| แก่ง |
น. |
น้ำนองท่วมไปหมด เรียก น้ำแก่ง อย่างว่า อุ่มทุ่มเจ้าผู้เข้านาทาม ปีบ่แล้งหมายชิเอาเกวียนแก่ ถืกปีน้ำท่วมหัวล้านกะบ่ปาน (บ.) ลานน้ำในแม่น้าหรือทะเลเรียก แก่งหรือแปว อย่างว่า ท้าวเผ่นเท้ากลางแก่งแปวสมุทร (กา.) |
|
floodwaters, rapids, surf.
|
| แกม |
ว. |
ปน, ระคน, คละ อย่างว่า บัดนี้วางเอาไว้หนีไปแกมเพื่อน (กา) ชายก็ให้เป็นชายแท้ อย่าแกมแกหินแฮ่ ญิงกะญิงแท้แท้แนแล้วจั่งยิง อย่าได้ยิงเสียถิ้มยิงเสียเปล่า ให้เอาหน้องแต้มเสียแล้วจั่งยิง (ภาษิต). |
|
mixed in with.
|
| แก่ว |
น. |
เขต, แดน, ถิ่น, สถานที่ ที่อยู่ ของใครก็ของมัน ใครอยู่ที่ไหนที่นั้นก็เป็นแก่วของคนนั้น อย่างว่า ชิไปหยุดอยู่ยั้งบ้านเพิ่นกินหยังขงเมืองเฮา แก่วกินกะยังกว้าง (กลอน) ประดับปล่อยป้อมนครกว้างแก่วไกล (โสวัตร) ผ่อเห็นดงแดนขวางแก่วภูมิภายด้าว (หน้าผาก). |
|
area, region.
|
| แกว่ง |
ก. |
ไกวไปมาเรียก แกว่ง อย่างว่า บาคราญท้าวไกวตามฟันล่าว แสงดาบต้องมารฮ้ายพ่ายพัง (กา) ฟังยินลมล่วงค้อมไกวกิ่งสาขา พุ้นเยอกาเวาวอนส่งเสียงสูรก้อง เวรังฮ้ายฮมสมใสกล่าว เพราะเพื่อมันถ่อยถิ้มใสแก้วเกี่ยวมโน (สังข์). |
|
to swing.
|
| แกว่น |
ก. |
มั่งคั่ง, มั่งมี อย่างว่า ยามเมื่อเจ้าหนุ่มน้อยให้เจ้าฮ่ำเฮียนคุณ บุญเฮามีชิใหญ่สูงเพียงฟ้า ไปภายหน้าชิหาเงินได้ง่าย ใผผู้ความฮู้ตื้นเงินเบี้ยบ่แกว่นถง (ย่า). |
|
rich.
|
| โกกิลา |
น. |
ชื่อนกชนิดหนึ่ง เรียก นกดุเหว่า นกกาเวา ก็ว่า (ป.) อย่างว่า โกกิลานกกาเวาวงแวดเหล่า นกใส่เล่าเหตุการณ์ส่งข่าวสารทุกสิ่ง ฮ้องแล้วจิ่งบินไป (เวส) ฟังยินโกกิลาส้ามเสียงวอนฮ้องฮ่ำ พุ้นเยอคะยอมยั่งย้อยบานบ้างหล่นเหลือง (สังข์). |
|
kokil, koel (type of cuckoo).
|
| โกน |
น. |
โพลง ช่องที่กลวงลึกเข้าไปเรียก โกน เช่น โกนดาก โกนไม้ อย่างว่า กับแก้เข้าโกนโพนโลนหัวออก กำปั้นกูตอกมันหลุบเข้าไป ปุ้มแพรยัดมันกัดแพรออก กำปั้นกูตอกมันหลุบเข้าไป (กลอน). |
|
a hollow, as in a stump.
|
| โกศล |
น. |
บุญ, กุศล บุญกุศลที่ได้บำเพ็ญมาเรียก โกศล อย่างว่า ใผผู้สมภารล้นโกศลมีมาก ก็จักไปเกิดก้ำเมืองฟ้าฟากสวรรค ์(ย่า). |
|
merit.
|
| ไก่ |
น. |
สัตว์จำพวกมีปีก มีหลายชนิด เช่น ไก่ที่มีฤทธิ์เดช สามารถสู้รบตบตีได้ชัยชนะไม่มีแพ้ เรียก ไก่แก้ว ไก่ที่มีขนหางงอนลง มีขนไม่ดก คนชอบเอาไปเลี้ยงผีปูผีตาผีตาแฮก เรียก ไก่กุ้ม ไก่ป่า เรียก ไก่ขัว ไก่ที่มีเหนียงหย่อนลงเหมือนงวงช้าง เรียก ไก่งวง . |
|
chicken.
|
| ไกว |
ก. |
แกว่ง อย่างว่า ฟังยินลมล่วงต้องไกวกิ่งสาขา พุ้นเยอ สุรภาเบยบ่ายสีแสงส้วย ยุติบั้นสุมณฑาทังไพร่ ไปชมสวนดอกไม้ยอไว้ที่ควร ก่อนแล้ว (สังข์) ดอกหนึ่งสาวบ่าวค้านสงสัยต้นบ่สูงพอไคแค่หน้า ดวงหนึ่งเมื่อลมไหวฮสฮ่วง ลุกทั่วดินแดนฟ้าท่วยไท้ถือวี (ฮุ่ง). |
|
to swing.
|