| พงศ์เชื้อ |
น. |
คนที่เกิดแต่บรรพบุรุษเชื้อเดียวกันเรียก พงศ์เชื้อ อย่างว่า จบเพทด้วยมนต์มากยายำ เทิงธรณีใผไป่ปุนปานเพี้ยง เป็นพงศ์เชื้อเวสสุวัณเทวราช พระให้ถือด่านด้าวเป็นเจ้าแห่งผี (สังข์). |
|
family line, clan.
|
| พเญีย |
น. |
นางพญา นางพระยา เรียก พเญีย อย่างว่า ท่อไปมีเผ่าเชื้อพเญียยอดเทวี เป็นพระยาโทนอยู่เนานอนแล้ง อันว่า สมบัติล้นกองมณีนับโกฏิ พิชสล้างล้วนรือไฮ้ห่างแคลน (สังข์). |
|
female monarch, queen, female chief.
|
| พนมหลวง |
น. |
เมรุสำหรับเผาศพเจ้านายชั้นเจ้าเมืองขึ้นไป เรียก พนมหลวง อย่างว่า เขาก็ย้ายตาบเจ้าเข้าสู่พนมหลวง เฮืองเฮืองทวนทุงคำแต่งยายยังล้อม ฟังยินเค็งเค็งก้องกลองสีเสี่ยงมี่ เสพท่านผู้มารเมี้ยนเกิ่งสวรรค์ (สังข์). |
|
funeral pyre for high nobility.
|
| พเนผ้าย |
ก. |
เดินไปมา อย่างว่า มีท่อศรดาวตั้งระวังตนตางไพร่ ฮุ่งค่ำน้อยพเนผ้ายผู้เดียว แลเด (สังข์). |
|
to walk back and forth.
|
| พเนผ้ายอย่างเชิง |
ก. |
เดินไปไม่หยุด อย่างว่า พอคราวแล้วสีไคลล้างลูบ แล้วแต่งเนื้อพเนผ้ายย่างเชิง (สังข์). |
|
to walk onward without stopping.
|
| พรหมวิหาร |
น. |
ธรรมประจำใจของผู้ใหญ่เรียก พรหมวิหาร มี ๔ คือ เมตตา กรุณา มุทิตา อุเบกขา ผู้ใหญ่ที่ขาดหลักธรรม ๔ อย่างนี้เรียกผู้ใหญ่ไม่สมบูรณ์แบบ ผู้ใหญ่จะใช้อุเบกขากับผู้น้อยอย่างไร การไม่เข้าข้างคนผิด เช่น เมื่อลูกน้องทำผิด ผู้ใหญ่ไม่เข้ามาช่วยให้ถูก ผู้ใหญ่วางตนเป็นกลางไม่ดีใจ ไม่เสียใจ ทำผิดก็รับผิดไป ทำถูกก็รับถูกไป. |
|
character virtues.
|
| พร้อย |
ว. |
ผ้าที่เก่าคร่ำคร่า ขาดรุ่งริ่งเหมือนธงหาง เรียก ผ้าพร้อย พักพร้อย ก็ว่า อย่างว่า ได้เมียบ่ดีปานสบไถเหล็ก เมียปากเก็กเก๋กผัวนุ่งผ้าพร้อย นาแฮ่งน้อยกล้าซ้ำบ่พอ ไปขอกินซู่วันเพิ่นเว้า (กาพย์ปู่). |
|
in tatters (of cloth).
|
| พราก |
ก. |
จากไป แยกออกจากกัน อย่างว่า บัดนี้ข้อยพรากแล้วชิฮุนเอิ้นเฮียกใผพ่อเอย (กาไก) นกเขาคู้พรากคู่กะยังขัน กาเวาวอนพรากฮังกะยังฮ้อง น้องพรากอ้ายความเดียวบ่เอิ้นสั่ง คันบ่เอิ้นสั่งใกล้ขอให้เอิ้นสั่งไกล (ผญา). |
|
to leave, be separated.
|
| พวน |
ก. |
คลื่นไส้เรียก พวนท้อง เมื่อกินอาหารเข้าไปอยากจะอาเจียนออกมา. |
|
to be nauseated.
|
| พ่อฮ้าง |
น. |
ชายผู้หย่าร้างจากภรรยาของตนเรียก พ่อฮ้าง อย่างว่า พ่อฮ้างนี้ไปไฮ่กะได้มา พ่อฮ้างนี้ไปนาก็ได้เฮี่ย ว่าสิเก็บใส่ข้องขังไว้ดั่งกระปู (ภาษิต). |
|
divorced man.
|