| ลวด |
ก. |
เลย เช่น เลยไป เรียก ลวดไป เลยกิน เรียก ลวดกิน เลยนอนเรียก ลวดนอน อย่างว่า เมื่อนั้นยาวยอดแก้วพร้อมสู่ศาลสูง เมียงเมียงแสงจูดยามเยืองใต้ ยนยนข้าตาแลงลงแจก ฝูงไพร่พร้อมพาแล้วววดนอน (สังข์). |
|
and immediately (did next action).
|
| ล้วน |
ว. |
ทั้งหมด ทั้งสิ้น ทุกสิ่งทุกอย่าง เรียก ล้วน อย่างว่า อยากได้ไม้บ้านเจ้าไปสานข้องลายสองคือชิค่อง ไม้บ้านข้อยมีบ่แพ้ลำล้วนบ่ถืกตา (ผญา). |
|
all, completely, every bit, sheer.
|
| ลวา |
น. |
ม้าหรือลาเรียก ลวา ถ้าใช้ขับขี่ไปในราชการของเจ้านายเรียก ม้า เช่น พระยากุศราชเจ้าเมืองนครเป็งจาลใช้ขุนศรีและขุนคอนไปสู่ขอลูกสาวนันทเศรษฐี ณ นครจำปา ก็ใช้ลวาคือม้าเป็นพาหนะ อย่างว่า กับทังชาวจงลวาฮีบเฮวพลันม้า (สังข์). |
|
horse or dongky.
|
| ลวาแมน |
น. |
ม้ามณีกาบเรียก ลวาแมน ม้ามณีกาบเป็นม้าที่พระอินทร์เนรมิตประทานให้แก่ผู้มีบุญ เช่น กาลเกต คนไม่มีบุญจะไม่ได้ขี่ม้านี้ ในวรรณคดีอีสานเรื่องกาลเกต ท้าวกาลเกตจะไปที่ไหนก็ขี่ม้ามณีกาบหรือลวาแมนนนี้ อย่างว่า ก็จิ่งธรงลวาแมนล่วงลมมาพี้ (กา). |
|
legendary winged horse.
|
| ลอ |
น. |
บ่าง ชื่อบ่างจำพวกหนึ่ง มี ๒ ชนิด คือบ่างเล็กและบ่างใหญ่ บ่างใหญ่โบราณเรียก บ่างลั้ว ลอลั้ว ก็ว่า อย่างว่า เมื่อนั้นเถรประเสริฐเจ้าเจียระจากเดินไป เถิงที่นาเนืองเถิงป่าไพรดงส้าน ฟังยินสานสานฮ้องเสียงคณานกใส่ พรายป่าเปล้าลอลั้วบ่างบน (สังข์). |
|
flying lemur.
|
| ล้อ |
น. |
รถควาย เช่น รถที่ใช้ท่อนไม้กลมๆ สองท่อนเป็นล้อ ใช้ควายลากไป เรียก ล้อควาย. |
|
buffalo cart usually with solid wooden slab wheels.
|
| ล่อง |
ก. |
ลงไปตามน้ำ เรียก ล่องน้ำ อย่างว่า คาดชิได้ไหลมาอ่องล่อง คาดชิบ่ได้ไหลน้ำล่องหนี (ภาษิต) เชื้อชาติจ้องคันก่อนกะยังหุบ บาดห่าชาตาหลุบหลูบลงคือจ้อง บาดห่าชาตาขึ้นขวางคือขอนกะเลยล่อง คาดชิล้มหยุบหญ้าบ่ฟัง (กลอน). |
|
to float with the current.
|
| ลอด |
ก. |
ผ่านเข้าไปในช่อง หรือใต้สิ่งที่มีพื้นหรือสิ่งที่ขวางอยู่เบื้องบน เช่น ลอดรั้วเรียกลอดฮั้ว อย่างว่า ก้มลอดฮั้วหมากถั่วแทงตา มืนตาขึ้นหมากสีดาหล่นใส่ นั่งย่องย้อเครือกล้วยทั่งหัว (กลอน) พี่อยากถามข่าวเถิงกกโกส้ม กกหมากยมเฮาเคยลอด มีผู้หักง่าชันฟันง่าเนิ้ง ตายเฟื้องเคิ่งลำแล้วบอ (ผญา). |
|
to pass through, escape, to pass under (fence).
|
| ลอบลัก |
ก. |
ลักเอาโดยไม่ให้เห็น เรียก ลอบลัก หนีไปโดยไม่ให้ใครเห็นเรียก ลักหนี อย่างว่า หลานจักพาดุ่งดั้นลักลอบมันหนี ดังนั้นอาจักตายกลางทางบ่คองคืนได้ หลานจ่งขันดีเยื้อนทันเอาได้สั่ง มันเถิ้น ผิดชอบไว้หลานหล้าโผดอา ก่อนเถิ้น (สังข์). |
|
to steal without being noticed.
|
| ลอย |
ก. |
ไหลไปตามน้ำ เรียก ลอยน้ำ อย่างว่า เห็นว่าขอนลอยน้ำอย่าคองดายว่าขอนดอก บาดห่าถิ้มใส่น้ำหลายมื้อชิป่งใบ (กลอน). |
|
to float.
|