| ผำ |
น. |
ไข่น้ำ ไข่แหน ไข่น้ำหรือไข่แหนมีอยู่ตามหนองบึงขนาดใหญ่ในภาคอีสาน คนอีสานชอบกินเป็นอาหาร โดยแกงใส่ปลา แต่เดี๋ยวนี้ปรากฏว่ามีน้อยมาก หมอเยอรมันว่าไข่ผำนี้มีโปรตีนสูงถึง ๑๒๐ เขาเอาไปปลูกในประเทศของเขา แต่คนอีสานจะได้รู้และหวงแหนพืชชนิดนี้หรือไม่? |
|
water meal, small, edible aquatic plants.
|
| ผี |
น. |
คนที่ตายไปแล้วเรียก ผี แต่คนโบราณแยกผีไว้เป็น ๒ พวก คือ ผีดิบ คือคนที่หลอกหลอน ต้มตุ๋นเอาทรัพย์สินคนอื่น แม้จะยังไม่ตาย ก็เรียก ผีหลอก ผีสุก ได้แก่คนที่ตายไปแล้ว เอาไปฝังหรือเผาในป่าช้า. |
|
corpse, spirit of dead, ghost, ghoul.
|
| ผีเชื้อ |
น. |
คนที่ถือว่าเป็นเชื้อสายเดียวกันนั้นมี ๗ ชั้น นับจากสูงลงมาต่ำ คือนับจาก ๑ ทวด ๒ ปู่ย่าตายาย ๓ พ่อแม่ ๔ ตัวเรา ๕ ลูก ๖ หลาน ๗ เหลน คนทั้ง ๗ ชั้นนี้เรียกเชื้อสายเผ่าพันธุ์ วงศ์ตระกูลเดียวกัน เมื่อคนทั้ง ๗ ชั้นนี้คนใดคนหนึ่งตายไป ถ้าไปเกิดเป็นผีก็เรียก ผีเชื้อ ผีเสื้อ ผีด้ำ ก็ว่า ถ้าต้องการอะไรก็จะมาเข้าฝันหรือมาขอจากเชื้อสายของตน. |
|
ancestral spirits, spirits of deceased family members.
|
| ผีนา |
น. |
ผีเฝ้านา นาใดที่อุดมสมบูรณ์ด้วยผลหมากรากไม้และสัตว์ป่า อยู่ใกล้แม่น้ำ ลำคลอง หนองใหญ่ ผีมักจะไปเฝ้ารักษาเพื่อไม่ให้คนและสัตว์มาทำลาย ผีชนิดนี้เรียก ผีนา ก่อนจะทำนาแต่ละปี เจ้าของนาจะต้องเลี้ยงผีก่อน ถ้าไม่เลี้ยงผีจะแสดงอาการให้เห็น หรือไม่ผีก็จะหนีไปอยู่ที่อื่นซึ่งอุดมสมบูรณ์กว่า. |
|
guardian spirit of rice field.
|
| ผีปอบ |
น. |
ผีปอบมีหลายจำพวก มีปอบเชื้อ เกิดจากญาติพี่น้องเคยเป็นปอบมาก่อน เมื่อตายไปปอบของคนที่ตายจะไปสิงอยู่กับญาติพี่น้อง ปอบมนต์ เกิดจากคนที่เรียนมนต์ศักดิ์สิทธิ์ เช่น มนต์ทอบหนัง บังฟัน บิดใส้ มนต์หีใหญ่ มนต์โคยใหญ่ มนต์คง มนต์เสน่ห์ เมื่อเรียนมาแล้วไม่ปฏิบัติตามที่ครูสอน มนต์ที่เรียนมาจะกลายเป็นผี กินคนอื่นไม่ได้ก็กินตนเอง. |
|
traditional Thai and Lao vampire and accompanying vampire spirit that feeds on entrails of its victim causing death.
|
| ผีปู่ย่าตายาย |
น. |
ปู่ย่าตายายที่ตายไปแล้วคนโบราณเรียก ผีเชื้อ ผีบรรพบุรุษ ผีด้ำ ก็ว่า คนอีสานทำบุญเข้าสาก เข้าประดับดินแต่ละปี ก็ทำเพื่อผีจำพวกนี้ หรือทำหอ ปลูกโฮงไว้ในป่า มอบป่าพร้อมสัตว์ป่าให้ดูแลรักษา ถึงกำหนดในแต่ละปีก็จะทำอาหารคาวหวานไปเลี้ยง เรียกว่า เลี้ยงผีปู่ตา. |
|
ancestral spirits.
|
| ผีเป้า |
น. |
ผีกระสือ เรียก ผีเป้า มี ๓ ชนิด ผีเป้าคน คนที่ยังมีชีวิตชอบกินของดิบมีกบและเขียดเป็นต้น มักหาของดิบในเวลากลางคืน ผีเป้าผี ได้แก่คนที่เคยเป็นเป้ามาแล้วเวลาตายไปเกิดเป็นผี เป้าผีนี้ดุร้าย ทำอันตรายแก่คนจนถึงตาย ผีเป้าหว้าน ได้แก่หว้านศักดิ์สิทธิ์ เช่น ว่านกระจาย ว่านสามพันตึง ว่านจำพวกนี้เชื่อว่าอยู่ยงคงกระพัน ถ้าเจ้าของเลี้ยงก็ไม่เป็นไร หากไม่เลี้ยงมันจะไปหากินเอง จำพวกกบและเขียด หากไม่มีอาจกินเลือดคนได้. |
|
type of demon or possessed person that wanders about at night to find raw things like frogs to eat.
|
| ผีเผด |
น. |
เปรตเป็นผีจำพวกหนึ่ง เรียก ผีเผด ผีเผดไม่หลอกคน เมื่อต้องการอะไรจะแสดงตัวให้ปรากฏ เมื่อได้สิ่งของแล้วก็จะหายไป ส่วนใหญ่จะปรากฏแก่ญาติ เมื่อได้ทำบุญอุทิศส่วนกุศลให้ ผีเผดก็จะไม่ปรากฏตัวอีก อย่างว่า ดูราชายโทนเถ้ายักโขผีเผด มึงหากกดวาทเว้ามีได้เวทนาท่านเอย (สังข์). |
|
ghost, ghoul.
|
| ผีพึ้ม |
น. |
ผีเฝ้าภูเขา ภูเขาใหญ่มักมีของมีค่า เช่น แร่เงิน แร่ทอง แร่เหล็ก เพชร พลอย ถ้าปล่อยไว้ไม่มีคนรักษาสิ่งของเหล่านั้นก็จะหมดไป เจ้าป่าจึงให้ผีป่ามาดูแลรักษา ผีที่ตั้งนี้ชื่อ ผีพึ้ม คือผีเฝ้าภูเขา ใครมาขุดค้นทำลายของเหล่านั้นก็จะถูกผีพึ้มทำร้ายได้. |
|
guardian spirit of mountain and mineral wealth of mountain.
|
| ผีสม่อยดง |
น. |
ผีดง ในดงไม่ว่าดงเล็ก ดงใหญ่ จะมีทรัพยากรนานาชนิดหนาแน่น ถ้าไม่มีผู้รักษาปล่อยให้เป็นไปตามสภาพ คนอันธพาลสันดานหยาบจะมาขุดค้นหาบขนเอาไปกินไปใช้ ผีที่เฝ้ารักษาดงเรียกว่า ผีสม่อยดง อย่างว่า ผีอยู่พื้นทังเถ้าสม่อยดง (กาไก). |
|
guardian spirit of jungle.
|