบ่มีบาน คือ ผักตูโขง (ประตูหน้าวัด)
|
|
ความทวย :
|
"ศาลาบ่อยู่กลางบ้าน คนย่านบ่อยากไป" เจ้าว่าแม่นหยัง?
|
|
คำตอบ :
|
คือ ศาลาพักศพ (ย่าน = กลัว)
|
|
|
ความทวย :
|
"ศาลาบ่อยู่วัด แต่ว่าจัดไว้อยู่กลางเมือง" เจ้าว่าแม่นหยัง?
|
|
คำตอบ :
|
คือ ศาลากลางจังหวัด
|
|
ความทวย :
|
"สุกอยู่ดินกากินบ่ได้" เจ้าว่าแม่นหยัง?
|
|
คำตอบ :
|
คือ ถ่านไฟแดงๆ
|
|
ความทวย :
|
"สุกอยู่ฟ้า กายื้อบ่เถิง" เจ้าว่าแม่นหยัง?
|
|
คำตอบ :
|
คือ ตาเว็น (ดวงตะวัน)
|
|
|
ความทวย :
|
"สัตว์สี่ขากินสัตว์ขาเดียว สัตว์หัวเขียวกินสัตว์หน้าคว่ำ เต่ากินเห็ดเป็ดกินหอย" เจ้าว่าแม่นหยัง?
|
|
คำตอบ :
|
คือ เต่ากินเห็ด และ เป็ดกินหอย (พึงสังเกตว่าปริศนาคำทายนี้แฝงคำตอบไว้ด้วยแล้ว ถ้าช่างสังเกตก็จะทราบทันที)
|
|
|
ความทวย :
|
"เสียกแพ้แว้ แหย่เข้าฮูหนัง" เจ้าว่าแม่นหยัง?
|
|
คำตอบ :
|
คือ ยาดม (เสียกแพ้แว้ = ลักษณะของหลอดยาดมที่เปิดฝาออกแล้ว)
|
|
ความทวย :
|
"เสียกข่านหล่าน จำกั่นจำบัก ยกขาขึ้นผู้อยู่หลุ่มมีแฮง" เจ้าว่าแม่นหยัง?
|
|
คำตอบ :
|
คือ คนกั้งคันยู (เสียกข่านหล่าน = ลักษณะของการกางร่ม, จำกั่นจำบัก = ออกไปจนสุด, ร่ม ภาษาอีสานเรียกว่า คันยู)
|
|
|
ความทวย :
|
"ส่วยคือใบพลู มีฮูอยู่กลาง" เจ้าว่าแม่นหยัง?
|
|
คำตอบ :
|
คือ หูควาย
|
|
|
ความทวย :
|
"สามขาตั้งธรณีแหยแหย่ง อ้าปากขึ้นเห็นช้างคาบงา" เจ้าว่าแม่นหยัง?
|
|
คำตอบ :
|
คือ ก้อนเส้า หม้อนึ่ง หวดข้าว (การนึ่งข้าวเหนียวจะตั้งหม้อนึ่งบนเตาใช้หินก้อนเส้าวางสามก้อน แล้วนำหวดบรรจุข้าวเหนียววางบนหม้อนึ่งอีกที)
|
|
ความทวย :
|
"ห้อยอยู่หลักบ่ตักกะเต็ม" เจ้าว่าแม่นหยัง?
|
|
คำตอบ :
|
คือ บักพร้าว (มะพร้าวไม่มีใครเอาน้ำไปใส่มัน มันก็มีน้ำเป็นของตัวเอง)
|
|
ความทวย :
|
"หายบ่เห็น เฮ็ดให้คนเป็นได้" เจ้าว่าแม่นหยัง?
|
|
คำตอบ :
|
คือ หายใจ (เฮ็ด = ทำ)
|
|
|
ความทวย :
|
"หูอยู่ปาก ดากอยู่ท้อง" เจ้าว่าแม่นหยัง?
|
|
คำตอบ :
|
คือ หม้อกะทะ (ดาก = ก้น)
|
|
ความทวย :
|
"อุดหลูดปูดหลูดออก ปูดหลูดเข้าเอาหัวตำ ผู้หญิงมักทำยามมื้อเช้ามื้อแลง" เจ้าว่าแม่นหยัง?
|
|
คำตอบ :
|
คือ สากกระเบือ (ยามมื้อแลง = ตอนเย็น)
|
|
ความทวย :
|
"อ้อยมีรสหวาน เฮ็ดน้ำตาลบ่ได้" เจ้าว่าแม่นหยัง?
|
|
คำตอบ :
|
คือ เครืออ้อยช้าง
|
|
|
ความทวย :
|
"ฮ้อยคนเอิ้นบ่มีเพรียก แสนคนเฮียกบ่มีขาน" เจ้าว่าแม่นหยัง?
|
|
คำตอบ :
|
คือ คนตาย
|
|
|
ความทวย :
|
"อุ้มแล้วไห้ ปลงไว้แล้วเซา" เจ้าว่าแม่นหยัง?
|
|
คำตอบ :
|
คือ คนเป่าแคน
|
|
ความทวย :
|
"ฮากแดงๆ ไปแทงตาฝั่ง ฮากมันหยั่งเถิงเมืองนคร" เจ้าว่าแม่นหยัง?
|
|
คำตอบ :
|
คือ แสงตาเว็น (แสงตะวัน) (ฮาก = ราก, ตาฝั่ง = ฝั่งน้ำ, เถิง = ถึง)
|
|
ความทวย :
|
"ฮูเนินคือฮูคัน ฮูซันคือฮูลูก" เจ้าว่าแม่นหยัง?
|
|
คำตอบ :
|
คือ ฮูคราด (คราด คืออุปกรณ์ปรับดินดำนาหรือก่อนปลูกพืช)
|
|
|
ความทวย :
|
"เฮือบ่มีน้ำ ไปได้ทุกก้ำทุกภาย" เจ้าว่าแม่นหยัง?
|
|
คำตอบ :
|
คือ เฮือหอ (เครื่องบิน)
|
|
|
ความทวย :
|
"ฮอยใหญ่กว่าโต เอาโซ่ล่ามไว้" เจ้าว่าแม่นหยัง?
|
|
คำตอบ :
|
คือ เฮือ
|
ความทวยเรียงตามหมวดอักษร
