| สัก |
ก. |
การใช้เหล็กแหลมจุ่มหมึกสีดำสักลงไปในตัว เรียก สักลาย สักที่แขนเรียก สักแขนลาย สักที่ขาเรียก สักขาลาย คนโบราณชอบสักลายเพราะถือเป็นความเก่งกล้าสามารถ ป้องกันภูตผีปีศาจ ปืนผาหน้าไม้ยิงไม่ออกแทงไม่เข้า ผู้หญิงอีสานโบราณชอบชายที่สักลายมักเลือกมาเป็นคู่ครอง การสักลายมีทั่วไป เขมร มอญ พม่า ก็ชอบสัก อย่างว่า เม็งขาก่าน ม่านขาลาย. |
|
to tattoo.
|
| สักรินทราช |
น. |
พระราชาของพระอินทร์ อย่างว่า ผ่อเห็นวันใสซ้ายไปปัจฉิมแสงต่ำพุ้นเยอ สักรินทราชล้ำคนิงเผี้ยนผ่อเห็น (สังข์). |
|
ruler of the Indra deities.
|
| สังกาศ |
น. |
ปีเรียก สังกาศ ศักราช ก็ว่า อย่างว่า สังกาศล้ำเข้าเขตสองพัน บ้านเมืองมีความสุขทั่วแดนดินด้าว ชาวเมืองบ้านหลาไนบ่ได้ต่ำ เข้าและน้ำบ่ได้ต่าวตำตัก หลัวแลฝืนบ่ได้ไปดงกว้าง ตัณฑุลาเข้าสาลีบ่มีเปลือก มีแต่เม็ดอ้อยซ้อยสองข้างแค่ทาง (สิริจัน). |
|
year.
|
| สังขตธรรม |
น. |
สิ่งที่มีปัจจัยปรุงแต่งขึ้น (ป. สงฺขตธมฺม) โลภโกรธหลงปรุงแต่งให้ทำชั่ว เมื่อตนทำแล้วตนต้องรับผลของความชั่ว จะไปร้องขอให้คนอื่นรับแทนไม่ได้ ในทำนองตรงกันข้าม ความไม่โลภไม่โกรธไม่หลงปรุงแต่งให้ทำความดี เมื่อตนทำแล้วตนก็ต้องรับผลดี นี่คือ สังขตธรรม ส่วนพระนิพพานนั้นเป็น อสังขตธรรม ไม่มีปัจจัยปรุง. |
|
that which is built up, created or adorned, esp. good which is the result of doing good.
|
| สังคหวัตถุ |
น. |
สิ่งเป็นเครื่องยึดเหนี่ยวน้ำใจคน มี ๔ อย่าง คือ ๑ ทาน การให้สิ่งของ ๒ ปิยะวาจา เจรจาไพเราะ ๓ อัตถะจริยา ประพฤติสิ่งที่เป็นประโยชน์ ๔ สมานัตตะตา เป็นคนเสมอไม่ใหญ่เกินไป วงการใดถ้าผู้ใหญ่มีคุณธรรมครบ ๔ อย่างนี้ จะเป็นเหมือนมีบ่วงทองคล้องใจให้รักใคร่ใยดีต่อกัน. |
|
assistance.
|
| สังฆกรรม |
น. |
กิจที่พระสงฆ์สี่รูปขึ้นไปรวมกันทำภายในสีมา เรียก สังฆกรรม (ป.). |
|
deed performed by Buddhist monk in temple assembly of four or more monks.
|
| สังฆมณฑล |
น. |
วงการคณะสงฆ์ ขอบเขตของพระสงฆ์ สถานที่อำนาจพระสงฆ์แผ่ไปถึง. |
|
Buddhist ecclesiastical world, territory of monks.
|
| สังฆะ |
น. |
พระสงฆ์ พระที่บวชในศาสนาพุทธมีจำนวนตั้งแต่สี่รูปขึ้นไป เรียก สังฆะ สงฆ์ ก็ว่า อย่างว่า มีทั้งสังฆะเถราฮู้แปลธรรมไขชาตก์ ฮุ่งค่ำเช้าตามใต้เฮื่อเฮือง (สังข์). |
|
Buddhist monk, four or more Buddhist monks.
|
| แหล |
น. |
โคกหรือดงที่มีต้นไม้เล้กๆ เต็มไปด้วยหินกรวด ปลูกอะไรไม่ขึ้น เรียก โคกแหล ป่าแหล ดงแหล. |
|
scrub forest with infertile rocky soil.
|
| สังหาริมทรัพย์ |
น. |
ทรัพย์ที่ติดตัวไปได้ เช่น แก้ว แหวน เงินทอง คู่กับอสังหาริมทรัพย์ ทรัพย์ที่เอาติดตัวไปไม่ได้ ได้แก่ ไร่นาสาโท เรือนชานบ้านช่อง. |
|
portable wealth.
|