| บืน |
ก. |
เสือกไป ไสไป คืบไป ใช้อกเสือกไป เรียก บืน เช่น งูบืน ปลาบืน อย่างว่า มันหากเหลือแฮงแล้วปลาบืนยามเดือนสี่ เงี่ยงกะหลุ้ยคุยกะล้มปานนั้นว่าบ่บืน (กลอน). |
|
to push ahead, push ones way through, to move ahead on ones belly (like a snake).
|
| ปางลาง |
น. |
เครื่องตีชนิดหนึ่ง คล้ายโปงลาง หล่อเป็นลูกกลมเหมือนกระดิง แต่ใหญ่กว่ากระดิง ตีรางไม้สี่เหลี่ยมแขวนปางลางสองลูกไว้ สำหรับพ่อค้าขายวัวควายคนอีสานสมัยก่อนใช้ติดเกวียนเพื่อให้แนวหน้าแนวหลังติดต่อกันทุกระยะ ก็อาศัยเสียงปางลางนี้เอง อันนี้แหละเรียก ปางลาง โปงลาง ก็ว่า อย่างว่า หมากปางลางกระดิงงัวต่าง ลงไปล่างนำอ้ายบ่สาว งัวสีเข้มแดงทองทังคู่ซื้อพุ้นคู่ห้าขายพี้คู่ซาว มันบ่มีจนย้อนขายงัวออกเคิ่ง คันผู้สาวอยากได้ให้มีชู้แลกเอา (กลอน). |
|
type of large chime.
|
| สง |
ก. |
เทข้าวที่นึ่งสุกแล้วออกจากหวดใช้ไม้เกลี่ยไปมาให้ข้าวเย็น เรียก สงข้าว สว่ายข้าว ส่ายข้าว ก็ว่า ใช้คันหลาวยกฟางขึ้นจากกองเพื่อให้เมล็ดข้าวในฟางหล่นออก เรียก สงเฟือง. |
|
to pour out, lift and turn (freshly steamed rice), lift (straw with pitchfork).
|
| ส่วง |
ก. |
แข่ง การแข่งเรือ เรียก ส่วงเฮือ การส่วงเฮือเป็นกีฬาชนิดหนึ่ง ชาวอีสานที่ตั้งบ้านอยู่ใกล้แม่น้ำจะมีการส่วงเฮือเป็นประจำในฤดูน้ำหลาก โดยกำหนดเอาวันออกพรรษาเป็นต้นไป. |
|
to race (boats).
|
| ส่วง |
ก. |
หลีกไป หลบไป เล็ดลอดไป การไล่สัตว์ป่าเข้าหน่าง ถ้ากวางออกทางหน่างเรียก ส่วงหน่าง ออกทางคนล้อมเรียก ส่วงแอ้ม ออกทางคนผู้เป็นหัวหน้าเรียก ส่วงโยง. |
|
to dodge past, get past, evade.
|
| ส้องแส้ง |
ว. |
อาการเดินโซเซไปมาอย่างคนเมาเหล้า เรียก ย่างส้องแส้ง. |
|
describes staggering gait of drunk person.
|
| ส้อน |
ก. |
เอาสวิงหรือผ้าช้อนเอาปลาเรียก ส้อนปลา คนตกรถ เรือหรือตกต้นไม้ โบราณเรียกขวัญเสีย ให้ไปส้อนเอาขวัญ คือจัดดอกไม้ธูปเทียนไป ณ สถานที่นั้นแล้วเรียกเอาขวัญ โดยใช้เสื้อผ้าของคนผู้นั้นห่อมา แล้วทำพิธีสู่ขวัญผูกแขนให้เรียก ส้อนขวัญ. |
|
to dip or scoop up (fish with dip net).
|
| สะเดิด |
ก. |
กระโดด ผวา ตื่น อย่างว่า บ่ได้น้องชาตินี้ตายไปชิบ่เกิด ชิสะเดิดขึ้นฟ้าเมือถ้าอยู่สวรรค์ (ผญา). |
|
to jump, leap, start (as while sleeping).
|
| ส้าง |
น. |
บ่อน้ำ บ่อที่ขุดลึกลงไปในดิน มีน้ำกินน้ำใช้ตลอดปี เรียก น้ำส้าง. |
|
well (water).
|
| ส้างแซ่ง |
น. |
บ่อน้ำที่ขุดลึกลงไปในดินมีน้ำกินน้ำใช้ตลอดปี แต่ต้องการให้ส้างมั่นคงถาวร จึงเอากระดานหรืออิฐกั้นไว้เป็นรูปกลมหรือสี่เหลี่ยม เรียก น้ำส้างแซ่ง น้ำส้างแคว่ง ก็ว่า. |
|
well with square or round casing of wood or brick.
|