ฐานข้อมูลจากหนังสือ : สารานุกรมภาษาอีสาน-ไทย-อังกฤษ โดย ดร.ปรีชา พิณทอง
» » มีบริการครบทุกหมวดตัวอักษร ก. ไก่ - ฮ.นกฮูก ครบทุกคำแล้วครับ « «
|
ค้นพบ "ไป" ทั้งสิ้น 1805 คำ
| คำที่พบ (อีสาน) | ชนิดคำ | ความหมายภาษาไทยกลาง - ภาษาอังกฤษ |
|---|---|---|
| ฮอย | น. | รอย เครื่องหมายปรากฏอยู่ตามสถานที่ต่างๆ เรียก ฮอย เช่น ฮอยขีด ฮอยเขียน ฮอยตีน ฮอยมือ ฮอยแต้ม ฮอยแต่ง อย่างว่า นำฮอยตา วาฮอยปู่ นำฮอยปู่ กู้ฮอยพ่อ (ภาษิต) เชื้อชาติม้าบ่มีหลีกทางกระแส ตีตามลมบ่เห็นฮอยเต้น (ผญา) ว่าแม่นเสือกินหรื้อสังบ่เห็นฮอยลาก ว่าแม่นนากกินหรื้อสังบ่เห็นฮอยแก่ หรือแม่นเงือกปากแหล้แข้ปากกว้างเอาน้องเข้าเวิ่นวัง (ผญา) ลัดแผ่นพื้นเขาขาดทะลายลง ฮอยพลายสารหล่มไปเป็นส้าง ฮอยนั้นอัศจรรย์แท้สามวายังหย่อม ภูวนาถท้าวทวยก้าวไต่ตาม (สังข์). |
| mark, marking, trace, track, footprint, handprint, fingerprint. | ||
| ฮะฮาบ | ก. | ยิง แทง อย่างว่า ทุกสิ่งฮู้คนมากมัวยำ เจียมแต่มาจอมฮะฮาบศรตูไว้ ลำลำหลิ้นหลายกลการแข่ง หลบอย่าแล้วทูลไท้ที่สถาน (ฮุ่ง) สองจากห้องไป่แมนศัตรู โจรก็พาทีนำที่บาไท้ท้าว กางกงเยื้องแยงยิงฮะฮาบ เฮวฮีบฮ้อนฟังฮ้ายเฟื่องหาย (ฮุ่ง). |
| to shoot, stab, pierce. | ||
| ฮัง | น. | รัง ที่อยู่อาศัยของนกหรือหนู เรียก ฮังนก ฮังหนู อย่างว่า ผมบ่มีหวีป้องชิเป็นฮังนกเป็ดป่อง มีปากบ่มีแข้วพร้อมคางชิเจ้ยเจิดดัง (ย่า) ใกล้ฮุ่งเค้าชะนีค่อนขานเสียง เจียจรคืนคอบฮังเฮืองแจ้ง ทังปวงพร้อมทอครัวครบหาบ เตินเพื่อนเผี้ยนงายแล้วเล่าไป (สังข์). |
| nest. | ||
| ฮังแฮ้ง | น. | ทองระอา ชื่อพรรณไม้ชนิดหนึ่ง เรียก ต้นฮังแฮ้ง อีกอย่างหนึ่ง รังเป็นที่อยู่ของแร้ง เรียก ฮังแฮ้ง ฮังแฮ้งนี้แฮ้งทำขึ้นตามต้นไม้ใหญ่ๆ ในรังของแฮ้งนี้จะมีกิ่งไม้กิ่งหนึ่งโบราณว่าไม้ตาทิพย์ แร้งอาศัยไม้กิ่งนี้จึงมองเห็นซากสัตว์ซึ่งอยู่ที่ไกลได้ มันจะบินไปกินซากสัตว์ เมื่อพิจารณาดูก็น่าจะเป็นความจริง ถ้ามีสัตว์ตายอยู่ที่ไหน แร้งจะบินมาทันทีเหมือนกับมีคนไปบอกหรือมันเห็นเอง โบราณแนะไว้ว่าถ้าอยากได้ไม้กิ่งนี้ เมื่อไปเห็นรังแร้งจงเอาปากคาบรังของมันทีละกิ่งหลับตาลง ถ้ามองเห็นจงเอากิ่งไม้นั้นมาใช้ส่องดูสิ่งที่ลี้ลับหรือส่องดูโบกไพ่ก็อาจจะร่ำรวยได้. |
| type of plant, also: vulture's nest. | ||
| ฮัน | ก. | ตี ตีฆ้อง เรียก ฮันฆ้อง อย่างว่า ฮื่นฮื่นเที้ยนพลพวกประดับดี ฝูงครัวควายแจกปุนไปฆ่า โงงโงงฆ้องเภรีฮันป่าว เปื้องแขกลุงซึ่มเอ้าลุ่มฟ้าชมพร้อมเฮื่อเฮือง (ฮุ่ง) ฮื่นฮื่นข้าเขาแต่งปุนไป พายโชนฮิงเฮ่งกวนกุมก้อง บาไทผู้ผลควรสรงโสรจ เฮวฮีบค้อนฮันฆ้องป่าวไป (ฮุ่ง). |
| to hit, strike. | ||
| ฮับ | ก. | รับ รับสิ่งของหรือคำพูด เรียก ฮับ อย่างว่า ภูชัยท้าวธรงสั่งเติมคดี สองขุนฮับเลิกลาลงห้อง พอยามย้ายยอพลพรากข่วง สองอ่อนท้าวทวนเข้าป่าไป (สังข์) แต่นั้นป้าซึ่มขึ้นเมิลผ่อชานขวาง กะดิงทองนันเครื่องคำเคียนช้าง อันนั้นฮอยว่าไทเฮาผ้ายเมืองปะกันมาฮอด จริงแล้ว ง้อมอู่อั้วลงพร้อมฮับอวน (ฮุ่ง). |
| to receive, accept. | ||
| ฮากกล้วย | น. | รากของต้นกล้วยที่หยั่งลงไปในพื้นดินเพื่อดูดเอาอาหารมาเลี้ยงลำต้น เรียก ฮากกล้วย. |
| banana tree roots. | ||
| ฮากเมือง | น. | หมอดู หมอดูโบราณ เรียก ฮากเมือง เพราะพวกหมอดูอาจทำนายโชคชะตาราศีของบ้านเมืองได้ เพราะหมอดูเขามีหลักเกณฑ์ในการดูเลขผานาที เพียงแต่มองขึ้นบนท้องฟ้า เห็นดาวดวงใดดวงหนึ่ง เช่น ดาวพิดานเมือง เขาจะทายทันทีว่าบ้านจะเดือดร้อนเพราะข้าศึกศัตรูหรือจะเจริญรุ่งเรือง ถ้ามองไปดูดาวหมูชัง ซึ่งดาวดวงนี้อยู่บนท้องฟ้าทางทิศตะวันตก ถ้าดาวดวงนี้ใสเขาจะทายว่าหมูขึ้นราคาแล้ว ดังนี้เป็นต้น หมอดูคนโบราณจึงเรียกคนประเภทนี้ว่า ฮากเมือง. |
| fortune-teller: "root or foundation of nation". | ||
| ฮาง | น. | ข้าวที่เกี่ยวขณะยังไม่แก่เต็มที่เอามาคั่วให้สุก ตำแล้วจึงเอาไปนึ่ง เรียก เข้าฮาง. |
| paddy rice which is harvested shortly before being fully ripe, then dried by roasting in a pan, then pounded to remove the husk. It is then used the same way as normal rice. | ||
| ฮ้าง | ก. | ทอดทิ้ง จากไป เมียที่ผัวทอดทิ้ง เรียก แม่ฮ้าง ผัวที่เมียทอดทิ้ง เรียก พ่อฮ้าง หนุ่มสาวที่รักกันแล้วทอดทิ้งกันไป เรียก ฮ้างชู้ บ้านที่คนทอดทิ้ง เรียก บ้านฮ้าง เรือนที่ไม่มีคนอยู่อาศัย เรียก เฮือนฮ้าง วัดที่ไม่มีพระสงฆ์อยู่ เรียก วัดฮ้าง อย่างว่า ญิงชายฮู้เฮียงกลการย่อยโชค ส่ำฮ้างฮามหม้ายหมู่สะเทิน (สังข์) คันหากมีผัวแล้วบ่กลัวใผอย่าฟ้าวว่า บาดห่าเป็นฮ้างหม้ายชิมาโอ้ใส่เขา (ผญา). |
| to be abandoned, discarded, divorced. |
|
|
|
|
สนับสนุนให้ IsanGate อยู่รับใช้ท่านตลอดไป ด้วยการคลิกแบนเนอร์ไปเยี่ยมผู้สนับสนุนของเราด้วยครับ
|