| กุลา |
น. |
ทุ่งใหญ่ เรียกท่งกุลาฮ้องไห้ พยัคฆภูมิ ทุ่งปู่ป๋าหลานก็ว่า ที่เรียกพยัคฆภูมิน่าจะเป็นเพราะมีดงใหญ่ใกล้ทุ่งที่เต็มไปด้วยสัตว์ดุร้าย ที่เรียกท่งปู่ป๋าหลาน คงจะหมายเอาปู่กับหลานเดินข้ามทุ่งนี้ เมื่อปู่จะคอยหลานก็กลัวจะค่ำมืดเสียก่อน ต้องรีบเดินจึงทิ้งหลานไว้. |
|
Weeping Prairies region of NE Thailand.
|
| เข้าหลาม |
น. |
ข้าวสารเหนียวใส่กระบอกไม้ไผ่อ่อน แช่น้ำไว้ชั่วระยะหนึ่ง เวลาจะเผาไฟเทน้ำออกใส่น้ำกะทิเข้าไปแล้วเผาไฟให้สุก เรียก เข้าหลามกะทิ ถ้าไม่ใส่กะทิเรียก เข้าหลามธรรมดา. |
|
glutinous rice cooked in bamboo-section.
|
| เข้าหลุ้ง |
น. |
ข้าวเหนียวต้มใส่กะทิ น้ำอ้อยหรือน้ำตาล กะให้น้ำพอดี ไม่ให้ข้นหรือเหลวเกินไป เรียก เข้าหลุ้ง เข้าหล้ง ก็ว่า ข้าวชนิดนี้นิยมทำเลี้ยงแขกในงานปลูกบ้านใหม่. |
|
sweet boiled glutinous rice.
|
| เข้าฮาง |
น. |
ข้าวเหนียวที่ยังไม่แก่จัด เอามาคั่วไฟแล้วตำเหมือนข้าวเม่า ตากแดดให้แห้งแล้วเก็บไว้ ต้องการกินเมื่อไรก็นำไปนึ่ง เรียก เข้าฮาง. |
|
nearly-rice glutinous rice which has been roasted, pounded and sun-dried.
|
| เขิง |
ก. |
เคี่ยวเข็ญ จะทำอะไรก็ไม่ไตร่ตรองพิจารณาให้รอบคอบ สั่งไปโดยพลการเรียก เขิงเขี้ยว อย่างว่า มีแต่เขิงแข่งเขี้ยวมีได้ไตร่ตรอง. |
|
to act impulsively, to be reckless.
|
| เขิง |
ก. |
รีบร้อน เร่งด่วน อย่างว่า ฮ้อยที่การเขิงเขี้ยวเถิงบาตนลูก พระบาทเจ้าทันน้อยด่วนไป (กา). |
|
to rush.
|
| เขิบ |
ว. |
แตกระแหง ดินที่แตกระแหงเรียก ดินแตกเขิบ ตามห้วยหนองเมื่อน้ำแห้ง ดินจะแตกเขิบ ดินนี้มีรสมัน หญิงมีครรภ์หรือคลอดลูกใหม่ๆ จะเอาดินนี้ไปกิน ดินที่แตกเขิบนี้กบเขียดจะเข้าไปอยู่อาศัย เรียกดินที่แตกเขิบนี้ว่า ขี้เขิบนกเขา ขี้เตลิบ ขี้ตะโหลก ก็ว่า. |
|
dry and cracked (mud).
|
| เขี้ยมขัน |
ก. |
กวดขัน เร่งรัด การเร่งรัดให้ทำงานโดยไม่มีเวลาพักผ่อน เรียก เขี้ยมขัน อย่างว่า ราชาเจ้าภูบาลด้านสั่งให้สูไปอย่าช้าเขิงเขี้ยวเขี่ยมขัน (บ.) |
|
to rush (workers), be strict.
|
| เขียว |
น. |
ไปมาอย่างรีบร้อนเรียก เขียว เขียวค่ำเขียวคืน เขียวค่ำย่ำคืน ก็ว่า อย่างว่า แล้วล่วงเท้าดอยมาศเมือเมืองเขียวคืนคุงด่านตูเขาท้วง เขาก็ยวงทวนเท้าทวารดูตั้งเครื่อง คนแล่นเล้นลีล่ายแห่เมือ (สังข์). |
|
to hurriedly go somewhere and return.
|
| เขื้อง |
น. |
แปลงปลา หนองที่มีน้ำลึก ตรงกลางหนองจะมีหลุม หลุมนี้ปลาจะไปวางไข่ไว้ เรียก เขื้องปลา เถื้องปลา ก็ว่า |
|
fish spawning ground, usually in deep place in pond.
|