ฐานข้อมูลจากหนังสือ : สารานุกรมภาษาอีสาน-ไทย-อังกฤษ โดย ดร.ปรีชา พิณทอง
» » มีบริการครบทุกหมวดตัวอักษร ก. ไก่ - ฮ.นกฮูก ครบทุกคำแล้วครับ « «
|
ค้นพบ "ไป" ทั้งสิ้น 1805 คำ
| คำที่พบ (อีสาน) | ชนิดคำ | ความหมายภาษาไทยกลาง - ภาษาอังกฤษ |
|---|---|---|
| ออกกรรม | ก. | การที่หญิงอยู่ไฟครบกำหนดแล้วออก เรียก ออกกรรม หญิงสาวอีสานที่มีลูกครบกำหนด เมื่อออกลูกแล้วต้องอยู่ไฟ สำหรับท้องสาวอยู่ไฟครบสิบห้าวัน ท้องคนต่อไปอยู่สิบวันหรือเจ็ดวันก็ได้ เมื่อครบกำหนดแล้วก็ทำพิธีออกจากไฟ เรียก ออกกรรม. |
| to end woman's confinement near fire after childbirth. | ||
| ออกกำลัง | ก. | กำลังมี ๒ อย่าง คือ กายพลัง กำลังกาย จิตพลัง กำลังใจ กำลังกายกับกำลังใจต้องให้เท่ากัน ถ้ากำลังกายมีแต่กำลังใจไม่มี หรือกำลังใจมีแต่กำลังกายไม่มี ก็ทำอะไรให้สำเร็จได้ยาก อนึ่งการแบกหามถ่อพาย หรือทำธุรกิจการงานทุกอย่างถือว่าเป็นการออกกำลังกาย คนที่มีร่างกายสมบูรณ์จิตใจเข้มแข็งไปด้วย ประเทศชาติที่เจริญส่วนหนึ่งเกิดจากคนในชาติมีกำลังวังชาทั้งร่างกายและจิตใจด้วย. |
| to exercise. | ||
| ออกแขก | ก. | แขกคือคนไปมาหาสู่เรา การแสดงให้แขกเห็นว่าเราเป็นคนดี เป็นคนที่สังคมยกย่อง เป็นคนมีศักดิ์ศรี เรียก ออกแขก อนึ่งหมายถึงการเล่นลิเกแบบโบราณ ก่อนจะเล่นจะมีแขกอินเดียนุ่งโสร่งผ้าโพกหัวถือไม้พาย พายเรือไปตามลำน้ำ เสร็จแล้วก็จะบอกว่าลิเกวันนี้จะแสดงเรื่องอะไร แล้วเริ่มแสดงเรื่องนั้นต่อไปจนจบ เรียก ออกแขก. |
| to welcome guests honorably, to introduce a traditional opera by having a turbaned Indian paddle a boat across stage. | ||
| ออกบวช | ก. | ธรรมเนียมของชาวอีสานทั่วๆ ไปเมื่อตั้งบ้านเรือนแล้วจะต้องตั้งวัดควบคู่กันไป ตั้งบ้านเพื่อให้กำลังกาย ตั้งวัดเพื่อให้กำลังใจ เมื่อมีลูกชายอายุครบพอที่จะบวชเป็นภิกษุสามเณรได้ ก็นำลูกไปฝากไว้กับเจ้าวัดเพื่อศึกษาศีลธรรมในทางพระพุทธศาสนาแล้วบวชเป็นพระหรือเณร เมื่อมีความรู้แล้วนำศีลธรรมมาอบรมชาวบ้าน ให้ชาวบ้านประกอบการทำมาหากินเลี้ยงชีพในทางสุจริต การออกบวช ของชาวอีสานจึงเป็นประโยชน์แก่ประเทศชาติและพระพุทธศาสนาอย่างแท้จริง. |
| to enter the Buddhist monkhood. | ||
| ออกใหม่ | น. | ในเดือนหนึ่งๆ มี ๓๐ วันเป็นส่วนมาก สิบห้าวันแรกเป็นข้างขึ้น สิบห้าวันหลังเป็นข้างแรม ข้างขึ้นโบราณเรียก วันออกใหม่ คือวันที่พระจันทร์เริ่มสว่าง พอถึงออกใหม่สิบห้าค่ำพระจันทร์ก็สว่างเต็มดวง เรียก วันเพ็ง วันเพ็ญ ก็ว่า ส่วนวันข้างแรมเรียก วันดับ พระจันทร์อับแสงเริ่มตั้งแต่วันแรมหนึ่งค่ำไปพอถึงแรมสิบห้าค่ำก็ดับสนิท เรียกว่า เดือนดับ วันดับ ก็ว่า. |
| (first, second, etc.) day of waxing moon. | ||
| ออกเฮือน | ก. | ธรรมเนียมของชาวอีสานเมื่อลูกมีอายุพอจะแต่งงานได้ ก็จัดการแต่งงานให้ตามประเพณีนิยม ผู้หญิงที่แต่งงานแล้วต้องอยู่เลี้ยงดูพ่อแม่ ส่วนผู้ชายเมื่อแต่งงานไปอยู่ที่บ้านผู้หญิงเรียกว่า ไปเลี้ยงพ่อเถ้าแม่เถ้า อย่างว่า เอาลูกเขยมาอยู่เฮือนพ่อเถ้า ปานได้เข้าเต็มเล้าเต็มเยีย (ภาษิต) เพราะลูกเขยนั้นจะช่วยแบ่งเบาภาระธุระพ่อตาแม่ยาย ถ้ามีความจำเป็นจะต้องออกไปสร้างบ้านแปลงเฮือน ซึ่งโบราณเรียกว่า ออกเฮือน จะต้องได้รับความเห็นชอบจากพ่อแม่ของหญิงเสียก่อน. |
| to move out of parent's or parent-in0law's home and establish ones own household. | ||
| ออน | ก. | หนี ไป หนีหรือไปเรียก ออน อย่างว่า ขวัญอย่าออนฮอดเฮือนเฮียงห้อง (ฮุ่ง). |
| to flee, go. | ||
| อ่อมอ้อย | ว. | อาการเดินไปของเด็กเล็ก เรียก ย่างอ่อมอ้อยอ่อมอ้อย. |
| toddling (steps). | ||
| อ้อย | น. | ชื่อพรรณไม้ชนิดหนึ่ง ลำต้นเป็นปล้องคล้ายอ้อและแขม ลำต้นชุ่มไปด้วยน้ำหวาน ใช้หีบเอาน้ำหวานทำน้ำตาลเรียก อ้อย มีหลายชนิด เช่น อ้อยตาแดง อ้อยพุง อ้อยดำ อย่างว่า พี่นี้ปลอดอ้อยช้อยเสมออ้อยกลางกอ กาบกะบ่ห่อหน่อยน้อยกะบ่ชอน ชู้กะบ่ช้อนเมียอ้ายกะบ่มี (ผญา). |
| sugarcane. | ||
| อ้อลำ | น. | ชื่อมนต์ชนิดหนึ่ง คล้ายกับอ้อเทศน์และอ้อปล่อง เสกแล้วจดจำคำกลอนได้ดี ไปลำที่ไหนก็มีคนนิยมชมเชยว่าลำดี มีข้อที่น่าสังเกตอย่างหนึ่ง การเรียนอ้อทุกอย่างมักจะมีคะลำ บางอย่างคะลำอาหารที่เป็นเดนสัตว์ คะลำไม่ให้กินอาหารที่เรือนคนตาย คะลำไม่ให้กินเศษของคน ถ้าปฏิบัติตามไม่ได้ก็มักจะเป็นปอบ ผู้เรียนอ้อจะต้องปฏิบัติให้ถูกตามครูบาอาจารย์สั่งทุกประการ มนต์นั้นจึงศักดิ์สิทธิ์และไม่เป็นภัยแก่ตัวเอง. |
| spell that gives traditional singer a clear keen mind with excellent ability to memorize lyrics. |
|
|
|
|
สนับสนุนให้ IsanGate อยู่รับใช้ท่านตลอดไป ด้วยการคลิกแบนเนอร์ไปเยี่ยมผู้สนับสนุนของเราด้วยครับ
|