| ตาม |
ก. |
ทำตามความพอใจ เรียก ตามใจ อย่างว่า ตามใจน้ำชิไหลไปตามฮ่อง บ่มีไหลล่องขึ้นเทิงฟ้ายอดดอย (ภาษิต) ปล่อยไปตามสภาพ เรียก ตามกะเยิม อย่างว่า ไซหลังหล้าบ่หมานปลานำเพิ่น ถืกกะใส่ไว้บ่ถืกกะใส่ไว้ ตามแต่กะเยิมปลา (ภาษิต). |
|
to do as one pleases, to let (something) be or happen according to it's condition or nature, follow, according.
|
| ตาย |
ก. |
สิ้นใจ สิ้นลมหายใจ เรียก ตาย อย่างว่า ความตายนี้แขวนคอทุกบาดอย่าง ใผกะแขวนอ้อนต้อนเสมอด้ามดั่งกัน (ย่า) คึดต่อคนตายนี้บ่มีทางชิเห็นไง่ คือดั่งไฟมอดแล้วใผชิฮู้ปล่องไป (ย่า). |
|
to die.
|
| ต่าย |
ก. |
วนรอบไปมา เรียก ต่าย ไต่ ก็ว่า เช่น มดไต่ขอบด้ง อย่างว่า สงสารนี้วนตายเวียนเกิด คือมดแดงไต่ขอบด้งเวียนแล้วคอบเลิง (กลอน). |
|
to go in circles.
|
| ตาว |
น. |
ชื่ออาวุธรบของโบราณชนิดหนึ่งมีชื่อเรียก 2 อย่าง คือเรียก ตาว ง้าว อย่างว่า ประดับส่ำข้าถือดาบตาวตาม บาก็เกรงใจไปสู่นางเดินดั้น แม้งหนึ่งเถิงสถานกว้างดอนงามแฮงจอด คอนก็เซาแง่ชั้นทางน้อยล่วงคอน (ฮุ่ง). |
|
ancient type of sword or pike.
|
| ต่าว |
ก. |
ตำข้าวเปลือกครั้งที่ 2 เรียก ตำเข้าต่าว ต่าว ก็ว่า ปักดำครั้งที่ 2 แทนต้นข้าวที่ตายไป เรียก ดำนาต่าว ดำต่าว ก็ว่า. |
|
to do second time (of second pounding of rice, or transplanting rice seedlings to replace seedlings that died).
|
| ตำแหน่ง |
น. |
ที่อยู่, หน้าที่การงาน เช่น คนมีตำแหน่งจะต้องระบุลงไปว่า เป็นตำรวจ ทหาร ข้าราชการ พลเรือน พ่อค้า นักธุรกิจ และมีหน้าที่ทำอะไร ทำอย่างไร ทำเมื่อไร ทำเพราะเหตุไร เป็นต้น. |
|
position, job.
|
| ติง |
ก. |
เคลื่อน, ไหวไปมา ลมพัดใบไม้ไหวไปมา เรียก ติง ตีง ก็ว่า อย่างว่า สองกิ่งแก้วนิทเน่งมีตีง(กา) กกบ่เตื้องตีงตาย ตั้งแต่งา ง่าบ่เหลื้องไปเตื้องตั้งแต่ใบ (บ.). |
|
to move, wiggle, flutter.
|
| ติ่ว |
น. |
มาตรานับแบบโบราณ นับจากหนึ่งไปโดยลำดับถึงติ่ว หนึ่งติ่วเท่ากับหนึ่งหมื่นล้าน อย่างว่า โยธานับติ่วตงตาตื้อ(กา). |
|
ten billion (10,000,000,000).
|
| ติ่ว |
ว. |
ยุ่งยาก, หนัก การงานที่ยุ่งยากหนักหนาโบราณเทียบกับติ่ว คือหนักยิ่งกว่าหนัก อย่างว่า แม่นว่าการแก่นต้นตื้อติ่วตงหนัก ลูกขอขันอาสาช่อยตีนตางเจ้า ท่อไป่ธรงความฮู้อาคมคุณประเสริฐ ขอขาบเจ้าลุ่มฟ้าเดินดั้นดุ่งเฮียนก่อนเถิน(สังข์). |
|
incredibly difficult.
|
| ติ้ว |
น. |
ซี่ไม้ไผ่เล็กๆ เขียนเลขกำกับไว้ที่ปลายซี่ไม้ไผ่ จำนวนไม้ไผ่มีเท่าไร เลขก็มีเท่านั้น สลากก็มีเลขตรงกัน ใส่กระบอกไม้ไผ่ไว้ เมื่อคนไปบูชาเทวรูปหรือสิ่งสักดิ์สิทธิ์ จะไปสั่นติ้วนี้ เพื่อเสียงโชควาสนาชาตาราศี ถ้าที่ไหนมีสั่นติ้วคนจะนิยมไปเสี่ยงชาตาโชคลาภ. |
|
small numbered bamboo sticks used in divination placed in a bamboo cylinder, shaken and then spilled out.
|