| ขุ |
ก. |
สิ้น, ตาย คนแก่เฒ่าตายไปเพราะสิ้นอายุเรียก ขุ หล่น ฮ่วง ก็ว่า อย่างว่า คนเฮาเฒ่าตายไปขุฮ่วง เหมือนดั่งดวงดอกไม้ใบแห้งหล่นเหลือง (บ.). |
|
to die of old age.
|
| ขุก |
ว. |
วุ่นวาย, จลาจล เช่นเสียงดังอึกทึกครึกโครม เรียก ขุก อุกขลุก ก็ว่า อย่างว่า เสียงอุกขลุกมี่นันขึ้น ไปตราบต่อเท้าเถิงพรหมโลก (เวส). |
|
boisterous, uproarious.
|
| ขุนเขือก |
น. |
ขุนนางผู้มียศศักดิ์สูงกว่าขุนทั้งหลาย เรียก ขุนเขือก ขุนเล้ม ก็ว่า อย่างว่า ฝูงหมู่ขุ่นเขือกล้อมระวังท้าวป่าวไป (สังข์). |
|
nobles of highest rank.
|
| เข้ |
ก. |
เหไป, เฮโลไป กลุ่มคนที่เฮโลไป เรียก เข้ไปเข้มา โห้ ก็ว่า. |
|
to go in a boisterous throng.
|
| เข่นข้า |
ก. |
ทำให้หลาบจำ คนทำผิดต้องเฆี่ยนดีบีฆ์โบยให้เข็ดหลาบ เรียก เข่นข้า อย่างว่า คันว่าเทียวทางเวิ้งไปมาให้มีหมู่ลางเทื่อโจรเข่นข้ายังชิได้ช่อยกัน (ย่า). |
|
to chasten, instill fear into.
|
| เขนง |
น. |
เขาสัตว์(ข.เสนง) เขาสัตว์มีเขาวัวเขาควายเป็นต้น หรือกระบอกไม้ไผ่สำหรับใส่ดินปืน (ขี้เจีย) ในเวลาไปยิงสัตว์ป่า เรียก เขนง อย่างว่า โก่งเอยโก่งโก่งเขนงเขามั่งโก่งได้โก่งนวย โก่งเขนงเขาความยมันโชดกล่อมแอวพรานอยู่โล้งโค้ง (กลอน). |
|
cattle horn, powder horn.
|
| เข็ม |
น. |
เสาไม้แก่นหรือเสาปูน ปลายแปลม สำหรับตอกลงไปในที่ที่จะปลูกเรือน เฉพาะพื้นที่ที่เป็นเลน เสานี้เรียก เสาเข็ม. |
|
piling.
|
| เขาเฮี้ย |
น. |
ภูเขาที่เตี้ยหรือต่ำ เรียก เขาเฮี้ย อย่างว่า เดือนดุ่งพ้นเขาเฮี้ยฮุ่งมา (สังข์) อนึ่งภูเขาที่เต็มไปด้วยไม้เฮี้ย ไม้เฮี้ยคือไม้ไผ่ป่าชนิดหนึ่ง มีปล้องยาว ไม่มีหนามเรียก ไม้เฮี้ย ไม้ไผ่เฮี้ย ก็ว่า. |
|
low mountain or mountain covered with one type of bamboo.
|
| เขาเฮื้อ |
น. |
ภูเขาที่รกรุงรังเต็มไปด้วยต้นไม้ใหญ่และเครือเขา เดินไปมาไม่สะดวกเรียก เขาเฮื้อ อย่างว่า เดือนด่วนข้ามเขาเฮื้อฮุ่งมา (สังข์). |
|
mountain covered with dense jungle.
|
| เข้า |
ก. |
เข้าไป, ไม่ออกมา การเข้าไปในสถานที่ หรือเข้าไปหาบุคคลเรียก เข้า อย่างว่า เมื่อนั้นน้องท่านเข้าไปคุงพี่พันแขนเร็งโญยังฮุ่งคีงคอยน้อง นั้นบ ่(สังข์). |
|
to enter.
|