foto1
foto1
foto1
foto1
foto1
ช่วงนี้ฟ้าฝนเริ่มตกลงมาให้ชาวไร่ชาวนาได้มีความหวังบ้างแล้ว พายุดีเปรสชั่นหลายลูกพาดผ่านภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ทำให้มีฝนตกหนักนหลายพื้นที่ พ่อ-แม่ พี่น้องที่อยู่ริมฝั่งน้ำ หรืออยู่ใกล้กับพื้นที่สูงที่เสี่ยงต่อการถล่ม พังทลายของดิน ก็ให้ระมัดระวังเตรียมตัวกันให้พร้อม เก็บข้าวของขึ้นที่สูงเพื่อหลีกเลี่ยงน้ำท่วมเสียหายครับ เตรียมหาทางหนีทีไล่ยามฉุกเฉินกันไว้ครับ เพราะเวลามันมานั้นรวดเร็วจนตั้งตัวไม่ทัน อย่านิ่งนอนใจเด้อ...

: Our Sponsor ::

adv200x300 2

: Facebook Likebox ::

: Administrator ::

mail webmaster

: My Web Site ::

krumontree200x75
easyhome banner
ppor 200x75
isangate net200x75

: Number of Page View ::

09249795
Today
Yesterday
This Week
Last Week
This Month
Last Month
All days
3783
5287
26479
8110197
135276
322230
9249795

Your IP: 18.207.106.142
2020-09-18 18:53
paya supasit

ju juใจบ่โสดาด้วยเว้าแม่นกะเป็นผิด ใจบ่โสดาดอมเว้าดีกะเป็นฮ้าย

        ## แม้นไม่สบอารมณแล้ว จะพูดอย่างไรก็ไม่มีทางถูกใจได้ @ความคิดต่างของคนไทยวันนี้ ##

ya hag mai

ที่มา : หนังสืออนุสรณ์งานพระราชทานเพลิงศพพระครูอุบลเดชคณาจารย์ (ต่วน นิทฺเทสโก)

 

 

ว่าด้วยยาเกี่ยวกับตา

ยาตาแดงและตามืด

  • ขนานที่หนึ่ง ให้เอาบงช้างมาเผาไฟ แช่ใส่น้ำดั่ง แล้วเอาสียานอนจุ่มน้ำดั่งนั้น ฝนหินแจะตาดีแล
  • ขนานที่สอง เอาผักเสี้ยน 1 น้ำหมากนาว 1 แช่ใส่โอทองเหลือง แจะตา ดีแล

คาถาเป่าตาแดง

จิ ปิ เส คิ ก่อนสิเป่านั้น ให้เอากระเทียมมา 3 เหงี่ยง แล้วหย่ำ (เคี้ยว) เป่าเทอญ ดีแล

ยาตาฟาง

ให้เอาฮากดอกพุทธ ฝนใส่น้ำนมผู้หญิง แจะตา ดีแล

ยาตามัว

ให้เอาใบตองกล้วยตีบเน่า 1 ใบหุ่งแดง 1 ใบพวงพีขาว 1 เปลือกอึ่งกา 1 หัวหว้านไฟ 1 ข้าวก่ำ 1 เอาถ่อกันแล้วตำให้แหลก เอาผ้าขาวห่อโพ๊ะหรือตั้งเทิงหัว ดีแล

ยาตาฟาง

ให้เอาใบขาม 1 ใบหมากนัด 1 น้ำนมผู้หญิง 1 ตำเข้ากัน แล้วเอาน้ำตัดหน่อยหยึ่งแจะตาดีแล

 

ว่าด้วยยาฝีต่างๆ

ยาฝีหัวขวั้ม

ให้เอาฆ้อนเฒ่ายาหม่อม ตำพอกเบิ่งก่อน ผิว่า มันม้านขาวก็แม่นแท้แลจิงเอา ยอดกระจาย 1 งาดำ 1 ตำดอมกันพอกฆ่าเสียก่อน แล้วจิงเอา ฮากคัดเค้าแซ่น้ำให้กินดีแล

ผิว่า มันเจ็บมันเสียบแทง ให้เอาฮากผักชีนำโคก ต้มกินดีแล

อีกขนานหนึ่ง เอาเคลือพลูช้าง ต้มกินดีแล

อีกขนานหนึ่ง เอาฮากหุ่งบ้านโตผู้และโตแม่ มาแซ่น้ำอมเป่าดีแล

ยาฝีในท้อง

ให้เอาฮากนมงัว 1 ฮากเครือลิ้นแฮด 1 ฮากหูกวาง ๋ ไม้เท้าสาน 1 ฝนกินดีแล

อีกขนานหนึ่ง เอาฮากนางแซ่ง ฝนใส่น้ำเหล้ากินดีแล

ผิว่า มันฮากออกมาแล้ว เซาแล หรือจะฝนกินแก้ฝีหัวขวั้มหัวขวายอยู่ในท้องก็หายแล

อีกขนานหนึ่ง เอาฮากคัดเค้า 1 ฮากหมากแตก 1 ฮากต้นใส้ไก่ 1 ต้มกินดีแล

คาถาเป่าฝีในท้อง

โอม หมากหลอด กูจักตอดฮูขี้ กูจักตอดฮูหี โอมกะจาก ฝีปาอากอับอยู่ในท้องน้อยและสันหลัง สพฺพตฺถ สพฺพปานีนํ สพฺโสปิ นิวาเรติ ปริสฺตนตมฺพนามหาย

โอม พ่อครูหลวง โอมพ่อครูเค้า โอมพ่อครูเฒ่าอันอยู่ในภูเขาเขียว ภูคีมาบังตนกู พิษฝีในทางน้ำ กูสิไปทางบก พิษฝีในทางฮก กูสิไปทางแปน พิษฝีไปทางแปนกูสิไปทางพื้น พิษฝีไปทางพื้นกูสิไปทางใน พิษฝีไปทางไกลสูสิไปทางใกล้ โอมสหโอมสวาหาย

พิษว่า 3 เทื่อแลคาย ขันธ์ 5 เหล้าก้อง ไข่หน่วย เงินสลึงหนึ่ง

ยาฝีหัวเอี่ยน

ให้เอาฮากเอี่ยนด่อน 1 ฮากนางแซ่ง 1ฮากส้มโอ 1 ฝนใส่น้ำมวกใส ทาดีแล

อีกขนานหนึ่ง เอาขิงกระชาย 1 หัวสีไค 1 ผักอีตู่ไท 1 หมากพริกน้อย 1 เอาถ่อกันแล้วจั่งเอาน้ำขะมุกเป็นน้ำต้ม กินดีแล

ยาฝีเป็นอยู่นม

ให้เอาฮากบีคน 1 ฮากผีหมอบ 1 ฝนทาดีแล

ยาฝีหัวบาน

ให้เอาหัวฝักบั่วน้อย 1 หัวกล้วยตีบ 1 ฝนทาดีแล

อีกขนานหนึ่ง เอาหนังคันคาก 1 แมงหิ่งห้อย 1 มาคั่วแล้วผสมน้ำเหล้าทาดีแล

ยาฝีในคอ

ให้เอาฮากนมสาว 1 ฮากหมากแข้ง 1 ฝนทาดีแล

ยาฝีหัวขาว

ให้เอาฮากเฮื้อนกวาง 1 ฮากเข้ามวกขาว 1 ฝนทาดีแล ผิว่า เจ็บคอ ฝนกินก็ได้ ดีแล

ยาฝีสำบาย

ให้เอาสารหนูแดง 1 ฮากตองทึง 1 ฮากจีนายก้อม 1 ฝนใส่น้ำหมากนาวทา ดีแล อีกขนานหนึ่ง เอานางจิกมาหย่ำเป่าก็เซาแล อีกขนานหนึ่ง เอาขี้กระแตมาเผาไฟ ตำบดใส่น้ำเหล้าทาอ้อมหัวฝี แล้วจั่งเอาเข็มบ่งหัวฝีนั้นออกแล

ยาฝีปลาอาก

ให้เอาหัวมันอ้อน 1 หัวมันเพา 1 ฝนทาดีแล

ยาฝีหัวลม

ให้เอาฮากซ่องฟ้า 1 ฮากส้มลม 1 ฮากปอลมปม 1 เคี้ยวอมเป่าท้อง ฝนกินแด่ ทาแด่ ดีแล อีกขนานหนึ่ง เอาเครือข้าวแกลบ 1 ฮากคัดเค้า 1 ฝนกินดีแล

ยาฝีปลาค่อ

ให้เอาเปลือกท่ม 1 ฮากขี้กา 1 ฝนทาดีแล อีกขนานหนึ่ง เอาหนังฟานมาเผาให้ไหม้ แล้วตำบดใส่น้ำมันไข่ เป้นน้ำมันทา ดีแล

อีกขนานหนึ่ง เอาบีปลาค่อโตคางบ่ลาย มากั้วใส่น้ำเหล้า แล้วอมเป่าแด่ ทาแด่ ดีแล อีกขนานหนึ่ง เอาไม้เกิดกลางโกน 1 ต้นโพธิ์เกิดกลางโกน 1 ต้นหมากใต้ 1 ต้นหมากผู้ 1 ฝนกินทางในดีแล

อีกขนานหนึ่ง ยาทาทางนอก ให้เอาเปลือกและฮากสารดง 1 สารโดเด 1 ฝนทาดีแล

 

ว่าด้วยยาเมื่อย

ยาเมื่อย

ให้เอาฮากไค้หางนาค 5 ฮ้อย ฮากหนาด 5 ฮ้อย เครือเขาฮอ 5 บาท มาต้มเคี่ยว 3 บวย เอาบวย 1 แล้วผสมกับน้ำเหล้ากินดีแล

ผิว่า มีพยาธิในโต ก็หายแล

อีกขนานหนึ่ง เอาแก่นชัก 1 แก่นขาม 1 แก่นยูง 1 แก่นดู่ 1 แก่นแดง 1 แก่นขี้เหล็กเทศ 1เข้าหมิ้น 1 หว้านไฟ 1 หว้านนางเหลือง 1 ยาหัว 1 ยาฝูงนี้ให้เอาสิ่งละฮ้อยหรือพันตำลึง ต้มด้วยน้ำกล้วยตีบ ต้ม 3 บวย เอาบวย 1 กินมื้อเช้ามื้อแลงดีแล

อีกขนานหนึ่ง เอาเกลือส้มพ่อหลวง 1 เครือส้มป่อย 1 ฝนกินดีแล

อีกขนานหนึ่ง เอาหัวคันได 1 หางมอง 1 มาเผาไฟแช่น้ำกิน ดีแล

ยาเมื่อยตามโต

ให้เอาฮากผักขา 1 ฮากผักกูดง้อง 1 ฮากผักหวานบ้าน 1 ฮากถั่วพู 1 แช่น้ำกินดีแล กินเป็นยาแก้ฮ้อนในก็ได้ ดีแล

อีกขนานหนึ่ง เอาเข้าสาร ่1 ใบหมากเอิก 1 เอาพอสมควรมาคั่วให้สุกเหลืองแล้วแช่น้ำกินดีแล

อีกขนานหนึ่ง เอาขามีดสะนาก 1 ถากเอาหัวขั้นไดข้าง 1 แม่กะทอดเฮือนข้าง 1 แม่ประตูข้าว 1 ก้นครก 1 สากกระเบือ 1 ฝนกินดีแล

อีกขนานหนึ่ง เอาฮากหมากแข้ง 1 ฮากหมากเอิก 1 ฮากถั่วสะแดด 1 ฝนใส่น้ำเหล้ากินดีแล

 

ว่าด้วยยาสาละบาด - สันนิบาต

ยาสาละบาด

ให้เอาฮากฮากหญ้าขัด 1 ฮากหญ้าคา 1 ฮากฮุ่งลาย 1 ฮากหมากบวบ 1 ฮากหญ้าผากควาย 1 ฮากอ้อยดำ 1 ฮากแพงคำฮ้อย 1 มือหมากน้ำหน่วย 1 หมากฟัก 1 ฮากดอกซ้อน 1 ใบไผ่บ้าน 1 ถั่วสะแดด 1 ข้าวเจ้า 1 ฮากลับลืน 1 กล้วยตีบสุก 3 หน่วย 1 ตำตองเอาน้ำให้กินดีแล

ยาสาละบาดลมกระด้าง

ให้เอาใบผีเสื้อ 3 บาท ฮากปีปปีแดง 3 บาท พริก 3 บาท บดเป็นฝุ่นใส่น้ำมันงาทาเทิงกระหม่อมและที่เจ็บปวด ดีแล

ยาสาละบาดฮ้อนเส่าอยู่บ่เซา

ให้เอาฮากกล้วยตีบ 1 ฮากหญ้าคา 1 ฮากลับลืน 1 ฮังค้างคาว 1 มือหมากน้ำ 1 ผักปัง 1 หญ้าผากควาย 1 หญ้าห่อมแก่ว 1 เปลือกเดื่อเกลี้ยง 1 เปลือกทัน 1 เปลือกดู่ 1 เปลือกกอก 1 ตาอ้อยดำ 1 เอาถ่อๆ กัน ตำให้แหลกแล้วเอาน้ำซาวข้าวจ้าวเป้นน้ำกระสายกินดีแล

ผิว่า เป็นลมให้เอาเขาควายดำเผาไฟ 1 กลั้นใจอูดเอาใบหมากเว่อกำมือ 1 หว้านไฟ 1 แก่นคูณ 1 ต้มกินดีแล

ยาวินวิ่งเวียนคือสิเป็นลม

ให้เอาดองเต่าเพ็กแช่น้ำกินดีแล ผิว่ามันฮ้อนทางในให้เอาฮากหญ้าคา 1 ฮากหมากถั่วพู 1 ใบตำนิน 1 ข้าวจ้าว 1 เอาอย่างละถ่อกันมาตำแช่น้ำกินแด่ ทาแด่ ดีแล

ยาสันนิบาตปวดเกล้าเมาหัวมืดหน้าตาลาย

ให้เอาหมากพร้าวไฟ 3 หน่วย 1 น้ำหมากเดื่อเกลี้ยง 1 หญ้าผากควาย 1 แมงมุม 3 โต 1 มือหมากน้ำ 1 ขี้แมง 1 เข้าตอกแตกกำมือ 1 มาตำผสมกันใส่น้ำหมากพร้าวไฟกินดีแล

อีกขนานหนึ่ง เอาฮากผักหวานบ้าน 1 ฮากก้านตง 1 ฮากหญ้าขัด 1 ฮากหญ้าคา 1 ฮากผักตำนิน 1 ฮากหญ้าลับลืน 1 ฮาก ปลวก 1 ฮากน้ำแน่ 1 ฮากหญ้าห่อมแก่ว 1 ฮากถั่วสะแดด 1 ตาอ้อยดำ 7 ตา ข้าวจ้าวสาลี 1 เอาอย่างละถ่อกันมาตำตองเอาน้ำกินดีแล

อีกขนานหนึ่ง เอาเปลือกเดื่อเกลี้ยง 1 ในผักหอม 1 ฮากหนาด 1 ฮากลับลืน 1 ฮากหญ้าขัดมอน 1 เอาถ่อกันมาตำห่อแพรจุ่มน้ำแล้วนอนตั้งหัวดีแล

 

ว่าด้วยยาหำ (ไข้)

ยาหำไข้โบราณก็คือยาบรรเทาอาการโรคไส้เลื่อนในปัจจุบันนี้นั่นเอง ตัวยาจะรักษาอาการได้หรือเพียงบรรเทาอาการเจ็บปวดผู้เขียนก็ไม่ขอยืนยันนะขอรับ นี่ลอกเอามาจากตำราโบราณโดยตรง (ไม่เคยลองใช้) มีหลายขนานดังนี้

  • ให้เอาฮากนมแมว ตำใส่น้ำมวกข้าวจ้าว อุนไฟโพ๊ะดีแล
  • ให้เอาฮากเป้า ฝนทาดีแล
  • ให้ถากเอาเปลือกหมากซัก แต่ต้นฮอดดินบาทเดียว เอามาเหน็บผ้าไว้ก่อน แล้วจึงถากเอาอีกสามเทื่อ มาตำดอมกันห่อผ้าขาวตั้งสายบือมื้อหนึ่งก่อน แล้วจึงเอาลงตั้งหำดีแล
  • เอาฮากหย้าล้มลืน แช่น้ำกินแค่ ฝนทาแต่ ดีแล
  • เอาฮากดอกเอ็นอ้า ฝนทาดีแล
  • ฮากน้ำแน้ 1 ข้าวจ้าว 1 เอาท่อกันมาตำดอมกันแล้วห่อผ้าอุ่นไฟโพะหำ ดีแล

 

ยาอายุวัฒนะ (อายุยืน)

คนโบราณมีสุขภาพแข็งแรง ต้านภัยจากโรคร้ายด้วยยาสมุนไพร และยังมีสูตรเด็ดที่เล่าขานกันว่า ทำให้อายุยืนนาน กระชุ่มกระชวย มีชีวิตเป็นอมตะ มีหลายขนานดังนี้

ยาอายุวัฒนะ

  • ขนานที่หนึ่ง พริกไทย 1 หัวหญ้าแห้วหมู 1 ดีปรี 1 ยาดำ 1 เครือเขาฮอ 1 แก่นทิ้งถ่อน 1 แก่นโกนา 1 ชั่งเอาอย่างละเท่ากันแล้วตำเป็นฝุ่นผสมกับน้ำเผิ้งเดือนห้าปั้นเป็นลูกกลอนกินดีแล
  • ขนานที่สอง เอาเปลือกตีนเป็ด 1 เปลือกม่วง 1 เปลือกง้วนหมู 1 เครือเขาฮอ 1 เปลือกสีเสียด 1 ใบส้มพ่อ 1 เอาทั้งใบทั้งเปลือกชั่งเอาอย่างละท่อกันตากแดดแล้วเอาพริกใส่หน่อยหนึ่ง จึงตำเป็นฝุ่นตองใส่น้ำเหล้ากินดีแล ยาขนานนี้ให้กินเฉพาะวันอังคารแล
  • ขนานที่สาม เอาถั่วสะแดดทั้งใบทั้งเครือ 5 บาท ฮากสะค้านฝานตากแดดให้ได้ 7 แดดอย่าให้กลายเที่ยงไป ปีปปีแดง 5 บาท ฮ้อยมาตำเป็นฝุ่นแช่ใส่น้ำเหล้าไว้ 5 วัน 3 คืน แล้วจึงกินมื้อเช้ามื้อแลง มีกำลังแฮงแท้แล ยาพวกนี้ผู้บ่าวผู้สาวกินบ่ได้ ผู้มีอายุ 50 ปีขึ้นไปจึงกินได้ดีแล
  • ขนานที่สี่ เอาฮากสะค้าน 1 าก ปีปปีแดง 1 ฮากผักอีเลิศ 1 พริกน้อย 1 ขิงแคง 1 เอาพอสมควรมาตำเป็นฝุ่นกินกับน้ำเผิ้งก็ได้ กินกับน้ำฮ้อนก็ได้ หายพยาธิทั้ง 8 จำพวกแล
  • ขนานที่ห้า เอาดอกงิ้วแดงมาตากแดดให้แห้ง ตำใส่กับน้ำเผิ้งแล้วเอาใส่ในหมากน้ำเต้าขมจึงเอาไว้เทิงหิ้ง 3 เดือน ให้แห้ง 3 ส่วน เหลือไว้ส่วน 3 แล้วเอามากินวันละ 3 ครั้ง กิน 3 เดือนมีกำลังเท่าช้างสารแล

ยาอายุยืน

ให้เอาหมากกล้วยตีบสุก 3 หน่วยปอกเปลือกออกแล้ว หมักใส่โกนกกโกอัดไว้ให้ดีถ้วน 3 เดือน จึงเอามาฝานแช่น้ำเหล้าเด็ดกินดีแล

ยามีแฮง

ให้เอาฮากคัดเค้า 1 ฮาก เอื้อง 1 ฮาก เข็มขาว 1 ยาหัว 1 อ้อยดำ 1 เข้าจ้าว 1 เอาอย่างละท่อกันต้มกินดีแล

 

ว่าด้วยยาประดงต่าง ๆ

ยาประดงเส้น

ให้เอาต้นประดงทั้ง 4 คือ ดำ แดง ขาว เหลือง 1 ฮากผักหวานบ้าน 1 ฮากก้านตง 1 ฮากดูกอึ่ง 1 ฮากทึง 1 ฮากเอี่ยนด่อน 1 ฮากเล็บแมว 1 เห็ดตาล 1 เห็ดพิมาน เห็ดแดง 1 ฝนกินดีแล

อีกขนานกนึ่ง เอาหัวหมากขี้กาแดง 1 หัวดอกกระเจียว 1 เครือเขาฮอ 1 เข้าหมิ้น 1 ใบงิ้วบ้าน 1 ตำผสมน้ำเหล้าทาตามเส้นดีแล

ยาประดงลม

ให้เอาฮากหมากส้มมอ 1 เปลือกส้มกบขาว 1 ฮากภังคีน้อย 1 ฮากปอเต่าไห้ 1 ฮากตีนตั่งเตี้ย 1 ฮากซาซูต้น 1 ฮากซาซูเครือ ฝนกินดีแล

อีกขนานหนึ่ง เอาแก่นขาม 1 แก่นยุง 1 จันทร์แดง 1 ฮากอีทก 1 ฮากหมากแตก 1 ฝนกินดีแล

ยาทา ให้เอาผักตำนิน 1 ฮากยานาง 1 ฝนทาดีแล

ยาประดงไต่ตามโต

ให้เอาฮากส้มพ่อหลวง 1 ฮากตีนจำ 1 ฝนกินแด่ ทาแด่ดีแล

ยาทา ให้เอาหัวหว้านซน 1 หัวหว้านตูบหมูบ 1 หัวขี้กา 1 ฝนกินแด่ ทาแด่ ดีแล

ยาประดงคัน

ให้เอาใบดอกซ้อนน้อย 1 แป้งเข้าจ้าวน้อย 1 เปลือกหมากกะโดน 1 ตำผสมกันทาดีแล

ยาประดงเจ็บแล่นไปมาคือผีเข้า จ้าวสูน

ให้เอาฮากเจียงลม 1 ฮากฝอยลม 1 ฮากส้มลม 1 ฮากเจียงปืน 1 ฮากหญ้าแพด 1 ต้มกินแด่ กิน ฝนกินแด่ ดีแล

ยาทา ให้เอาฮากน้ำน้อย 1 ยอดหมากน้ำ 1 ยอดหมากอึ 1 ยอดหมอน้อย 1 ยอดยานาง 1 ตำผสมน้ำเหล้ากินดีแล

ยาประดงเส้นและเหน็บชา

ให้เอายาดำ 1 บาท ใบมะกา 1 เครือตาปลา 1 แก่นแก 1 แก่นจำปา 1 แก่นขี้เหล็กสาน 1 แก่นกลางของ 1 แก่นขี้เหล็กบ้าน 1 โดยดอกเกตุ ต้มกินถ่ายระบายพยาธิดีนักแล

ยาประดงใช้ได้ทุกชนิด

ให้เอาต้นพญาเหล็ก 1 ฮากตีนดั่งเตี้ย 1 ฮากบีคน 1 ฮากช้อนสะเพาใหญ่ 1 ดูกม้าขาว 1 ดูกควายด่อน 1 ดูกช้าง 1 ดูกนกกะลากาน้ำ 1 สามพันปี 1 ยาหัว 1 ฮากขี้อ้นแดง 1 ฮากฮูฮา 1 ฮากผักอีเลิศ 1 ฮากผักอีตู่ไทย 1 ฮากกางของ 1 ฮากช้างน้าว 1 ฮากตากวางเครือ 1 ฮากตากวางต้น 1 ฮากตาไก้ 1 ฝนกินดีแล

ยาประดงเลือด

ให้เอาต้นปะดงเลือด 1 ต้นตีนตั่งเตี้ย 1 ฮากภังคีน้อย ฮากพายสะเบา 1 ฮากปีปปีแดง 1 ฮากพีพ่วน 1 ฝนกินดีแล

อีกขนานหนึ่ง ให้เอฮากหางนกกี้ 1 ฮากหญ้ามุ่งกระต่าย 1 ฮากขี้เผิ้ง 1 ฮากหนาด 1 ฮากอีทก 1 ฮากต้นขามป้อม 1 ฮากเพ็กลางตอ 1 ฝนกินดีแล

 

line

 

ya hag mai

ที่มา : หนังสืออนุสรณ์งานพระราชทานเพลิงศพพระครูอุบลเดชคณาจารย์ (ต่วน นิทฺเทสโก)

 

 

ว่าด้วยยาขี้โม้

ยาขี้โม้

  • ขนานที่หนึ่ง ให้เอายาหัวหนัก 3 ฮ้อย ฮากหญ้าคา 3 ฮ้อย ฮากไม้ไผ่บ้าน 3 ฮ้อย ฮากพร้าวไฟ 3 ฮ้อย สารโด่เด 3 ฮ้อย ต้มกินดีแล
  • ขนานที่สอง เอาดูกชั่ง 1 ฮากหญ้าคา 3 ฮ้อย เขากวาง 5 บาท ต้มกินดีแล
  • ขนานที่สาม เอาต้นมูก 1 หัวข่า 1 ต้นตากวาง 1 ยาหัว 1 อ้อยดำ 1 ชั่งเอาอย่างละถ่อกัน ส่วนต้นตากวางนั้นให้เอาน้อยกว่าหมู่ ต้มกินดีแล
  • หมายเหตุ เวลาจะต้มยานี้ให้แต่งเครื่องดังนี้
    1. ซวย 2 ซวย ใส่ปากหม้อ
    2. หมากคำหนึ่ง
    3. เทียน 4 คู่
    4. เหล้าก้อง ไข่หน่วย
    5. เงิน 1 บาท
    เครื่องทั้งหมดนี้ ให้เอาบูชาไว้นำก้อนเส้าและเวลาดังไฟต้มนั้น บ่ให้เปลี่ยนต้นฟืนเบื้องใดไว้เบื้องนั้นแล

ยาขี้โม้เข้าเอ็นเข้ากระดูก

ให้เอาหัวขิงแดง 1 ข่าโคม 1 ยาหัว 1 อ้อยดำ 1 ข้าวจ้าว 1 เอาอย่างละถ่อกันต้มกินดีแล

ยาขี้โม้ปากคำ

ให้เอาฮากอีเลิศ 1 ฮากหวดข้าว 1 ฮากปอแก้ว เอาทั้งใบทั้งฮากสู่อันใช้น้ำมวกส้มเป็นน้ำกระสายต้มฮม ดีแล

ยาขี้โม้ค้าง

ให้เอาต้นตีนนก 1 เครือหมากร่าง 1 ยาหัว 1 ต้มกินดีแล

อีกขนานหนึ่ง เอาต้นเสียวน้อย 1 แก่นส้มโฮง 1 หัวข่าป่า 1 หัวข่าบ้าน 1 แก่นตากวาง 1 น้ำตาล ่ 1 ยาหัว 1 ให้เอาพอสมควรต้มกิน ดีแล

 

ว่าด้วยยาขี้คะยือ

ยาขี้คะยือ

  • ขนานที่หนึ่ง ให้เอาต้นแสงพา ทั้งใบทั้งฮาก ต้ม 6 บวย เอาบวยหนึ่ง แล้วให้เอาน้ำเหล้าตัดจักหน่อยกินดีแล
  • ขนานที่สอง เอาขิง 1 หัวแห้วหมู 1 หมากพิลา 1 ข้าวหมิ้น 1 ดีปลี 1 หมากส้มมอ 1 หมากคายเข้า 1 ตำบดให้แหลกดีแล้ว จึงเอาน้ำเหยี่ยวงัวดำเป็นน้ำกระสาย ปั้นลูกกลอนตากให้แห้ง กินมื้อเช้ามื้อแลง ดีแล
  • ขนานที่สาม เอาแมงสาป 3 โต มาปิ้งให้กินดีแล
  • ขนานที่สี่ เอาปลาดุก 3 โต มาเผาไฟให้ไหม้แล้วแช่น้ำเหล้ากิน ดีแล
  • ขนานที่ห้า เอาสารจอดเฟื้อง 1 เกลือสินเธาว์ 1 บาท พริกน้อยซอม 1 ดินไฟเอาหน่อยหนึ่ง ตำบดเป็นฝุ่นกินกับน้ำฮ้อน ดีแล
  • ผิว่า มันเซาแล้ว ให้เอาใบหุ่งแดง 1 ใบ เปล้สหลวง 1 ใบง้วนหมู 1 ใบหมากผู 1 ใบซุงซา 1 สิ่งละถ่อกันมาแช่อาบ ดีแล

 

ว่าด้วยยาแข้งขา แอวคด

ยาแข้งขา แอวคด

  • ขนานที่หนึ่ง ให้เอาเปลือกหมากเม้า 1 ข้าวหมิ้นขึ้น 1 มาตำดอมกัน นึ่งพออุ่นๆ โพ๊ะดีแล
  • ขนานที่สอง เอาใบบีหมี นึ่งโพ๊ะ ดีแล
  • ขนานที่สาม เอาเห็ดขี้ควาย 1 ฮากตาล 1 ฝนใส่น้ำมันงา ทาดีแล

ยาปวดแข้งปวดขา

ให้เอาเปลือกงิ้ว 1 ข้าวจ้าว 1 มาตำดอมกัน แล้วเอาน้ำมวกเป็นน้ำต้มกิน ดีแล

ยาฮักษาบาดแผลถืกของมีคม (แผลสด)

ให้เอาเครือเขามวก ฝนใส่น้ำมันงา ทาดีแล

ยาบาดเปื่อยลุกลาม

ให้เอาหมากเขือขื่นเหี่ยวแห้งคาต้น มาเผาไฟให้ไหม้แล้วตำบดใส่น้ำมันงา ทาดีแล

ยาฆ่าแม่บาด

ให้เอาเปลือกหมาก มาตำตองเอาน้ำ แล้วผสมกับน้ำงาดิบ กินดีแล

 

ว่าด้วยยาเกี่ยวกับท้อง

ยาเกี่ยวกับท้อง

  • ขนานที่หนึ่ง ให้เอาแก่นหมากยาง 1 แก่นหนามคอม 1 แก่นหมากหนามแท่ง 1 แก่นคัดเค้า 1 เอาถ่อกันต้มกินดีแล
  • ขนานที่สอง เอาหญ้าหลักกลางนา 3 ยอด ขิง 3 ฝาน พริกน้อย 3 หน่วย ต้มกิน ดีแล
  • ขนานที่สาม เอาเครือเขาฮอ 1 พริก 7 ขิง 7 กระเทียม 7 ต้มกินดีแล ผิว่า เจ็บท้องบิด ให้เอาใบผักกาด บดให้แหลกใส่น้ำเผิ้งกินดีแล
  • ขนานที่สี่ เอาขี้ซีบดให้แหลกแล้วเอาพริก 1 ขิง 1 กระเทียม 1 พอสมควร แช่ใส่น้ำเหล้ากินดีแล
  • ขนานที่ห้า เอาฮากหมากซัก 1 พริกไทย 7 เมล็ด ขิง 7 ฝาน ต้มกินดีแล

ยาท้องบิด - ท้องเจ็บ

ให้เอาฮากกำยาน ต้มกินดีแล หรืออีกขนานหนึ่ง เอาเปลือกหมากพร้าวห้าว 1 ใบส้มพ่อ 1 ต้มกินดีแล

ยาเจ็บเสียบ - ยึ่งท้อง

ให้เอาเปลือกอึงกา 1 แก่นเกลือ 1 ส่วนแก่นเกลือให้เผาไฟให้ไหม้ ตำเอาน้ำหมากเกลือเป็นน้ำ หลามใส่ปล้องไม้ไผ่ กินดีแล

อีกขนานหนึ่ง ให้เอาฮากคูณ 1 ฝักหมากบ้า 3 หน่วย 1 หมากซัก 3 หน่วย 1 สะดีปี 1 พริก 1 ขิง 1 กระเทียม 1 หัวฝักบั่ว 1 บดคนเข้ากันแล้ว ให้ตำเอาหญ้าห่อมแก้วเป็นน้ำกระสายปั้นเป็นลูกกลอน กินดีแล

ยาเจ็บท้อง ขี้เป็นลูก เป็นเลือด

ให้เอาขี้ครั่งดิบ 1 พริก 1 ขิง 1 กระเทียม 1 หมากกล้วยตีบ 3 หน่วย 1 มาตำดอมกันแล้ว ห่อปิ้งไฟให้สุก แช่น้ำกินดีแล

อีกขนานหนึ่ง เอาฮากส้มกบ 1 ฮากมุกน้อย 1 ฮากมูกใหญ่ 1 เอาถ่อกันต้มกินดีแล้ว

ยาลงท้องทั้งเจ็บเสียบพวนท้อง

ให้เอาหมากส้มมอ 1 สะดีปี 1 น้ำอ้อย ถ่อกันต้มกิน ดีแล

ยาลงท้อง

ให้เอากล้วยตีบ 3 หน่วย มาเผาทั้งดิบแล้วเอาข้าวจ้าวพอสมควร ตำใส่ในกล้วยตีบนั้น ปิ้งไฟกินดีแล

ยาเจ็บท้อง

ให้เอาใบหว้านชน ญ่อง (ขยำ) ใส่น้ำเหล้าเด็ด กินดีแล

ยาเจ็บท้องแล้ง

ให้เอาหมากน้ำเต้าปุง 1 ขี้ซี 1 ยาหัว 1 อ้อยดำ 1 ต้มกิน ดีแล

ยาท้องไค่ท้องพอง

ให้เอาเปลือกอึ่งกา 1 แก่นสัก 1 แก่นตูมตัง 1 แก่นหาด 1 แก่นคูณ 1 อ้อยดำ 1 เอาอย่างละถ่อๆ กันต้มเคี่ยว 3 บวย เอา 3 บวย แล้วเอาน้ำเหล้า 3 ผอง น้ำเผิ้งผอง 1 ผสมกันกินดีแล

ยาคัดท้องไค่ คิงเหลือง ตาเหลือง กินเข้าบ่แซ่บ

ให้เอาใบผักกาด 1 ถั่วสะแดด 1 เข้าจ้าว 1 ตำให้แหลกแล้วใส่น้ำเหล้าเด็ด กินดีแล้ว

ยาลงดำลงแดง

ให้เอาต้นส้มพ่อ 1 บาท ใบฮุ่งแดง 1 บาท ใบกล้วยตีบ 2 บาท เข้าเปลือกน้อยหนึ่งตำดอมกัน แล้วนึ่งให้สุก กินดีแล

ยาขี้เยี่ยวบ่ออก

ให้เอาฮากหมากหวด 1 ฮากนมแมว 1 ฮากคัดเค้า 1 ฮากยานาง 1 ต้มกินดีแล

อีกขนานหนึ่ง เอาฮากหมากเฟือง 1 ฮากจูมคาน 1 เบี้ยพลู 1 ฝนแล้วเอาน้ำเหล้าตัดหน่อยหนึ่งกินดีแล

ยาห้ามขี้

ให้เอาเปลือกส้มโฮง 1 เปลือกหว้าชมพู 1 เปลือกเฮื้อนกวาง 1 ต้มกินดีแล

ยาห้ามฮาก

ให้เอาฮากส้มโฮง 1 ยาหัว 1 ตาไม้ไผ่บ้าน 1 ต้มกินดีแล

ยาแก้เจ็บท้อง ทั้งขี้ทั้งฮาก

ให้เอาขมิ้นขึ้น 1 หัวหว้านไฟ 1 ฮากหญ้าโคยงู 1 แมงมุม 1 ฮังแตน 1 ฮากหญ้าคา 1 ตอกเกี้ยวซ้าย 1 กลั้นใจหยุมเอาขี้เถ้ากลางคีไฟ 1 หยุมใบหมากกล่ำน้อย 7 ใบ ตำแซ่น้ำให้กินดีแล

ผิว่า มันบ่เซา มันออกฮ้อนหลายชื่อว่า ไฟลามโคน ให้เอาใบหมากนาง 1 เขากวาง 1 ต้มกินดีแล

หรือ เอาฮากมูกน้อย 1 ข้าวเจ้า 1 อ้อยดำ 1 เอาถ่อกันตำดอมกันแล้วแช่น้ำกิน ดีแล

ยาฆ่าแม่ท้อง

ให้เอาฮากเว่อหวาน ฝนใส่น้ำเหล้าเด็ดกิน ดีแล หรือ เอาฮากส้มขี้มอดต้มกิน ดีแล หรือ เอาใบติดต่อ 1 ใบเล็บฮุ้ง 1 ฮากกำลังเสือโคร่ง 1 ยาหัว 1 ต้มกินดีแล

 

line

 

ya hag mai

ที่มา : หนังสืออนุสรณ์งานพระราชทานเพลิงศพพระครูอุบลเดชคณาจารย์ (ต่วน นิทฺเทสโก)

 

 

ยาแก้ไข้ต่างๆ

อาการไข้ของคนเราจำแนกได้เป็นหลายประเภท ซึ่งต้องดูอาการที่เป็นแล้วจึงปรุงยา ซึ่งมีกันหลายขนานดังนี้

ยาแก้ไข้

  • ให้เอาผักหุ่นไฮ่ 1 ต้นตาไก้ 1 อ้อยดำ 1 เปลือกสา 1 เอาพอสมควรมาแช่น้ำกินดีแล ผิว่าไข้มันฮาก ให้เอาใบเกี้ยงคำมือ 1 ตัดท้ายตัดหัวแล้วเอาปู 1 โต ฆ่าแล้วมาแช่ดอมกันกินดีแล
  • ผิว่า ไข้แล้วมันบ่หลบ ให้เอาฮากหญ้าขัด 1 แพงกำฮ้อย 1 ยานาง 1 ข้าวจ้าว 1 อ้อยคำ 1 ผักหวานบ้าน 1 ก้านตง 1 เอาท่อกันตำแล้วกรองเอาน้ำกิน ดีแล
  • ผิว่า ไข่กินข้าวบ่ได้ ให้เอาหญ้าห่อมแก่ว 1 พริก 1 ขิง 1 กระเทียม 1 เอาท่อกันต้มใส่น้ำ 7 บวย เอาบวย 1 กินดีแล
  • ผิว่า ไข้บ่มีแฮง ให้เอาผากม่วงกะสอ มาเคี้ยวใส่น้ำอ้อย กินดีแล ผิว่าไข้สั่นทั้งวันทั้งคืนให้เอาต้นลับลืน 3 ต้น ต้นหญ้าห่อมแก่ว 3 ต้น ใบสะพันกา 3 ใบ พริกขิง พอสมควร ต้มเคี้ยวกิน ดีแล

ยาแก้ไข้กินผิด

ให้เอาเปลือกแคน 1 แก่นก้างปลา 1 แก่นกลางน้ำ 1 ย่างไฟ แช่น้ำกิน ดีแล

อีกขนานหนึ่ง เอาฮากหมากตูม 1 ฮากก้างปลา 1 ฝนกินดีแล

เอาหมากหนวดแมว 1 หมากข่า ฮากหมากกล่ำตาควาย 1 ผักหวานบ้าน 1 ก้านตง 1 ถั่วสะแดด 1 ข้าวจ้าว 1 อ้อยดำ 1 น้ำไส้เดือน 1 น้ำสร้างน้อย 1 เอาท่อกันแช่น้ำกิน ดีแล

ผิว่า มันถือคอเจ็บฮ้ายหลาย ให้เอา ฮากน้ำแย่ ฝนด้วยน้ำฮากทราย กินดีแล

ผิว่า มันบ่ฮู้เมื้อคิง ให้เอา ฮากเฮื้อนกวาง 1 ฮากน้ำแย 1 ฮากสะโก 1 จันทร์แดง 1 ฝนกินดีแล

อีกขนานหนึ่ง เอาแก่นสะโก แช่อาบดีแล ผิว่าไข้คีงฮ้อนให้เอาหมากตูม 1 ฮากดอกช้อนน้อย 1 ฝนใส่น้ำเหล้าผิวคีง ดีแล

ยาไข้ทกทื้น

ให้เอาฮากอีเลิศ 1 ฮากสีไค 1 ฮากผีเสื้อ 1 ผักบั่ว 1 ขี้เถ้ากลางคีไฟ 1 เอาพอสมควรตำทาปลายตีนปลายมือ และทาซะหน่อง ดีแล

ยาไข้ตีนมือฮ้อน

ให้เอาสาดเฮี้ยน 1 เล็บตีน 1 เล็บมือ 1 มาเผาไฟให้กินเบิ่งก่อน ผิว่ามันแลบลิ้นออกปากแลบๆ นั้นชื่อว่า "ไข้ทำทานแลบลิ้น"

ยาไข้ทำทานแลบลิ้น

ให้เอาโด้นไฟสุด 1 ด้ามขวานสุด 1 ฝนใส่น้ำให้กินเสียแล้ว จึงเาฮากหมากนัด 1 ฮากหมากม่วย 1 ดองปลาฝา 1 กระดูกกา 1 น้ำเงิน 1 น้ำคำ 1 ฝนให้กินแล

ผิว่า ให้กินยาดังที่กล่าวนี้แล้ว ยังแลบลิ้นอยู่ดังเก่า ชื่อว่า ออกเงา ให้เอา ฮากเดื่อป่อง 1 ยานาง 1 ฝนให้กิน ดีแล

ผิว่า ไข้คีงเย็นซื่อๆ ให้เอาฮากท่อน 1 ไม้เข้าจี่ 1 หัวหมากหนาม 1 ฝนกินดีแล

ผิว่า ไข้คีงเย็นหนหวย อยู่บ่ได้ อยากให้วีอยู่เรื่อยๆ ให้เอาฮากหมากเขือขื่น ฝนใส่น้ำเหล้าโท กินไล่พิษออกเสียก่อน แล้วจึงเอาฮากสงฝนใส่น้ำข้าวจ้าวกิน ดีแล

ผิว่า บ่ฮู้เมือคีง บ่มืนตา ถามบ่ปาก ให้เอาฮากทัน 1 ฮากสัมมา 1 ฮากถั่วพู 1 ฮากสะคาม 1 ฮากม่วงกะสอ 1 ฝนกินดีแล

ผิว่า บ่เซา ให้เอาฮากหมากเอิ๊ก 1 หญ้าปากควาย 1 ฮากต้นหมากล่ำ 1 ฮากส้มลม 1 ฝนให้กินดีแล

ผิว่า ไข้ออก ตีนเย็น มือเย็น ชื่อว่า ออกดำ ให้เอา ฮากท่อน 1 ไม้เข้าจี่ 1 ฮากมอน 1 ฝนกินดีแล อีกขนานหนึ่ง เอาแค่ไม้ยมผา ฝนกินดีแล

ผิว่า ไข้บ่อถอย บ่สว่าง คีงเย็น ให้เอา ฮากซาตรี 1 ฮากส้มกบ 1 ฮากเดื่อ 1 ฮากหิ่งหาย 1 ฮากดอกพุทธ 1 ฮากหญ้าโคยงู 1 ฝนกินดีแล

ยาไข้ซำเฮื้อ

ให้เอาแก่นบก 1 แก่นแพงพิมาน 1 ต้มกิน ดีแล

ผิว่า ยาไข้ซำเฮื้อและเจ็บขัดหน้าขัดหลัง ให้เอาต้นตูมทั้ง 5 คือ ใบ เปลือก แก่น ฮาก ยอด อย่างละเท่ากันต้มกิน ดีแล

อีกขนานหนึ่ง เอาขี้ช้างพลาย 1 แก่นข้าวโคด 1 ขั้น หมากอึ 1 ต้มกินดีแล

ยาไข้หนหวยธาตุขันธ์บ่สว่าง

ให้เอาฮากหญ้าขัด 1 ฮากหญ้าผากควาย 1 แพงคำร้อย 1 ตาอ้อยคำ 7 ตา 1 แมงมุม 7 โต 1 ขี้แมงไย 1 ฮากลับลืน 1 มือหมากน้ำกำมือ 1 ถั่วสะแดด 1 ข้าวจ้าว 1 เอาท่อกันตำให้แหลก แช่น้ำกินดีแล

ยาไข้มันเส่า

ให้เอาฮากเทียน หรือ ฮากหากข้า หรือฮากปสมลม ฝนให้กินดีแล

ผิว่า ไข้มันเส่าไค่คาวไหลออก ให้เอาหมากก้วย 1 ข้าวหมิ้น 1 ท่อกันตำแช่น้ำให้กิน ดีแล หรือ เอาฮากบ้าลาย หรือฮากยอแดง ฝนกินดีแล หรือเอาหัวหญ้าคมปาก 1 ขี้ไส้เดือน แช่น้ำให้กิน ดีแล

ยาไข้แกว่งหัว ชื่อว่า ม้าแล่น

ให้เอาฮากชุมแสง หรือฮากยอแดง ฝนให้กินดีแล หรือ ขุดเอาทรายเลิ๊กเพียงศอกมาแช่น้ำกินดีแล

ยาไข้แกว่งหัว ชื่อว่า จงอางโตแม่

ให้เอาไม้ไผ่ช้างคำ 1 ไม้ไผ่ช้างไพ 1 ไม้ไผ่ใหญ่ 1 ไม้ไผ่ป่า 1 ฝนกินดีแล

ผิว่า บ่เซา ให้เอาแก่นเดื่อใหญ่ 1 เดื่อป่อง 1 เดื่อดิน 1 ไม้ไผ่บ้าน 1 ฝนกินดีแล

ผิว่า บ่เซา ให้เอาฮากตากวาง 1 ฮากตาไก้ 1 ฮากตานกกด 1 ฮากตาเสือ 1 ฝนกินดีแล

ยาไข้ตีนดำ มือดำ ซางเหลือ ซางมุม

  • ให้เอาตอใต้น้ำ 1 แก่นกะเบา 1 แก่นงางซุ่ม 1 แก่นกุ่ม 1 แก่นก่าม 1 ฝนกินดีแล
  • อีกขนานหนึ่ง ให้เอาฮากซมซื่น 1 ฮากซาซู่ 1 ฮากดอกเข็ม 1 ฮากดอกต้าง 1 ฝนกินดีแล
  • อีกขนานหนึ่ง เอาฮากขามป่า 1 ฮากขามบ้าน 1 ฮากขามแป 1 ฮากผักหวานบ้าน 1 ฮากก้านตง 1 ต้มกินดีแล
  • อีกขนานหนึ่ง เอาฮากโกส้ม 1 ฮากโกนา 1 ฮากหมากเฟือง 1 เครือขี้โก๊ะ 1 ฝนกินดีแล
  • อีกขนานหนึ่ง เอาฮากลุมพุก 1 ฮากหมากเว่อ 1 ฮากหมากนาว 1 ฮากยมบ้าน 1 ฮากผมป่า 1 ฝนกินดีแล

ยาไข้ตาเหลืองขนคีงลุก

ให้เอาต้นเหม้าใหญ่ 1 เม้าตาเขียว 1 เม้าคน 1 ฝนกิน ดีแล ผิว่า บ่เซา ให้เอาต้นนมสาว 1 ต้นนมงัว 1 ต้นนมควาย 1 ต้นนมราชสีห์ 1 ฝนกินดีแล

ยาไข้หนักโต เป็นตุ่มนำปาก ชื่อว่า ออกซาง

ให้เอาแก่นหมากเหลื้อม 1 แก่นม่วง 1 แก่นขาม 1 หมากเว่อ 1 ฝนให้กินดีแล ผิว่า บ่เซา ให้เอาปีบปีแดง 1 ฮากลกครก 1 ฮากเต้าแล้ง 1 ฮากพุฒิน้อย 1 ฝนให้กิน ดีแล

ยาไข้เจ็บหัวเจ็บหลัง

ให้เอาหางกวางโตผู้ 1 หางกวางโตแม่ 1 ฮากต้นหมาว้อ 1 ฮากก้างปลา 1 ฝนกิน ดีแล ผิว่า บ่เซา ให้เอาต้นตีนเป็ดน้อย 1 ต้นตีนเป็ดใหญ่ 1 ต้นหว้าขี้นก 1 ต้นชุมพู 1 ฝนให้กิน ดีแล

ยาไข้มันฮ้อนหมดตัว

ให้เอาฮากพร้าว 1 ฮากหมาก 1 ฮากอีตู่ 1 ฮากหัวสิงไค 1 ฮากหมอน้อย 1 ฮากยานาง 1 หัวกล้วยตีบ 1 เอาพอสมควร แช่น้ำกินดีแล

ยาไข้กึบ

ให้เอาเปลือกต้นพันชาติ 1 ฮากหมากเขือบ้า 1 แมลงวัน 7 โต ไข่แมงสาบ 7 หน่วย 1 ไข่แมลงมุม 7 หน่วย 1 ตำใส่น้ำเหล้ากินดีแล

ยาห้ามไข้

  • ให้เอาฮากหญ้าคา 1 ฮากหญ้าขัดมอน 1 แพงคำฮ้อย 1 ฮากหญ้าลับลืม 1 ฮากหญ้าผากควาย 1 เข้าจ้าว 1 เปลือกทองบ้าน 1 เอาถ่อกัน แช่น้ำกินดีแล
  • อีกขนานหนึ่ง ให้เอาหญ้าผากควาย 1 หญ้าแพด 1 อ้อยคำ 3 ข้อ 3 ปล้อง เอาถ่อกัน ต้มกินดีแล
  • อีกขนานหนึ่ง เอาหัวแห้วหมู 1 เครือกอฮอ 1 ต้นสีไค 1 พริก 1 ขิง 1 เอาถ่อกัน ต้มกินดีแล
  • อีกขนานหนึ่ง เอาฮากหญ้าลับลืม 1 ฮากเดื่อป่อง 1 เปลือกกอก 1 ฮากถั่วพู 1 ฮากหญ้าคา 1 ต้มกินดีแล
  • อีกขนานหนึ่ง เอาเครือหมากแดก 1 แก่นคัดเค้า 1 ฝนกินดีแล

 

ยาหมากไม้ต่างๆ

อาการไข้อีกประเภทหนึ่ง ที่คนโบราณกล่าวถึงกันมาก ยารักษาก็มีกันหลายขนานดังนี้

ยาหมากไม้

  • ให้เอาฮากมอนเฮื้อ 1 ฮากฝ้ายเฮื้อ 1 ฮากน้ำแน่ 1 ฮากผักหวานบ้าน 1 ฮากก้านตง 1 อ้อยดำ 1 เอาถ่อกันแซ่น้ำกินดีแล
  • อีกขนานหนึ่ง เอาฮากนางแซ่ง 1 ฮากตูมกาน 1 ฮากหนามแท่ง 1 ฮากภังคี 1 ฮากฆ้อนกระแต 1 ฮากคอแลน 1 ฮากทง 1 ฮากน้ำเต้าน้อย 1 ฮากไม้แม่ฮ้าง 1 ฮากเหม้า 1 ฮากพีพ่วน 1 ฮากหมอน้อย 1 แช่น้ำกินก็ได้ ฝนกินก็ได้
  • อีกขนานหนึ่ง เอาฮากเข็มขาว 1 ฮากเข็มแดง 1 ฮากแลงซ้อน 1 ฮากคอแลน 1 หัวถั่วฟู 1 ฮากคัดเค้า 1 ฮากลุ่มพุก 1 ฮากหนามแท่ง 1 เบี้ยหมอน้อย 1 ฮากยานาง 1 ฝนกินดีแล

ยาทั่งพิษหมากไม้

ให้เอาฮากเฮื้อนกวาง 1 ฮากสะมัด 1 ฮากส่องฟ้า 1 ฮากซาติขาว 1 ฮากหมากเอิก 1 เอาถ่อกันแช่น้ำกินดีแล

ยาหมากไม้ออกตุ่มทั้งหลาย

ให้เอาฮากท่มพาย 1 ฮากสะคาม 1 ฮากซาซู่น้อย 1 ฮากฝ้ายเอื้อ 1 หินขาว 1 ฮากเหม้าน้อย 1 ฮากสักหลวง 1 ฮากหมากหวดน้อย 1 ฮากหมากแข้งขม 1 ฮากผักกะหย่า 1 ฮากอ้อยช้าง 1 ฮากส้มกบ 1 ฮากแตงแซง 1 ฮากไข่เน่าน้อย 1 ฮากไข่เน่าใหญ่ 1 ฮากหมอน้อย 1 ฮากยานาง 1 ผิว่า ออกตุ่มหลายมันเจ็บจนปากบ่ได้ ให้เอายาฝูงนี้แช่น้ำกินก็ได้ ฝนกินก็ได้ ดีแล

ผิว่า ตุ่มหมากไม้อันอื่นออกแกมตุ่มหมากไม้สุกก็ดี ให้เอา ฮากช้างน้าว 1 ฮากหมากแคขม 1 ฮากหมากหวดข้า 1 ฮากอ้อยช้าง 1 ฝนให้กินเบิ่งก่อน ผิว่า มันฮ้อนแต่หัวเถิงตีนเสมอกัน บ่ฮ้อนและพวนหลาย ยาถึกพยาธิแล ให้ฝนกินเรื่อยๆ จนเซาแล

ยาไข้หมากไม้ คือผีเข้าเจ้าสูน

ให้เอาฮากส้มลม 1 หัวข่าบ้าน 1 ฮากหมากแตก 1 มดแดง 1 ต้มกิน ดีแล

อีกขนานหนึ่ง เอาฮากยานาง 1 บีงูเหลือม 1 หินส้ม 1 ฝนให้กินดีแล

ยาไข้หมากไม้กินผิด

ให้เอาฮากงวงซุ่ม ฝนใส่น้ำเหล้าเด็ด กินดีแล

ยาตุ่มหมากไม้

ให้เอาฮากหย้าลับลืน 1 ฮากหญ้าขัด 1 ฮากหญ้าคา 1 อ้อยดำ 1 เข้าจ้าว 1 แช่น้ำกินดีแล

ยาหมากไม้ออกปานดำปานแดง

ให้เอาหอมเงือก 1 นมผา 1 จันทร์แดง 1 จันทร์ขาว 1 เงิน 1 คำ 1 ฮากเสียว 1 เงินเลียง 1 หินแห่งกลางห้วย 1 ตาไม้ไผ่บ้าน 1 ตาไม้ไผ่ช้างไพ 1 ตาไม้บง 1 อ้อยดำ 7 ตา แก่นกอกด่อน 1 ฮากเฟือง 1 แก่นเดื่อป่อง 1 แก่นเดื่อเกลี้ยง 1 น้ำส้างนก 1 น้ำไส้เดือน 1 เป็นน้ำกระสาย แล้วฝนยาฝูงนี้ใส่น้ำกินเทอญ คาย 5 บาท เหล้าก้องไข่หน่วย

ยาถอนพิษหมากไม้ทุกชนิด

ให้เอาฮากนมสาว 1 ฮากน้ำแน้ 1 แพงคำฮ้อน 1 ฮากเอี่ยนด่อน 1 ฮากส้มพ่อ 1 งิ้วคำ 1 งิ้วด่อน 1 จันทร์แดง 1 จันทร์หอม 1 ฮากภังคี 1 ฮากแฮนต้น 1 ฮากแฮนเครือ 1 ฮากดอกทอง 1 ฮากก้างปลา 1 ฮากหญ้ามุ้งกระต่าย 1 เครือแสนปล้อง 1 เครือแสนพัน 1 ข้าวหมิ้นต้น 1 เครือทำทานโตผู้ 1 เครือทำทานโตแม่ 1 ฮากทัน 1 ฮากพิลา 1 ฮากหมากสัก 1 แก่นแหน 1 ฮากหนามขี้แรด 1 ฮากไค้หางนาค 1 แก่นไข่เน่า 1 ฮากตูมกา 1 ฮากช้างน้าว 1 ผักชีช้าง 1 กว้างทะเล 1 ฮากสะมัด 1 ฮากปอเข้าจี่ 1 ฮากยานาง 1 ฮากเดื่อเกลี้ยง 1 ฮากเดื่อดิน 1 ฮากไม้เข้าหลาม 1 ซืนดิบ 1 ฝนกินดีแล

ยาไข้หมากไม้ลงท้อง

ให้เอาฮากเฮื้อนกวาง 1 ฮากก้างปลา 1 ฝนกินดีแล

ยาสะเออะหมากไม้

ให้เอาฮากตีนจำ 1 ไม้เท้าสาน 1 ฮากหมากน้ำ 1 ฮากยานาง 1 ฮากนมผา 1 ฝนกินดีแล

ยาฆ่าพิษหมากไม้

ให้เอาขี้กะเดือน 7 โต มาฟักให้หมุ่นๆ แล้วเอาน้ำหม้อนึ่งแฮมคืนแซ่ ทาตุ่มหายแล

ยาตัดฮากหมากไม้

ให้เอาฮากหมากแปบ 1 ฮากขี้อ้นน้อยแคมน้ำ 1 ฝนกิน ดีแล

คาถาเป่าพิษหมากไม้ทั้งหลาย

โอมผู้เฒ่าชุมพูปูนแดง ผู้แฮงซุ่มปูนเบี้ย ปากกูเค็มปานเกลือ 3 ก้อน ปากกูฮู้ฮ้อนปานถ่านไฟแดง ให้หายปานแป้งกะแด้งปานปูน โอม สะหุมติด (ว่า 3 เทื่อ แล้วจึงเป่าแล)

คาถาเป่าหมากไม้ใหญ่ออกปานดำปานแดง

ผุ สุ คู อุ อะ พุทโธ ธมฺโม สงฺโฆ อะ นะ โอมสะหุมติด ว่า 7 เทื่อ แลก่อนจะเป่าให้ตั้งคาย ขันธ์ 5 เหล้าก้อง ไข่หน่วย เงินสลึงหนึ่ง แพรมน 1 ข้าวสารและหมากพลู พอสมควรตั้งคายแล

 

line

 

ya hag mai

ที่มา : หนังสืออนุสรณ์งานพระราชทานเพลิงศพพระครูอุบลเดชคณาจารย์ (ต่วน นิทฺเทสโก)

 

 

ตำรา : ได้แก่ แบบแผน หรือ หนังสือ หรือใบลาน ที่ว่าด้วยวิชาการต่างๆ บันทึกไว้ให้ลูกหลานได้นำไปใช้ประโยชน์
ยา : ได้แก่ ของสำหรับปัวพยาธิ หรือของบรรเทาความเจ็บปวดต่างๆ (ปัว=รักษา) ให้อยู่ดีมีสุข ร่างกายแข็งแรง ประกอบสัมมาอาชีพได้เป็นปกติสุข

ตำรายาสมุนไพรพื้นบ้านอีสาน หรือ ตำรายาฮากไม้ เป็นหนังสือใบลานมีหลายคัมภีร์ด้วยกัน เอิ้นว่า "คัมภีร์อภัยสันดา, คัมภีร์มหาโชตะรส" และ "คัมภีร์ปฐมจินดา" เป็นต้น เป็นของเก่าแก่ซึ่งมีมาแต่โบราณกาล ยาปัวพยาธิทุกชนิดบ่ว่าจะเป็นยาแผนโบราณหรือยาแผนปัจจุบันก็ตาม โดยส่วนหลายแล้วเค้าเดิมแม่นเอามาจากฮากไม้หรือส่วนใดส่วนหนึ่งของต้นไม้ การออกไปเก็บยาในป่าของคนโบราณนั่นย่อมต้องมีพิธีรีตรองต่างๆ กัน บางคนก็ใช้กล บางคนก็ใช้เวทย์มนต์และคาถา ตลอดจนต้องหาฤกษ์ หายาม เวลาไปเอายา จึงจะสัมฤทธิผล ดังตำรากล่าวไว้ว่า

วันอาทิตย์ ยามเช้า
ยามสาย
ยามเที่ยง
ยามค่ำ
พิษยาอยู่ลำต้น
พิษยาอยู่ราก
พิษยาอยู่ใบ
พิษยาอยู่เปลือก
วันจันทร์ ยามเช้า
ยามสาย
ยามเที่ยง
ยามค่ำ
พิษยาอยู่ราก
พิษยาอยู่แก่น
พิษยาอยู่ใบ
พิษยาอยู่เปลือก
วันอังคาร ยามเช้า
ยามสาย
ยามเที่ยง
ยามค่ำ
พิษยาอยู่ใบ
พิษยาอยู่เปลือก
พิษยาอยู่ลำต้น
พิษยาอยู่ราก
วันพุธ ยามเช้า
ยามสาย
ยามเที่ยง
ยามค่ำ
พิษยาอยู่ราก
พิษยาอยู่ใบ
พิษยาอยู่เปลือก
พิษยาอยู่แก่น
วันพฤหัสบดี ยามเช้า
ยามสาย
ยามเที่ยง
ยามค่ำ
พิษยาอยู่แก่น
พิษยาอยู่ราก
พิษยาอยู่ใบ
พิษยาอยู่ลำต้น
วันศุกร์ ยามเช้า
ยามสาย
ยามเที่ยง
ยามค่ำ
พิษยาอยู่ใบ
พิษยาอยู่ราก
พิษยาอยู่เปลือก
พิษยาอยู่ลำต้น
วันเสาร์ ยามเช้า
ยามสาย
ยามเที่ยง
ยามค่ำ
พิษยาอยู่ราก
พิษยาอยู่ลำต้น
พิษยาอยู่ใบ
พิษยาอยู่แก่น

 

เมื่อไปถึงป่าตามฤกษ์ยามแล้ว ยังจะต้องมีกรรมวิธีในการเอายาอีก เพราะคนโบราณถือว่า สรรพสิ่งใดๆ ในโลกล้วนมีเจ้าของ ต้นไม้ก็มีเทพารักษ์ การจะเก็บยาจึงต้องมีการขอด้วยหลากหลายกรรมวิธีเช่นกัน ดังจะยกตัวอย่างพอสังเขปดังนี้

มนต์ปลุกยาแบบที่ 1

โอม กมฺมะเกมะมะ ว่า 3 เทื่อแล้วให้ทืบต้น 3 เทื่อ จึงว่า มนต์ยามพระยาธรผู้รักษาต้นยา ว่า "โอม ทิพย์พระยาธร ขี่ม้าจรมาจอกพอกๆ ฆ้อนกูจักตอกหัวพระยาธร ขี่ม้าจรลอดเมฆ" ว่า 3 เทื่อ แล้วจึงกล่าวมนต์ปลุกยา ว่า "โอม ขะลุกๆ กูจักปลุกฮากยาก็ตื่น พญายาไปอยู่แห่งอื่นก็ให้เสด็จเข้ามาสู่ต้นไม้อยู่ลีลา เสด็จเข้ามาอยู่ต้นยาอยู่ลีล้าย เชื้อลูกท้าวฝูงหมู่พญายา โอม สวาหับ" ว่า 3 เทื่อ แล้วจึงเอามือสั่นต้นยา 3 เทื่อ แล้ว ขุด หรือ ฟันเอาเทอญ

มนต์ปลุกยาแบบที่ 2

"โอม ทิพมนต์ มนต์เจ้าพญายา พระฤาษีสั่งมาให้กูเอาต้นนี้ไปใส่...... (คนไข้ผู้ชื่อว่า...) ให้ซ่วง ให้เซา โอม สวาหายะ" ว่า 3 เทื่อ แล้วจึงขุด หรือฟันเอาเทอญ

คาถาปลุกต้นยา (อีกแบบหนึ่ง)

"คับปัง คับระงับ คูบาสิทธิยะ ให้กูทงๆ ชินะ สวาหะ" ว่า 3 เทื่อ แล้วจึงขุด หรือฟันเอาเทอญ

พิษณุยา

เป็นการเรียนรู้เพื่อเป็นหมอยา จะต้องมีการแต่งขันธ์ 5 เพื่อการบูชา ประกอบด้วย พานหรือขัน 5 บรรจุ เทียนเล่มบาท 4 เล่ม เทียนน้อย 4 คู่ เทียนกิ่ง 4 คู่ ซวยกลม 4 ซวย ซวยเป 4 ซวย (ซวย=การม้วนใบตองลักษณะเป็นกรวย) ดอกไม้ขาว ซิ่นผืน แพรวา เหล้าก้อง ไข่หน่วย และเงิน 24 บาท

แต่งเครื่องครบแล้วให้ใต้เทียนติดขันธ์ 5 ยกขึ้นใส่หัว แล้วจึงว่า พิษณุยา ดังนี้

โอมสิท   โอมทง   โอมสิท   โอมทง
โอมสิท   โอมทง   กูทงแล้วกูบ่ได้ทงอาสน์
กูทงแล้วกูบ่ได้ประมาทครู   โอมสิท   โอมจับ
โอมสิท   โอมจับ   โอม   พิษณุจับกกยา
โอม   พิษณุจับฮากยา   โอมสิทธิ   โอมจับ
โอม   พิษณุจับ   โอม   พิษณุจับ   โอม   พิษณุจับ

ว่า 3 เทื่อแล      

มนต์ปลุกเศกยา

"โอม ขะลุกๆ พ่อครูกูปลุกๆ ลุกแล้วอย่านั่ง พ่อครูกูสั่นๆ ลุกแล้วอย่านอน โอมสวหายะ" ให้ฝนยาแล้วจึงว่ามนต์ปลุกเศกยานี้ 3 เทื่อ จึงให้กินเทอญ

คาถาปลุกยา (แบบที่ 1)

สกฺกตฺวา พุทฺธรตฺนํ
หิตํ เทวมนุสฺสานํ
นสฺสนฺตุปทฺทวา สพฺเพ
สกฺกตฺวา ธมฺมรตฺนํ
ปริฬาหูปสมนํ
นสฺสนฺตุปทฺทวา สพฺเพ
สกฺกตฺวา สงฺฆรตฺนํ
อาหุเนยฺยํ ปาหุเนยฺยํ
นสฺสนฺตุปทฺทวา สพฺเพ
โอสถํ อุตฺตมํ วรํ
พุทฺธเตเชน โสตฺถินา
ทุกฺขา วูปสเมนฺตุ เต
โอสถํ อุตฺตมํ วรํ
ธมฺมเตเชน โสตฺถินา
ภยา วูปสเมนฺตุ เต
โอสถํ อุตฺตมํ วรํ
สงฺฆเตเชน โสตฺถินา
โรคา วูปสเมนฺตุ เต
(ว่า 3 เทื่อ แล)



คาถาปลุกเศกยา (แบบที่ 2)

อตฺถิ อิมสฺมึ กาเย เกสา โลมา นขา
ทนฺตา ตโจ มํสํ นหารู อฏฐิ อฏฐิมิญชํ
วกฺกํ หทยํ ยกนํ กิโลมกํ ปิหกํ
ปปฺผาสํ อนฺตํ อนฺตคุณํ อุทริยํ กรีสํ
ปิตฺตํ เสมฺหํ ปุพฺโพ โลหิตํ เสโท เมโท
อสฺสุ วสา เขโฬ สิงฺคานิกา ลสิกา มุตฺตํ
มตฺถเกมตฺถลุงฺคํ
(ว่า 3 เทื่อ แล)

 

หมายเหตุปิดท้าย
            ตำรายาทั้งหมดนี้ เป็นของโบราณ ชื่อเรียกที่ปรากฏเป็นชื่อเรียกตามท้องถิ่น (อุบลราชธานี) ซึ่งอาจจะมีชื่ออื่นๆ แตกต่างออกไปตามแต่ละพื้นถิ่น คำบางคำก็มีความหมายเป็นการเฉพาะของหมอยาที่เข้าใจกันได้ ซึ่งทางคณะผู้จัดทำไม่อาจอธิบายออกมาให้ชัดเจนกว่านี้ได้ ท่านผู้ใดทราบความหมายที่แน่ชัดโปรดได้ชี้แนะด้วย รวมทั้งชื่อของโรคที่เป็นภาษากลาง และสรรพคุณทางยาที่ได้เคยทดลองแล้ว
ทีมงาน IsanGate.com

 

ยาเกี่ยวกับผู้หญิง

ดูเหมือนว่า ผู้หญิง จะมีโรคภัยไข้เจ็บมารบกวนมากหลาย ด้วยความเป็นแม่ที่อาจมีผลกระทบต่อลูกน้อย ตำรายาที่เกี่ยวกับผู้หญิงจึงมีจำนวนมาก มีหลายขนานดังนี้

ยาล้อมลูกในท้อง

  • ขนานที่หนึ่ง ให้เอาฮากตองคั่ง 1 ฮากหม้อน้อย 1 ฮากยานาง 1 หญ้ากระทืบยอบ 1 ถ้าเป็นไข้ด้วยให้เอาหญ้ากระทืบยอบ 1 เหมือดคน 1 ผีหมอบ 1 ฝนกิน ถ้าได้ฮากตอกคั่ง แล้วเอาหญ้ากระทืบยอบออกเสีย
  • ขนานที่สอง ให้เอาฮากยานาง 1 ฮากผักตำนิน 1 ฮากผักหวานบ้าน 1 ฮากต้นขัดมอน 1 ฮากก้างปลา ฝนกินดีแล

ยาแก้เลือดหรือกะบูนเจ็บจุกเสียดท้อง

ให้เอาเปลือกต้นยานางแดง 1 เปลือกยางดำ 1 หัวยีบา 1 ฮากไม้ส้มเสี่ยว 1 ฮากจวงหอม 1 ฮากตูมกาขาว 1 ฮากตูมกาดำ 1 ฮากตูมกาแดง 1 ฮากเอี่ยนด่อน 1 ฝนกินดีแล

ยาแก้ผู้หญิงเลือดขึ้นกินของผิดอยู่กรรมบ่ได้

ให้เอาผากตูมบ้าน 1 ผากตูมกา 1 ผากตูมตัง 1 ผากสัง 1 ผากพิมาน 1 ผากกุง 1 ผากสะแบง 1 ผากจำปา 1 ผากเขียบ 1 ผากบก 1 ผากแดง 1 ผากหนามคอม 1 ผากเหลื่อม 1 ผากซาดเคลือ 1 ผากลุมพุก 1 ผากกะโดน 1 ผากงิ้วผา 1 ผากจานต้น 1 ผากจานเคลือ 1 ฮากพังคีน้อย 1 พายเสลียง 1 พายสะเบา 1 ฮากเจียงปืน 1 ฮากดูกใส 1 ฝนกินดีแล

ยาแก้เลือดผู้หญิงผู้ชายบ่ดีเลือดออกแข้ว

ให้เอาพริกไทย 7 เมล็ด ดีปลี 7 เมล็ด ขิง 7 ฝาน กะเทียม 7 กลีบ หญ้าแห้วหมู 7 หัว ในหมากฝ้าย 7 ใน หญ้าห่อมแก่ว 1 บาท หญ้าปากควาย 1 บาท เปลือกท่อน 1 บาท ใบหว้านชน 1 บาท ซอยตากแดดให้แห้งแล้วตำให้ละเอียด ดองน้ำเหล้า 7 แก้ว ไว้ 7 คืน แล้วกินมื้อหนึ่ง 3 เวลา คือ เช้า เที่ยง มื้อแลง เทื่อละจอกน้ำชา ซู่วันดีแล

ยาแกเลือด้ผู้หญิงกินของผิด

ให้เอาฮากพีพ่วน 1 ฮากแขม 1 ฮากคอนหมา 1 บาชาดต้น 1 ตาไม้ไผ่ช้างไพ 1 ตาไม้ไผ่เหลือง 1 จันทร์หอม 1 ฝนกินดีแล

ยาแก้กรรมเย็น

ให้เอาฮากพังคีน้อย 1 ฮากช่องฟ้า 1 ฮากเอ็นอ้าข้าว 1 ฮากก้นครก 1 ฝนกินดีแล

อีกขนานหนึ่งให้เอาฮากพังคี 1 ฮากสมัด 1 ฮากดีนตังเปี้ย 1 ฮากเอ็นอ้า 1 ฮากคางฮุ่ง 1 ฝนกินบ่ต้องอยู่ไฟก็ได้ และเอาฮากเฮื้อนกวางเป็นยาต้มกินดีแล

ยาเลือดผู้หญิงอยู่กรรมน้ำนมบ่มี

ให้เอาฮากพังคีน้อย 1 ฮากช่องฟ้า 1 ฮากเอ็นอ้าข้าว 1 ฮากก้นครก 1 ฮากเข็มแดง 1 ฮากหมอน้อย 1 ฮากยานาง 1 ฝนกินดีแล

ยาอาบ

ให้เอาแก่นแคฝอยแช่น้ำอาบ ดีแล

ยาผู้หญิงออกกรรมแล้วน้ำนมบ่มี

ให้เอาเครือกะแมด 1 แก่นต้นหมากหล่ำใหญ่ 1 ฮากหมากเขือบ้าใส่ 2 ข้อกลาง 1 ต้มกินดี กินแล้วผิว่ามันคอแห้ง บ่เป็นหยัง

ยากะบูนเลือด เลือดค้างอยู่ในท้อง

ให้เอาหมากทัน 1 บาท ซาดขาว 1 บาท ฮากเกล็ดหลิ่นน้อย 1 บาท ฮากเกล็ดหลิ่นใหญ่ 1 บาท ฮากเอ็นอ้า 1 บาท แก่นตานกกด 1 บาท ฮากตานา 1 บาท ฮากหนามแท่ง 1 บาท ฮากหมากแข้งขม 1 บาท ฮากตับเต่า 1 บาท ต้มกินดีแล

ยาล้างลุเลือดเวลากรรมลูก

ให้เอาพริกไทย 1 บาท ดีปรี 1 บาท หว้านไฟ 1 บาท ขิง 1 บาท กระเทียม 1 บาท น้ำอ้อย 1 บาท ตำเข้ากันให้ละเอียดดีแล้วจึงเอาหมากนาวกำลังมีน้ำฝานเปลือกเอาเมล็ดในออก แล้วผสมยานี้กินระบายถ่ายเลือดออกแล หรือจะกินยานี้กับข้าวเวลาอยู่กรรมก็ได้ ดีแล

ยากะบูนเลือดกะบูนลม

  • ขนานที่ 1 ให้เอาแก่นตับเต่า 1 แก่นสะค้าม 1 แก่นไม้อะเลา 1 แก่นคูณ 1 แก่นขาม 1 ต้มกินดีแล
  • ขนานที่ 2 ให้เอาฮากขี้มอด 1 ฮากเฮื้อนกวาง 1 ฮากน้ำเต้าน้อย 1 ฮากส้มลม 1 ฮากผีเสื้อ 1 ฮากฮูฮา 1 ใบไผ่ช้างไพ 1 ฮากหมากแข้ง 1 ต้มกินดีแล
  • ขนานที่ 3 ให้เอาฮากส้มลม 1 ฮากเข้าดิน 1 ฮากหมาก 1 ฮากหญ้าแพรก-แฝก 1 ให้เอาขนานที่ 2-3 จำนวนท่อกันมาต้มกินดีแล

ยาผู้หญิงกรรมลูกแล้วออกตุ่มคันตามโยนี

ให้เอาแก่นบก 1 สะโนโคก 1 แก่นกะเดา 1 หัวหวายเตี้ย 1 หัวผักหนาม 1 ฮากเขียงใหญ่ 1 ยาหัว 5 บาท ต้มกินดีแล

ยาหมาดขาวผู้หญิง

ให้เอามหาหิง 1 บาท ขิง 1 บาท กะเทียม 1 บาท พริกไทย 1 บาท พริกขี้หนู 1 บาท ฮากพังคีน้อย 1 บาท หมากกล้วยทะนี 1 หน่วย หมากกล้วยตีบน้อย 1 หน่วย หมากกล้วยตีบใหญ่ 1 หน่วย ตำผสมกันปั้นเป็นลูกกลอน ตากแดดไว้ 7 แดด 7 หมอก ถ้าเป็นกะบูนเลือดกะบูนลม ให้เอายานี้ผสมน้ำ ซ้ำเหล้า กินดีแล

อีกขนานหนึ่ง เอาฮากแก 1 ฮากขี้เหล็กสาน 1 ฮากหมากเกลือ 1 ต้มกินดีแล

ยาผู้หญิงกรรมลูกแล้วบ่ออก

ให้เอาพริกไทย 1 บาท ดีปรี 1 บาท กะเทียม 1 บาท ผ้าเสื้อดำเผาไฟ 1 บาท ตำบดละลายใส่น้ำร้อนพอสมควร ถ้าเลือดออกหลาย ให้เอาน้ำปูนใสตัดหน่อยหนึ่งดีแล

ยาผู้หญิงเลือดออกบ่เซา

ให้เอาฮากครุฑขาวทั้ง 5 ต้นลำดวน 1 พริกไทย 7 ดีปรี 7 เมล็ด ตำบดปั้นเป็นลูกกลอนกินกับน้ำเหล้า ดีแล

ยาแก้เลือดขึ้นผู้หญิงอยู่กรรมกินผิด

ให้เอาฮากผักอีฮุม 1 ฮากกูดส้อย 1 ฝนกินดีแล เถิงแม่นว่าตายแล้ว ก็ให้กินก็ฟื้นคืนชีพขึ้นมาแล

ยาลูกบ่ออก

ให้เอาคาบงู 3 โต มาแช่ใส่น้ำผักกาดกินแด่ ทาท้องน้อยแด่ ลูกออกแล

อีกขนานหนึ่ง ให้เอายอดผีเสื้อ 7 ยอด ตำใส่น้ำธรรมดา กินแด่ ทาแด่ ดีแล

อีกขนานหนึ่ง เอาหมากน้ำเต้าขมทั้งหน่วย 1 คาบงู 1 ใบผักกาด 1 ตำใส่น้ำทาท้องลูกออกแล

อีกขนานหนึ่ง เอาฮากหย้าคัดมอน ต้มใส่น้ำเผิ้ง กินดีแล

อีกขนานหนึ่ง เอาฮากหญ้าโคยงู 1 ในผักกาด 1 ตำทาตีนซ้าย มือซ้าย ดีแล

ผิว่า ลูกคาท้อง ให้เอาคาบงู 1 ในผักกาด 1 ใบผักกาด 1 ใบส้มป่อย 1 ตำใส่น้ำทาลูบท้องออกแล

หรือ เอาต้นเดื่อป่อง 1 เกษรดอกคำ 1 ต้ม 3 บวย เอาบวย 1 กินดีแล

ยาออกลูกง่าย

ให้เอาฮากหนามพรม 1 ฮากหญ้าโคยงู 1 ในผักกาด 1 เอาสิ่งละท่อกันตำให้แหลกละเอียดทาท้องแล

หรือ เอาต้นหุ่งแดง 1 ฮากปีปปีแดง 1 ฝนทาใจตีนใจมือ ดีแล

ยาแห่บ่ออก

ให้เอาฮากกระโดนเบี้ย 1 ฮากนมราชสีห์ 1 แก่นบบก 1 ฮากเฮื้อนกวาง 1 แก่นชายเด็น 1 ฮากพังคี 1 ฮากนางแช่ง 1 ฮากเป้า 1 เคลือตาปา 1 ฮากเพ็ก 1 ฝนกินดีแล

ยาผู้หญิงบ่มีเลือด

ให้เอาผากขาม 1 ผากเล็บแมว 1 ผากก่ามโคก 1 ยาหัว 1 อ้อยคำ 1 ต้มกินดีแล

ยาผู้หญิงอยู่กรรมบ่ได้

ให้เอาแก่นแหน 1 แก่นแคดง 1 แก่นขี้หนู 1 แก่นเฟือง 1 แก่นเฮื้อนกวาง 1 รากแขม 1 แก่นส้มกบ 1 แก่นเหม้าน้อย 1 ฮากเลา 1 เอาท่อกัน แช่ใส่ไหไว้แล้วให้เอาฮากยานางปนกิน 3 คืนเสียก่อน จึงกินยาที่แช่ไว้นั้น กินแล้วให้ห่มผ้า ดีแล

ยาโรคผู้หญิง (กามโรค)

ให้เอาสะค้าน 1 ผักอีเลิศ 1 เปลือกอีฮุม 1 ต้นอีทือ 1 หว้านไฟ 1 ขิง 1 ใบผีเสื้อ 1 หนักอย่างละ 10 บาท ปีปปีแดง หนัก 10 สลึง มาซอยตำให้แหลกละเอียดละลายน้ำร้อนกิน ดีแล

ยาผู้หญิงท้องใหญ่มารหิน

ให้เอายานี้กินกัดออก คือ ฮากปีบปีแดง 10 บาท ฮากปีบปีขาว 10 บาท ผักแพวแดง 10 บาท ขี้เจีย 10 บาท มาด 5 บาท มาตำบดเป็นฝุ่นแล้วเอาไข่ไก่ดำเอาเฉพาะไข่แดงผสมปั้นเป็นลูกกลอน กินดีแล

ยาตั้งท้องมารหิน

ให้เอาเอ็นอ่อน 1 ข่า ใบกุ่ม ใบก่าม 1 สะค้าน 1 ใบหว้านชน 1 ใบหว้านไฟ 1 หน่วยผักอีฮุม 1 เครือปูมเป้า 1 ต้นอีทือ 1 ต้นฮุ่นไฮ 1 หว้านตูบหมูบ 1 ข้าวมิ้นขึ้น 1 ใบหมากนาว 1 เอาพอสมควรตำผ้าห่อนึ่ง ตั้งท้องหายแล

อีกขนานหนึ่ง ถ้ามันเป็นหวิ่ง วิน เวียน ให้เอา เปลือกลิ้นไม้ 1 ภังคีน้อย 1 หัวหวายนั่ง 1 เขียง 1 เกล้านางนี 1 เครือง้านหมู 1 จันทร์แดง 1 แก่นฝาง 1 ฝนกินดีแล

อีกขนานหนึ่ง เอาฮากช้องแมว 1 ยาหัว 1 อ้อยคำ 1 เอาอย่างละท่อกัน ต้มกินหม้อหนึ่งเสียก่อน แล้วจึงเอาฮากช้องแมว 1 ฮากตีนนก 1 ฮากหนามพรม 1 ต้มกินอีก ดีแล

ยาตัดฮาก

ให้เอาฮากตัดเค้า 1 ฮากเล็บแมวตัวผู้ 1 ต้มกินหายแล

ยาล้าง

ให้เอาฮากก้นถ้วย 1 ฮากเจียงปืน 1 ฮากกำยาน 1 ฮากขี้หนู 1 ต้มกินดีแล

 

line

 

Loading...

isan word tip

isangate net 345x250

ppor blog 345x250

adv 345x200 1

นโยบายความเป็นส่วนตัว Our Policy

ยินดีต้อนรับสู่ประตูอีสานบ้านเฮา เว็บไซต์ของเรา ใช้คุกกี้ (Cookies) เพื่อให้ท่านได้รับประสบการณ์การใช้งานที่ดียิ่งขึ้น อ่านนโยบายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (Privacy Policy) และนโยบายคุกกี้ (Cookie Policy)