| อารีอารอบ |
ว. |
มีใจเผื่อแผ่ทั่วไป. |
|
big-hearted, generous.
|
| อ่าว |
น. |
ส่วนของมหาสมุทร ทะเล หรือทะเลสาบที่ล้ำเข้าไปในฝั่งหรือในแผ่นดิน เรียก อ่าว. |
|
bay, gulf.
|
| อ้ำ |
ว. |
มืด ทึบ เรือนที่แสงสว่างส่องเข้าไปไม่ถึง เรียก เฮือนอ้ำ อย่างว่า จันโทเมามัวมุดมืดแสงสูรย์อ้ำ (ลึบ). |
|
dark, dense, gloomy.
|
| อ่ำถ่ำ |
ว. |
สีคล้ำ เรียก สีอ่ำถ่ำ อย่างว่า แก้มอ่ำถ่ำแก้มเจ้าอ่ำถ่ำ หักดอกไม้ยามค่ำเอาไปบูชาธรรม คุณครูบาอาจารย์ให้มาฮับเอาพรข้าน้อยไว้ (กลอน) อ่ำถ่ำเนื้อเกลี้ยงกล่อมกันหลับ สีใสสันตื่นยามยังผ้า เหมือยฮวายไม้ลมบนเบยเมฆ สูรย์ส่องขึ้นเฮืองฟ้าเฮื่อแสง (ฮุ่ง). |
|
dusky, dark-colored.
|
| อำลา |
ก. |
ลาก่อนจากไป ธรรมเนียมของชาวอีสาน เวลาจะออกจากบ้านไปตึกแหหาปลา ไปค้าขายหงายมือ ณ ที่ใดที่หนึ่งจะต้องลาพ่อแม่เสียก่อน ถือเป็นธรรมเนียมที่ดีงาม อย่างว่า ไปให้ลา มาให้คอบ (ภาษิต). |
|
to bid farewell.
|
| อิ่งอ้อย |
น. |
ชื่อวัตถุกายสิทธิ์ชนิดหนึ่ง รูปร่างคล้ายเต่าทองตัวเล็กๆ เมื่อถูกน้ำมะนาวจะไต่ไปได้ เรียก อิ่งอ้อย ถือเป็นของศักดิ์สิทธิ์เก็บไว้กับเงินทองจะเป็นมงคล อย่างว่า มีเงินคันบ่มีคำห้อยแสนชิออยกะบ่อยู่ มีคำคันบ่มีอิ่งอ้อยออยโอ้กะบ่ฟัง (กลอน). |
|
type of magic charm shaped similar to a ladybug believed to increase wealth.
|
| อิทธิพล |
น. |
กำลังที่ยังผลให้สำเร็จ อำนาจซึ่งแฝงอยู่ในตัวสามารถให้เป็นไปตามประสงค์ได้ เรียก อิทธิพล. |
|
influence, powerful effect.
|
| อิ่นอ้อย |
ว. |
อ้อยอิ่ง การพูดอ้อนวอน เพื่อให้ได้มาดังต้องการ เรียก เว้าอิ่นอ้อย อย่างว่า เอาเอื้อยไปแปลงเข้าแลงงายต้มสู่กินแม แม้นว่าเมียเจ้ายังอิ่นอ้อยชิเป็นน้อยปีดปลาย แท้แล้ว (สังข์). |
|
imploring, describes speaking or singing with slow drawn-out sounds.
|
| อีก |
ว. |
ต่อไป ซ้ำ เพิ่มเติม เช่น ขออีก อีกอย่างหนึ่ง บ่มีอีก. |
|
further, again, additional, another.
|
| อี่หลุกขลุกขลัก |
ว. |
ติดขัด ไม่สะดวก ไม่คล่อง เช่น จะไปตึกแหหาปลา ได้ข้องแล้วลืมแห ได้แพรแล้วลืมถงกะเทียวลืมฮอดห่อเข้า. |
|
having one problem after another, difficult, not easy.
|