| พลอย |
ก. |
พลัดพราก จากไป คนที่พลัดพรากจากที่อยู่ไปอยู่ร่วมกับคนอื่นเรียก คนพลอย อย่างว่า บ่อาจมีผุ้เพี้ยงเสมอราชหลานฮัก ได้แล้ว เกิดแต่ยามอายังก็บ่พลอยเมืองบ้าน อาได้มาสมสร้างดอมมันนานขนาด มันก็อุปถากแท้คุณเถ้าท่านมี แท้นา (สังข์) ภูมีไลกูเสียพรากพลอยฮามฮ้าง (กาไก) พี่ก็ฮู้ว่าภูวนาถท้าวนอนคีกคีงพลอย (ฮุ่ง). |
|
to depart, be separated from.
|
| พลาง |
ว. |
พร้อมกัน อย่างว่า ภูธรท้าวเสวยพลางพอชื่น แล้วดุ่งดั้นเดินด้าวด่วนไป (สังข์). |
|
(doing one thing) at the same time as (doing another thing).
|
| พลุ่ง |
ว. |
อาการที่พระจันทร์พุ่งขึ้นไปบนท้องฟ้า อย่างว่า ผ่อเห็นเดือนด่วนแจ้งพ้นพลุ่งเขาเขียว พุ้นเยอ ฉายาเฮียงฮ่มดอยดาวซ้าย เหนหอนฮ้องแกวแกวกอระวีก พรายป่าเปล้ายูงผู้ส่งเสียง (สังข์). |
|
describes movement of moon rising above horizon.
|
| พ้อง |
น. |
เพื่อน เกลอ อย่างว่า เฮาอาสัยพวกพ้องน้องนุ่งสหายเกลอ เขาก็อาสัยเฮาจิ่งเป็นเมืองบ้าน (ย่า) หมักม่อมหน้าขึ้นใหม่ศรีคราญ ทังหลายเซ็งซ่างามทุกพ้อง ภูธรท้าวแองกากลอยกล่าว เชื้อพี่น้องแฮงแท้ไป่ควร (ฮุ่ง). |
|
friend, buddy.
|
| พะเนียม |
น. |
การไปสู่ขอสาวของคนโบราณ เขาจัดหีบใส่ของ ใช้คนสองคนหามไป หีบนี้เรียก พะเนียมคำ อย่างว่า ประดับด่วนข้าหามหีบพะเนียมคำ สองนายธรงอาภรณ์ส่องสีประสงค์ย้อง ลำลำย้ายเถิงคลองคนคั่ง เซ็งแขกเจ้าลุ่มฟ้าเขาย้อยใคร่เล็ง (สังข์). |
|
chest of valuables presented by groom to family of bride at time of marriage negotiations.
|
| พะลัน |
ว. |
ทันที ทันใด อย่างว่า เมื่อนั้นภูวนาถฮู้ค้อยเคียดคืนพะลัน ยอตาวแสงปั่นปุนจัดฮ้อน นางคราญเนื้อเบ่าใจจักแตก ต้านสั่งเสื้อเสียงแจ้งจากไป (สังข์). |
|
suddenly, immediately, as soon as.
|
| พัก |
ว. |
สักครู่ อย่างว่า ถักถั่นฟ้าซางช่อเขียวนิล พุ้นเยอ ทังเมืองพักสั่งลาลงห้อง นรินทร์ท้าวแถนลอให้กล่าว เขียนซู่ห้องไปเช้าแต่งครัว (ฮุ่ง). |
|
just a moment.
|
| พา |
ก. |
นำไป นำไปเรียก พา อย่างว่า พานางเข้าดงเลาหลายเหล่า ทางเก่าเกี้ยวหลายเที้ยวเที่ยวมา (กลอน). |
|
to lead, guide.
|
| พากเพียร |
ก. |
หมั่น ขยัน ทนทำไป อย่างว่า ท่อหากประสงค์สามน้อยกุมารเพียรพาก (สังข์). |
|
to persevere, work diligently.
|
| พ่าย |
ก. |
หนีไป แตกไป อย่างว่า ตีนทำต้องหีนหลวงพังพ่าย (สังข์) เฮาจักชิงลวงท้าวแถนลอให้พ่าย เมื่อนั้นเจ้าติ่วซ้อยถามฮ่างแถนมา (ฮุ่ง). |
|
to flee, scatter.
|