| ของ |
น. |
สิ่งที่เป็นนามธรรม ไม่มีตัวตนให้เห็นได้ แต่มีอยู่ในสังคมทั่วไป หรือมีอยู่ในจิตใจ เช่น ความชั่ว ความดี ความงาม ความเป็นระเบียบเรียบร้อย ควมสุขุมลุ่มลึก ความหยาบ ความละเอียด สิ่งของเหล่านี้เรียก ของ เป็นฝ่ายดีเรียก ของดี เป็นฝ่ายชั่วเรียก ของชั่ว. |
|
traits, deeds, things which pertain to
. (characteristic).
|
| ข้อง |
น. |
เครื่องจักสานทำด้วยไม้ไผ่สำหรับใส่ปลา เรียก ข้อง มี 2 ชนิดคือ ข้องพายและข้องลอย ข้องพายใช้พายเวลาไปตึกแหหาปลา ได้ปลาแล้วก็ใส่ในข้องแล้วพายมา ข้องลอยใช้อยู่ในน้ำเวลาไปตึกแหหาปลาต้องใช้เวลานาน ได้ปลาก็ปล่อยปลาลงในข้องลอย แล้วตึกแหต่อไป. |
|
fish basket..
|
| ข้องหย้อง |
ว. |
อาการที่นกติดข่าย ดิ้นไปดิ้นมากไม่หลุดเรียก ยืนข้องหย้อง. |
|
struggling (describes a bird in net).
|
| ขอด |
ว. |
วอด, เกือบแห้ง น้ำจวนหมดตุ่ม เรียก น้ำขอดแอ่ง อย่างว่า อี่เซกเลกอี่น้ำขอดแอ่ง พ่อแก่ไปกินมีแต่แมงง้องแง้ง ง้องแงง ง้องแง้ง (สอย). |
|
nearly all dried up.
|
| ขอด |
ก. |
ขอไปตาม เรียก ขอดตาม ขอตายด้วยเรียก ขอขอดตาย. |
|
to ask to accompany.
|
| ข้อน |
ว. |
จวน, ใกล้ เลยเที่ยงคืนเรียก ข้อนคืน จวนสว่างเรียก ข้อนสิแจ้ง พระจันทร์เอียงไป เรียก เดือนข้อน. |
|
near, almost.
|
| ขอนขอน |
ว. |
เสียงกระดิงดัง คนโบราณชอบเลี้ยงช้าง ผูกโปงหรือกระดิงไว้ที่คอแล้วปล่อยช้างไป เดือนหนึ่งหรือครึ่งเดือนจึงออกไปหาดู เมื่อได้ยินเสียงโปงหรือกระดิงก็จำเสียงได้ ไม่ต้องไปถึงตัวสัตว์ก็กลับมา เสียงกระดิ่งดังในระยะไกล เสียงดังติดกันจะได้ยินเสียง ขอนขอน. |
|
gong-gong, describes load sound of elephant bell.
|
| ขอบ |
ก. |
บอก, เล่า การบอกให้รู้เรียก ขอบ อย่างว่า ท้าวขอบน้องแล้วลวดเลยเซา (สังข์) เชื้อเชิญ เรียก ขอบ อย่างว่า เขาก็ปูนศาลสูงขอบเชียงเชิญยั้ง (สังข์) คอบก็ว่า อย่างว่า ไปให้ลามาให้คอบ (ภาษิต). |
|
to tell, invite.
|
| ขัด |
ก. |
คัด การคัดเรือให้ไปตรง เรียก คัดเฮือ ขัดเฮือ ก็ว่า อย่างหนึ่ง ชาติที่เฮือแผนนี้ วางโทมบายกูด จิ่งเป็นดาย ขัดถืก เววาด ท้ายหัวพี้หากชินำ (สุด). |
|
to steer boat.
|
| ขัน |
น. |
พานหมาก พานสำหรับใส่หมากพลูว่านยา เรียก ขันหมาก ขันสลา ก็ว่า อย่างว่า ค่อยอยู่ดีเยอขันสลาพร้อมซองพลูแอบหมาก กูจักหนีไปตายผู้เดียวยาเศร้า (ขูลู) |
|
betel nut container, important in ceremonies.
|