| กล่อม |
ก. |
ควบเข้าด้วยกัน เช่น ปั่นไหมตั้งแต่สองเส้นขึ้นไป แล้วมาทอเป็นผ้า เรียก ผ้าควบ ผ้าหางกระรอก ก็ว่า. |
|
to combine, twist together (as in making thick silk thread).
|
| กลอยแฮง |
ก. |
รวมกำลัง เช่น จำไปรบทัพจบศึก จะต้องรวมกำลังพลรบให้พร้อมนอกจากกำลังพลแล้ว จะต้องมีกำลังทรัพย์และกำลังสติปัญญา อย่างว่า กลอยพลแพ้พลแกวกระจัดพ่าย (ฮุ่ง). |
|
to mobilize resources (as for battle).
|
| กลับเกิด |
ก. |
ตายไปแล้วเกิดใหม่เรียก กลับเกิด อย่างว่า ฮ้อยที่บาคราญท้าวกุมารกลับเกิด (กา). |
|
to be re-incarnated.
|
| กล้า |
น. |
ข้าวเปลือกที่เพาะไว้สำหรับนำไปปลูก เรียก กล้า อย่างว่า นาไฮ่หล้งประสงค์หาแต่กล้าอ่อน กล้าแก่มีบ่แพ้นาหล้งบ่ประสงค์ (ผญา) ข้าวเปลือกที่เพาะไว้นานจนขึ้นเป็นปล้อง เรียก กล้าบั้ง อย่างว่า ชาติกล้าบั้งดำได้กะบ่งาม (กา). |
|
seedling (esp. rice).
|
| กล้า |
ว. |
แข็ง เหล็กที่ชุบไฟแรงเกินไป เรียก เหล็กกล้า อย่างว่า กล้าหลายมันบ่าน (ภาษิต) แนวเหล็กกล้ามันถืกหีนชา (ภาษิต) แดดแก่ เรียก แดดกล้า อย่างว่า พอเมื่อวันสูรย์กล้างายงามชัยโชค คราญเกี่ยวช้างเชิญท้าวสู่พลาย (สังข์). |
|
hardened, tempered(steel), harsh (sunlight).
|
| กลาก |
น. |
ชื่อโรคผิวหนังชนิดหนึ่ง เกิดจากเชื้อรามีอาการคัน มี 2 ชนิด คือ กลากธรรมดาและ กลากซัว กลากธรรมดาเป็นตุ่มเกิดตามร่างกายทั่วไป ขึ้นเป็นวงเหมือนวงเดือน กลากซัว กลากที่ขึ้นเป็นปุยเหมือนปุยนุ่นหรือควายด่อน เรียก กลากซัว หัวโชง แก่นหล้อน. |
|
ringworm and tinea versicolor.
|
| กลางเก่ากลางใหม่ |
ว. |
ของที่ใช้แล้วเช่นเสื้อผ้า เพียงใช้มาครึ่งๆ กลางๆ จะใช้ต่อไปอีกได้เท่าที่ใช้มาแล้ว เรียก กลางเก่ากลางใหม่. |
|
used good with half-life of usefulness still in them.
|
| กลาย |
ว. |
เลยไป,ผ่านไป อาการเดินเลยไปเรียก กลาย อย่างว่า กลายเขตกว้างนครใหญ่เป็งจาล คอยเห็นมหาภูมิทองเทพสรวงเสมรกว้าง ผ่อดูมหาสถานท้าวกุมภัณฑ์เพียงเมฆ ยอดช่อฟ้าเฮืองสิ้วชั่วประมาณ (สังข์). |
|
to pass by, past by, passed up, gone beyond.
|
| กล่าย |
ว. |
การไปโดยไม่มีจุดหมายปลายทาง เช่นไปเอาบุญบ้านนี้ พอบุญเสร็จก็เลยไปบ้านอื่น ถ้ามีบุญต่อกันเจ็ดบ้านก็ไปครบเจ็ดบ้าน อยากจะกลับวันไหนก็กลับเรียก ไปเอาบุญก่าย กับก่ายพ่ายหนี ก็ว่า. |
|
wandering.
|
| กล่าวพื้น |
ก. |
การเล่าเรื่องเก่าเกี่ยวกับภูมิศาสตร์หรือประวัติศาสตร์และเหตุการณ์บ้านเมืองที่หมุนเวียนเปลี่ยนไป เรียก กล่าวพื้น อย่างว่า บัดนี้จักกล่าวพื้นท้าวใหญ่เจืองหาญ สมภารเพ็งไพร่พลยอย้อง ปางนั้นจอมทำเปืองสร้างสวนตาลเป็นใหญ่ เซ็งซ่าย้องเมืองท้าวซู่ซุม (ฮุ่ง). |
|
to recount old lore.
|