| แข |
ว. |
แจ่ม กระจ่าง ผู้แห่งเหง้าขานแขกแขงาม ยนยนชาวเงินยางเลิกลาลงห้อง เล็งดูฮวานฮวานเหลื้อมแสงใสสูรย์ทีป ค้อนเฮ่งฆ้องเดินแส้แส่งไป (ฮุ่ง). |
|
clear, distinct.
|
| แขม |
น. |
ชื่อพรรณไม้ชนิดหนึ่งคล้ายอ้อ แต่ลำใหญ่กว่า เรียก ต้นแขม บ้านที่เอาชื่อต้นไม้นี้ไปตั้ง เป็น บ้านแขม ก็มี. |
|
type of large reed.
|
| โข |
ว. |
คด โง โค้ง ลำน้ำที่คดเลี้ยวไปมา เรียก โข อย่างว่า ฮ้อยคดฮ้อยโค้งลำโขงยาวผ่าน พอมาเหลียวเห็นก้ำเมืองหลวงพระบางแจ้งขางข่าย เห็นแต่ภูเขาตั้งซ้ายล้ายเมืองนั้นอยู่กลาง (กลอน). |
|
not straight, curvy, meandering (stream).
|
| โขนโชน |
ว. |
ขาวโพลน คนแก่เถ้าผมขาวหมดทุกเส้น เรียก เถ้าโขนโชน อย่างว่า ทะล่วนพร้อมฝูงหมู่หมอโหร ยนยนยวงยื่นไปดูหน้า ใผผู้โขนโซนพุ้นยังพลอยกายลุ่ม อันนั้นเถ้าจ่าช้อนเวนเช้าบ่ทัน (ฮุ่ง). |
|
completely gray-haired, aged.
|
| ไขข้อ |
น. |
น้ำมันที่อยู่ตามข้อต่อ เช่น ข้อมือ ข้อเท้า สำหรับเป็นน้ำมันหล่อลื่นให้ร่างกายเคลื่อนไหวไปมา พับเข้าเหยียดออกได้ตามปกติ ไม่เกิดความขัดข้องเรียก น้ำมันไขข้อ. |
|
synovia, lubricating fluid in body joints.
|
| ไข่ผำ |
น. |
ไข่น้ำ เมล็ดของแหน เป็นพืชในตระกูลแหน เรียก หมากไข่ผำ นักวิทยาศาสตร์ชาวเยอรมันตรวจสอบพบว่ามีโปรตีนมาก ชาวอีสานนำไปปรุงอาหารต้มแกงกิน มีรสอร่อยมาก เดี๋ยวนี้เหลืออยู่จำนวนน้อยแล้ว. |
|
type of edible duckweed, look like very small green floating balls.
|
| ฆราวาส |
น. |
คนผู้อยู่ครองเรือน, คนทั่วๆ ไปที่ไม่ใช่นักบวช (ป.). |
|
layperson, laity.
|
| ฆ้องชัย |
น. |
ฆ้องขนาดใหญ่ ตีคู่กับกลองสะบัดชัย สมัยโบราณใช้ตีในเวลาออกรบทัพจับศึก ถ้าตีฆ้องชัยแล้วถือว่าได้ชัยชนะไปแล้วครึ่งหนึ่ง หรือใช้ตีเวลาแห่เจ้าเมืองที่ออกไปอยู่ป่าให้เข้ามาปกครองบ้านเมือง เช่น ชาวเมืองไปเชื้อเชิญพระเวสสันดรเข้ามาปกครองเมืองสีพี. |
|
large victory gong.
|
| ค้นหูก |
ก. |
จัดเส้นด้ายหรือไหมเกี่ยวโยงไปตามหลักเฝือ เพื่อให้ได้ขนาดยาวตามต้องการ สำหรับทอเป็นผืน เรียก ค้นหูก. |
|
to string threads of warp onto a loom.
|
| คบ |
ก. |
ไปมาหาสู่ การไปมาหาสู่เรียก คบกัน คบค้า คบหาสมาคม ก็ว่า อย่างว่า คบเด็กน้อยเล่นการบ้าน คบหัวล้านเล่นการเมือง คบคนดีเป็นศรีแก่ตัว คบคนชั่วอปราชัย คบคนพาลพลาพาไปหาผิด คบบัณฑิตบัณฑิตพาไปหาผล. |
|
to meet, visit, be with.
|