| อัด |
ก. |
ปิด ปิดประตู เรียก อัดปักตู อย่างว่า ติแต่ควายบักเลฮ้ายปักตูสวนบ่อัดหี่ ติแต่แมงหมี่ฮ้ายตีนซิ่นบ่ล่ำเพอ (ย่า) น้องอย่าอัดแจบหมั้นแปวปล่องทางรหัส (หน้าผาก) นึกคิดอะไรไม่ออก เรียก อัดอั้นตันใจ แน่นขนัดยัดเยียดเบียดกันจนไม่มีที่ไปมา เรียก อัดแอ. |
|
to close, shut, also: to be baffled, cram-packed.
|
| อันตรธาน |
ก. |
สูญหายไป ลับไป (ป. ส.). |
|
to disappear,vanish.
|
| อันวย |
น. |
การเป็นไปตาม การอนุโลมตาม อันวัย (ป.). |
|
act of being according to or in accord with.
|
| อัป |
|
ใช้เป็นคำนำหน้าศัพท์ที่มาจากบาลีและสันสกฤต แปลว่า ไปจาก ปราศจาก ไร้ เช่น อัปภาคย์ ไร้โชค ปราศจากโชค อัปยศ ไร้ยศ ปราศจากยศ ใช้ อป ก็มี (ป. ส. อป). |
|
prefix for words from Pali and Sanskrit meaning: away from, without, lacking.
|
| อัมพวัน |
น. |
ป่าหรือสวนมะม่วง อย่างว่า อัมพาต้นเฟืองไปยมหลอด (กา) เฮียมนี้เป็นดั่งมดแดงเฝ้าอัมพามี้ม่วง กินกะกินบ่ได้คอยเฝ้าแต่ใบ (ผญา). |
|
mango forest or orchard.
|
| อัมพาต |
น. |
โรคที่ทำให้แขนขาเป็นต้นตายไปกระดิกไม่ได้ เรียก โรคอัมพาต คือ โรคลม (ส. อมฺวาตีโรคลม). |
|
paralysis.
|
| อั้ว |
น. |
ชื่อพรรณไม้จำพวกหนึ่ง มี ๒ ชนิด ชนิดหนึ่ง เรียก ต้นนางอั้ว อีกชนิดหนึ่งเรียก ต้นขูลู ต้นไม้ ๒ ชนิดนี้เป็นพรรณไม้พุ่มสูงขนาดท่วมหัว มีดอกหอมในเวลากลางคืน ต้นขูลูมีลักษณะคล้ายคนถือดาบ ต้นนางอั้วมีลักษณะคล้ายคนเอาเชือกผูกคอ ต้นไม้สองชนิดนี้อยู่ไม่ห่างกัน ถ้าที่ไหนมีต้นนางอั้วต้นขูลูก็อยู่ถัดกันไป. |
|
type of flowering plant featured in an Isan folktale.
|
| อั้ว |
น. |
ชื่อนางในวรรณคดีอีสาน เรื่องขูลูนางอั้ว ในวรรณคดีเรื่องนี้กล่าวว่า ชายหญิงคู่นี้รักกันชนิดจะกลืนกินได้ แต่ความรักมีอุปสรรคจากแม่ฝ่ายหญิงไม่ยินยอม ทั้งสองจึงพลีชีวิตบูชาความรักตายไปตามกัน ขอพบกันในชาติหน้า ขูลูสั่งนางอั้วว่า อั้วเอย อ้ายไปก่อนชิเอาปี่กับแคน น้องไปลุนให้เอาแหวนกับซ้อง ไปเอ้ย้องเทิงฟ้าม่ายกัน (ขูลู). |
|
name of heroine in Isan folktale: "Khulu and Nang Uwa".
|
| อัสดง |
ก. |
ตกไป พระอาทิตย์ตกไปเรียก พระอาทิตย์อัสดง (ส.). |
|
to set (of sun).
|
| อาการ |
น. |
ความเป็นอยู่ ความเป็นไป สภาพ เช่น อาการไข้ อาการพิรุธ อาการ ๓๒ มี ผม ขน เล็บ เป็นต้น. |
|
condition, circumstance, state, physical sign or symptom, body parts.
|