| ฤา |
น. |
เป็นคำมาจากภาษาสันสกฤต เมื่อนำมาใช้ในภาาาอีสาน ถ้าใช้ฤษี หรือ ฤาษี ก็ใช้ รัสสี แทน อย่างว่า ยามเมื่อพราหมโณเถ้าเดินไพรไปฮอด มันก็ขอจอดยั้งรัสสีเจ้าแวะเซา เถ้าก็ก้มขาบไหว้ชุลีนอบบังคม ทูลธรรม์ยำกล่าวกลอนแถลงต้าน (เวส-กลอน). |
|
in words derived from Sanskrit, pronounced as "ri", "ra" or "reu".
|
| ลงท้อง |
ก. |
ท้องร่วง กินอะไรลงไปถ่ายออกหมด เรียก ลงท้อง. |
|
to have diarrhea.
|
| ลงทึน |
ก. |
สิ่งที่ลงไปทีแรกเรียกทึน ผลที่ได้มาเกินทึนเรียกกำไร การทำอะไรจะต้องลงทุนก่อน การลงทุนเรียก ลงทึน. |
|
to invest.
|
| ลงนา |
ก. |
เริ่มทำนา นาของคนโบราณอีสานอยู่ห่างไกลจากบ้าน ต้องปลูกเรือนที่พักไว้ที่หัวนาเรียก เถียงนา นาโบราณมักจะมีผีเฝ้า จึงต้องทำการเตรียมข้าวปลาอาหาร ไปเลี้ยงผีเพื่อให้ปกปักรักษา ทั้งคนและสัตว์ให้อยู่ดีมีสุข. |
|
to begin rice planting.
|
| ลดเลี้ยว |
ก. |
อ้อมไปอ้อมมา คดไปคดมา เช่น หนทางที่คดไปคดมา เรียก หนทางลดเลี้ยว. |
|
to wind, curve back and forth.
|
| ลบ |
ก. |
ทำให้หายไปด้วยการเช็ดถู เรียก ลบ ทำให้หมดสิ้นไปเรียก ลบล้าง ดูถูกดูหมิ่น เรียก ลบหลู่ ลึบ ก็ว่า. |
|
to erase, rub out.
|
| ลม |
น. |
ชื่อธาตุชนิดหนึ่งในธาตุทั้ง ๔ คือดิน น้ำ ลม ไฟ ธาตุที่มีอาการพัดไปพัดมา รู้สึกได้ด้วยกระทบกาย เรียก ลม ลมพัดต้องใบไผ่ให้เหลียวแล ลมพัดต้องใบแกให้เหลียวล่ำ ลมพัดต้องใบพร้าวให้ต่าวมา ลมพานต้องตองแกย้านบ่แน่ ลมพานต้องตองแต้แน่บ่นอ (ผญา). |
|
wind, air, breath.
|
| ลม |
น. |
นางอาย ชื่อสัตว์ชนิดหนึ่ง รูปร่างคล้ายลิง หางสั้น ชอบออกหากินในเวลากลางคืน เรียก ลิงลม เมื่อเวลาลมพัดมักไปตามลม. |
|
slow loris (type of nocturnal lemur).
|
| ลมขึ้น |
น. |
อาการวิงเวียนหน้ามืดและอาเจียน เรียก ลมขึ้นเบื้องบน อนึ่งลมที่พัดจากทิศใต้ไปทิศเหนือ เรียก ลมขึ้น. |
|
dizziness with nausea and vomiting, also: south wind.
|
| ลวง |
น. |
นางนาค เรียก นางลวง อย่างว่า ก็เพื่อเทืองที่เหง้านอนแนบนางลวง นานไปเป็นลูกเนาเนาในท้อง พอเมื่อสาครบ้านางลวงลืมเพศ เทืองหน่ายหน้าแหนงซ้ำส่งหนี นางคราญค้นเอาลูกทังฮวย ฮองตองทึงห่อโยนยอให้ เทืองถวายอุ้มเอาเมือเมืองเก่า แม่บ่เลี้ยงบายถิ้มหน่ายหนี (สังข |
|
legendary female serpent.
|